K 20/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dotyczący zgodności ustawy z dnia 12 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych z Konstytucją RP. Głównym zarzutem Wnioskodawcy była niezgodność procesu legislacyjnego z zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji) w związku z wadliwymi działaniami Marszałka Sejmu, które miały uniemożliwić posłom Mariuszowi Kamińskiemu i Maciejowi Wąsikowi udział w pracach nad ustawą. Trybunał, analizując przebieg postępowania karnego wobec wspomnianych posłów, zastosowanie prawa łaski przez Prezydenta, orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące ich mandatów oraz działania Marszałka Sejmu, uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W szczególności, działania Marszałka Sejmu, które doprowadziły do faktycznego wykluczenia posłów z prac Sejmu oraz dopuszczenia do prac osoby nieuprawnionej (Moniki Pawłowskiej), skutkowały wadliwym składem Sejmu uchwalającego ustawę. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ustawa jest niezgodna z art. 7 w związku z art. 4 ust. 2, art. 104 ust. 1 oraz art. 96 ust. 1 Konstytucji. Ustawa traci moc obowiązującą po 18 miesiącach od ogłoszenia wyroku. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustawa z dnia 12 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych została uchwalona z naruszeniem zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji) w związku z wadliwymi działaniami Marszałka Sejmu, które uniemożliwiły posłom Mariuszowi Kamińskiemu i Maciejowi Wąsikowi udział w pracach nad ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustawa została uchwalona z naruszeniem zasady legalizmu.
Uzasadnienie
Działania Marszałka Sejmu, które uniemożliwiły posłom Mariuszowi Kamińskiemu i Maciejowi Wąsikowi wykonywanie mandatów, a także dopuszczenie do prac osoby nieuprawnionej (Moniki Pawłowskiej), skutkowały wadliwym składem Sejmu uchwalającego ustawę, co stanowi rażące naruszenie prawa i sprzeczność z zasadą legalizmu.
Czy wadliwe działania Marszałka Sejmu, polegające na uniemożliwieniu posłom wykonywania mandatów i dopuszczeniu osoby nieuprawnionej do prac Sejmu, skutkują niezgodnością uchwalonej ustawy z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe działania Marszałka Sejmu skutkują niezgodnością uchwalonej ustawy z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Naruszenie zasady legalizmu przez Marszałka Sejmu doprowadziło do uchwalenia ustawy przez Sejm obradujący w niewłaściwym składzie, co czyni ustawę dotkniętą wadą prawną i niezgodną z Konstytucją.
Czy Sąd Najwyższy ma kompetencję do kontroli wykonywania przez Prezydenta RP prawa łaski?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do sprawowania kontroli ze skutkiem prawnym nad wykonywaniem przez Prezydenta RP kompetencji w zakresie prawa łaski.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, prawo łaski jest wyłączną i niepodlegającą kontroli kompetencją Prezydenta RP.
Czy uchwała Sejmu z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015-2023 jest zgodna z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta została uznana za niezgodną z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 28 maja 2024 r. (sygn. U 5/24) uznał tę uchwałę za niezgodną z Konstytucją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Marszałek Sejmu X kadencji | organ_państwowy | inny |
| Posłowie Mariusz Kamiński i Maciej Wąsik | osoba_fizyczna | poseł |
| Monika Pawłowska | osoba_fizyczna | poseł (nieuprawniony) |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (18)
Główne
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Konstytucja art. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 96 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 104 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 106
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.o.t.p.TK art. 47
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.t.p.TK art. 59 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
k.wyb. art. 248 § 3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
k.wyb. art. 249 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
k.wyb. art. 250 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
ustawa o SN art. 26 § 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
ustawa o SN art. 14 § 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym
Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 3
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 529
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania Marszałka Sejmu naruszyły zasadę legalizmu, uniemożliwiając posłom wykonywanie mandatu. • Ustawa została uchwalona przez Sejm w niewłaściwym składzie. • Dopuszczenie do prac sejmowych osoby nieuprawnionej (Moniki Pawłowskiej) stanowiło naruszenie prawa. • Prawo łaski zastosowane przez Prezydenta RP jest ostateczne i nie podlega kontroli Sądu Najwyższego.
Odrzucone argumenty
Argumenty Prokuratora Generalnego dotyczące wadliwości prawnej działania Trybunału Konstytucyjnego i składu sędziowskiego. • Argumenty o nieadekwatności wzorców kontroli (zdanie odrębne sędziego Sochańskiego). • Argumenty o braku wpływu uchybień proceduralnych na treść i uchwalenie ustawy (zdanie odrębne sędziego Wojciechowskiego).
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa • oczywista sprzeczność z konstytucyjną zasadą legalizmu • wadliwe ukształtowanie składu Sejmu • ustawa została uchwalona przez Sejm obradujący w niewłaściwym składzie • nie może być zakwalifikowany jako Sejm w rozumieniu konstytucyjnym • prawo łaski jest wyłączną i niepodlegającą kontroli kompetencją Prezydenta RP
Skład orzekający
Jarosław Wyrembak
przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
członek
Bartłomiej Sochański
członek
Bogdan Święczkowski
sprawozdawca
Rafał Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z procesem legislacyjnym, rolą Sejmu, posłów i Marszałka Sejmu, a także interpretacją Konstytucji w kontekście praw poselskich i zasady legalizmu. Jest to przykład konfliktu między organami władzy i interpretacji prawa.
“Trybunał Konstytucyjny: Ustawa tytoniowa niekonstytucyjna przez wadliwy proces legislacyjny!”
Zdanie odrębne
Bartłomiej Sochański
Sędzia Sochański uważa, że postępowanie w zakresie wzorców kontroli wynikających z art. 4 ust. 2, art. 104 ust. 1, art. 96 ust. 1 Konstytucji należało umorzyć ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, gdyż wzorce te są nieadekwatne do zarzutów. Brak udziału dwóch posłów nie wpłynął na ważność głosowania ani wynik, a uchybienia proceduralne nie powinny prowadzić do unieważnienia ustawy, która obowiązuje od dwóch lat i implementuje prawo UE.
Sektor
ochrona zdrowia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.