K 15/04

Trybunał Konstytucyjny2004-05-11
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyOrdynacja wyborczaParlament EuropejskiKonstytucja RPpostępowanie zabezpieczającek.p.c.

Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił wniosku o zabezpieczenie roszczenia w trybie k.p.c. w postępowaniu dotyczącym zgodności przepisów Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego z Konstytucją.

Grupa posłów wniosła do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego z Konstytucją RP, jednocześnie domagając się niezwłocznego rozpoznania sprawy w celu zabezpieczenia roszczenia w trybie przepisów k.p.c. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na specyfikę swojego postępowania, uznał, że przepisy k.p.c. dotyczące postępowania zabezpieczającego nie mają zastosowania w jego kognicji.

Grupa posłów złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności przepisów Ordynacji wyborczej do Parlamentu Europejskiego oraz postanowienia Prezydenta RP o zarządzeniu wyborów z Konstytucją RP. Wraz z wnioskiem złożono również żądanie niezwłocznego rozpoznania sprawy w celu zabezpieczenia roszczenia na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 730 w związku z art. 732 § 2 oraz art. 755 k.p.c.). Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, który stanowi o pomocniczym stosowaniu przepisów k.p.c., stwierdził, że postępowanie zabezpieczające uregulowane w k.p.c. jest nieadekwatne do specyfiki postępowania przed Trybunałem. Kognicja Trybunału obejmuje badanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a nie zabezpieczanie roszczeń w rozumieniu cywilnym. W związku z tym Trybunał postanowił nie uwzględnić wniosku w zakresie, w jakim powoływał się na konieczność zabezpieczenia roszczenia w trybie k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym są nieadekwatne do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Uzasadnienie

Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym ma specyficzny charakter i jego kognicja obejmuje badanie zgodności aktów normatywnych z Konstytucją, a nie zabezpieczanie roszczeń w rozumieniu cywilnym. Odesłanie do k.p.c. ma charakter pomocniczy i stosuje się je tylko o tyle, o ile pozwala na to specyfika orzekania przez Trybunał.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
grupa posłówinstytucjawnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

u.o.TK art. 20

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c., ale z uwzględnieniem specyfiki postępowania przed TK.

u.o.TK art. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna działania Trybunału.

Pomocnicze

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy służą zabezpieczeniu roszczeń dochodzonych przed sądem powszechnym lub polubownym, nieadekwatne do postępowania przed TK.

k.p.c. art. 732 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy służą zabezpieczeniu roszczeń dochodzonych przed sądem powszechnym lub polubownym, nieadekwatne do postępowania przed TK.

k.p.c. art. 755

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy służą zabezpieczeniu roszczeń dochodzonych przed sądem powszechnym lub polubownym, nieadekwatne do postępowania przed TK.

o.w.PE art. 8

Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego

Przepis kwestionowany przez wnioskodawców.

o.w.PE art. 9

Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego

Przepis kwestionowany przez wnioskodawców.

o.w.PE art. 174

Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego

Przepis kwestionowany przez wnioskodawców.

Konstytucja RP art. 4 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis kwestionowany przez wnioskodawców.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym ma specyficzny charakter i nie podlega przepisom k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym. Odesłanie do k.p.c. ma charakter pomocniczy i stosuje się je tylko w zakresie adekwatnym do postępowania przed TK.

Odrzucone argumenty

Możliwość zastosowania przepisów k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym do wniosku o niezwłoczne rozpoznanie sprawy w celu zabezpieczenia roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

Formuła (mutatis mutandis) stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego nakazuje – mocą postanowienia ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – uwzględnienie, w zakresie i w sposobie sięgania po instytucje i procedury regulowane w tym kodeksie, specyfiki i funkcji postępowania przed Trybunałem Przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym są nieadekwatne do tego postępowania

Skład orzekający

Marian Zdyb

przewodniczący

Jerzy Ciemniewski

sprawozdawca

Teresa Dębowska-Romanowska

członek

Jerzy Stępień

członek

Bohdan Zdziennicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wniosków i stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, a nie ogólnych zasad postępowania cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii proceduralnej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wyjaśniając granice stosowania przepisów k.p.c. i specyfikę kontroli konstytucyjności.

Czy przepisy o zabezpieczeniu roszczeń z k.p.c. działają przed Trybunałem Konstytucyjnym? Wyjaśniamy!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
51/5A/2004 POSTANOWIENIE z dnia 11 maja 2004 r. Sygn. akt K 15/04 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marian Zdyb – przewodniczący Jerzy Ciemniewski – sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska Jerzy Stępień Bohdan Zdziennicki, po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2004 r. wniosku grupy posłów o niezwłoczne rozpoznanie sprawy w celu zabezpieczenia roszczenia w trybie art. 730 w związku z art. 732 § 2 oraz art. 755 k.p.c., złożonego wraz z wnioskiem o zbadanie zgodności: 1) art. 8 oraz art. 9 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. – Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 25, poz. 219) w zakresie, w jakim przyznaje prawo wybieralności do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom Unii Europejskiej niebędącym obywatelami polskimi, 2) art. 174 ustawy powołanej w punkcie pierwszym, 3) postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 2004 r. w sprawie zarządzenia wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 40 poz. 354), - z art. 4 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić wniosku w zakresie, w jakim powołuje się na konieczność zabezpieczenia roszczenia w trybie art. 730 w związku z art. 732 § 2 oraz art. 755 k.p.c. UZASADNIENIE: I Grupa posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IV kadencji wraz z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. – Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 25, poz. 219) oraz postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 2004 r. w sprawie zarządzenia wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego (Dz. U. Nr 40 poz. 354) wniosła, na podstawie art. 20 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), o niezwłoczne rozpoznanie sprawy „w celu zabezpieczenia roszczenia w trybie art. 730 w związku z art. 732 § 2 oraz art. 755 k.p.c.”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym w sprawach nie uregulowanych w ustawie do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego oznacza, że niektóre z tych przepisów w ogóle nie znajdują zastosowania bądź z uwagi na odmienną regulację danego zagadnienia w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym, bądź z powodu ich nieadekwatności (bezprzedmiotowości) w tym postępowaniu. Nie budzi przy tym wątpliwości fakt, iż odesłanie z art. 20 ustawy ma charakter pomocniczy (zob. A. Zieliński, Zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, Palestra 1998, z. 7-8, s. 54; Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 79; M. Masternak-Kubiak, Procedura postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej [w:] J. Trzciński (red.), Skarga konstytucyjna, Warszawa 2000, s. 171). Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 17 lipca 2003 r.: „Formuła (mutatis mutandis) stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego nakazuje – mocą postanowienia ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – uwzględnienie, w zakresie i w sposobie sięgania po instytucje i procedury regulowane w tym kodeksie, specyfiki i funkcji postępowania przed Trybunałem, w tym zwłaszcza odmienności rozstrzygania i orzekania o zgodności aktów prawa z Konstytucją (i z aktami wyższej mocy prawnej). Sądzić należy, że instytucje i reguły postępowania stosowane w sądowym postępowaniu cywilnym mogą – w oparciu o dyspozycję art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – znaleźć zastosowanie do postępowania przed Trybunałem tylko o tyle, o ile pozwala na to specyfika orzekania przez Trybunał Konstytucyjny oraz spraw będących przedmiotem kognicji i rozstrzygania Trybunału” (OTK ZU nr 6/A/2003, s. 847). Szczególny charakter postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym powoduje, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym są nieadekwatne do tego postępowania (por. postanowienie TK z 24 października 2001 r., SK 28/01, OTK ZU nr 1/A/2002, s. 118). Powołane przez wnioskodawców przepisy służą zabezpieczeniu roszczeń, których można dochodzić przed sądem powszechnym lub przed sądem polubownym (art. 730 w zw. z art. 732 i art. 755 k.p.c.). Z oczywistych względów wskazany przepis nie znajduje zastosowania w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, którego kognicja obejmuje badanie aktów normatywnych pod kątem zgodności z przepisami Konstytucji. Nie przesądzając o terminie rozpoznania wniosku grupy posłów z 5 kwietnia 2004 r., Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że niezwłoczne rozpoznanie sprawy nie może służyć zabezpieczeniu roszczenia w rozumieniu art. art. 730 w związku z art. 732 § 2 oraz art. 755 k.p.c. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI