K 15/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów nowelizujących Prawo farmaceutyczne z Konstytucją. Główny zarzut dotyczył naruszenia art. 118 ust. 1 i 3 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji, wskazując na wadliwy tryb uchwalania poprawek, które wykraczały poza zakres pierwotnego projektu ustawy. Prezydent argumentował, że zmiany w prawie farmaceutycznym nie były związane z celem ustawy nowelizującej, jakim było wsparcie ubezpieczeń eksportowych i transformacji energetycznej. Wnioskodawca podniósł również zarzut naruszenia zasad zaufania do państwa i odpowiedniej vacatio legis. Trybunał Konstytucyjny, analizując proces legislacyjny, uznał, że poprawki zgłoszone do projektu ustawy nowelizującej, które ostatecznie stały się jej art. 2 i 12, wykraczają poza dopuszczalny zakres poprawek konstytucyjnych. Stwierdzono, że zmiany w prawie farmaceutycznym nie miały związku z pozostałymi przepisami ustawy ani z jej ratio legis, co narusza art. 118 ust. 1 i 3 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji. W konsekwencji, Trybunał orzekł o niezgodności tych przepisów z Konstytucją, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Trybunał podkreślił, że ocena dotyczyła wyłącznie trybu legislacyjnego, a nie merytorycznej zasadności wprowadzonych zmian.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWadliwość procesu legislacyjnego, naruszenie zasad inicjatywy ustawodawczej i poprawki do projektu ustawy, obowiązek przedstawienia skutków finansowych.
Dotyczy wyłącznie oceny trybu uchwalania ustawy, nie merytorycznej treści przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 2 i art. 12 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzające zmiany w Prawie farmaceutycznym, są zgodne z art. 118 ust. 1 i 3 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji RP, uwzględniając sposób ich uchwalenia w drodze poprawek wykraczających poza zakres pierwotnego projektu ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 2 i art. 12 ustawy nowelizującej są niezgodne z art. 118 ust. 1 i 3 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Poprawki wprowadzające zmiany w prawie farmaceutycznym wykraczały poza zakres pierwotnego projektu ustawy nowelizującej i jej ratio legis, naruszając tym samym zasady inicjatywy ustawodawczej, poprawki do projektu oraz obowiązek przedstawienia skutków finansowych.
Czy art. 12 ustawy nowelizującej w związku z przepisami Prawa farmaceutycznego narusza wywodzone z art. 2 Konstytucji zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony interesów w toku oraz odpowiedniej vacatio legis?
Odpowiedź sądu
Trybunał umorzył postępowanie w tym zakresie, uznając za wystarczające stwierdzenie niezgodności z art. 118 i 119 Konstytucji.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że stwierdzenie niezgodności z art. 118 i 119 Konstytucji czyni zbędnym badanie pozostałych zarzutów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNet | inne | amicus curiae |
| Naczelna Izba Aptekarska | inne | amicus curiae |
| Centrum Oceny Skutków Regulacji UW | inne | amicus curiae |
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja art. 118 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa katalog podmiotów uprawnionych do inicjatywy ustawodawczej i wymóg przedstawienia skutków finansowych.
Konstytucja art. 118 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakłada obowiązek przedstawienia skutków finansowych wykonania projektu ustawy.
Konstytucja art. 119 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyraża zasadę trzech czytań projektu ustawy.
Konstytucja art. 119 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa prawo wnoszenia poprawek do projektu ustawy w czasie rozpatrywania go przez Sejm.
ustawa nowelizująca art. 2
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw
Przepis wprowadzający zmiany w Prawie farmaceutycznym dotyczące przejęcia kontroli nad apteką ogólnodostępną.
ustawa nowelizująca art. 12
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący stosowania zmian w Prawie farmaceutycznym.
p.f. art. 99 § 3aa
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne
Przepis dotyczący zakazu przejęcia kontroli nad apteką ogólnodostępną.
ustawa nowelizująca art. 20
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw
Przepis określający wejście w życie ustawy nowelizującej.
Pomocnicze
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony interesów w toku, odpowiedniej vacatio legis.
u.o.t.p.TK art. 47
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi pisma procesowego.
u.o.t.p.TK art. 68
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Kompetencja Trybunału do orzekania o zgodności ustawy z Konstytucją, w tym pod względem trybu postępowania ustawodawczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Poprawki poselskie wprowadzające zmiany w prawie farmaceutycznym wykraczały poza zakres pierwotnego projektu ustawy nowelizującej. • Zmiany w prawie farmaceutycznym nie były związane z ratio legis ustawy nowelizującej (ubezpieczenia eksportowe, transformacja energetyczna). • Naruszenie zasady trzech czytań i dopuszczalnego zakresu poprawek konstytucyjnych. • Brak przedstawienia skutków finansowych dla poprawek stanowiących nową inicjatywę ustawodawczą.
Odrzucone argumenty
Argument Naczelnej Izby Aptekarskiej, że zmiana prawa farmaceutycznego pozostawała w związku z zakresem regulacji projektu ustawy, mając wspólny cel usuwania niekorzystnych zjawisk społecznych i gospodarczych.
Godne uwagi sformułowania
poprawki wykraczały poza dopuszczalny zakres przedmiotowy poprawek • nie mogły być objęte pełnym rozmysłem legislacyjnym i obowiązkowymi konsultacjami społecznymi • stanowią ominięcie trybu inicjatywy ustawodawczej • zakwestionowane przepisy naruszają art. 118 ust. 1 oraz art. 119 ust. 2 Konstytucji • zakwestionowane przepisy naruszają art. 118 ust. 3 Konstytucji
Skład orzekający
Zbigniew Jędrzejewski
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
członek
Bartłomiej Sochański
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość procesu legislacyjnego, naruszenie zasad inicjatywy ustawodawczej i poprawki do projektu ustawy, obowiązek przedstawienia skutków finansowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny trybu uchwalania ustawy, nie merytorycznej treści przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad procesu legislacyjnego i kontroli konstytucyjności, co jest kluczowe dla prawników i obywateli zainteresowanych praworządnością.
“Trybunał Konstytucyjny: wadliwy proces legislacyjny unieważnia zmiany w prawie farmaceutycznym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.