K 14/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Rada Sądownictwa (KRS) złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego (TK) o zbadanie zgodności art. 87 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (u.SN) z art. 2, 7, 45 ust. 1, 178 ust. 1 i 183 ust. 1 Konstytucji. KRS zarzuciła, że przepis ten, pozwalający 7-osobowemu składowi Sądu Najwyższego (SN) na nadanie uchwale mocy zasady prawnej, narusza niezawisłość sędziowską, prawo do sądu oraz zasady demokratycznego państwa prawnego. Zdaniem KRS, możliwość ta prowadzi do nieproporcjonalnej ingerencji w niezawisłość sędziowską i tworzenia dodatkowych wzorców postępowania dla sędziów. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) argumentował, że instytucja zasad prawnych jest pożyteczna i nie narusza niezawisłości sędziów, a zakwestionowany przepis jest zgodny z Konstytucją. Prokurator Generalny (PG) uznał przepis za niezgodny z Konstytucją, wskazując na problem reprezentatywności 7-osobowego składu. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (PPSN) podzielił stanowisko KRS, uznając przepis za niezgodny z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny, po analizie stanowisk, postanowił umorzyć postępowanie, stwierdzając niedopuszczalność wydania orzeczenia z powodu nieprecyzyjnego określenia przedmiotu kontroli przez wnioskodawcę, który nie objął wprost art. 88 u.SN, regulującego skutki zasad prawnych. Zdania odrębne złożyli sędziowie Justyn Piskorski i Bogdan Święczkowski, którzy nie zgodzili się z umorzeniem postępowania, argumentując, że przedmiot kontroli został prawidłowo określony i sprawa powinna zostać rozstrzygnięta merytorycznie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w szczególności zasady dotyczące określania przedmiotu kontroli i dopuszczalności wydania orzeczenia.
Orzeczenie umarzające postępowanie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności przepisu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 87 § 1 zdanie drugie ustawy o Sądzie Najwyższym, który umożliwia 7-osobowemu składowi Sądu Najwyższego nadanie uchwale mocy zasady prawnej, jest zgodny z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone z powodu niedopuszczalności wydania orzeczenia.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, uznając, że przedmiot kontroli (art. 87 § 1 zd. 2 u.SN) nie został wystarczająco precyzyjnie określony przez wnioskodawcę, który nie objął wprost art. 88 u.SN, regulującego skutki zasad prawnych. Brak precyzji w określeniu przedmiotu kontroli uniemożliwił wydanie merytorycznego orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | wnioskodawca |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | instytucja | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | instytucja | uczestnik postępowania |
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
u.SN art. 87 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis ten stanowi, w jakim składzie osobowym może być podjęta uchwała, która ma z mocy prawa, albo może mieć nadaną, moc zasady prawnej. Skład 7 sędziów może postanowić o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej.
Pomocnicze
u.SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis ten normuje skutki nadania uchwale mocy zasady prawnej, określając procedurę odstąpienia od zasady prawnej.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezawisłość sędziowska.
Konstytucja art. 183 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nadzór judykacyjny Sądu Najwyższego.
u.o.t.p.TK art. 59 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania.
u.o.t.p.TK art. 67
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Zasada związania Trybunału granicami zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedoprecyzyjne określenie przedmiotu kontroli przez wnioskodawcę uniemożliwia wydanie merytorycznego orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Art. 87 § 1 zd. 2 u.SN narusza Konstytucję, w szczególności zasady niezawisłości sędziowskiej i prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
Rolą Trybunału nie jest jednak precyzyjne określanie prawidłowej formuły petitum wniosku. • Zgodnie z zaskarżonym art. 87 § 1 u.SN uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego, składu połączonych izb oraz składu całej izby, z chwilą ich podjęcia, uzyskują moc zasad prawnych. Skład 7 sędziów może postanowić o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej. • Zasada falsa demonstratio non nocet
Skład orzekający
Bartłomiej Sochański
przewodniczący
Justyn Piskorski
członek
Jakub Stelina
członek
Bogdan Święczkowski
I sprawozdawca
Michał Warciński
II sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w szczególności zasady dotyczące określania przedmiotu kontroli i dopuszczalności wydania orzeczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie umarzające postępowanie nie rozstrzyga merytorycznie kwestii konstytucyjności przepisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustrojowej związanej z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i jego zasad prawnych, choć ostatecznie została umorzona z przyczyn proceduralnych. Zdania odrębne wskazują na głębokie podziały w ocenie problemu.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o zasadach prawnych Sądu Najwyższego z powodu błędów formalnych.”
Zdanie odrębne
Justyn Piskorski
Sędzia Piskorski zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że Trybunał błędnie umorzył postępowanie, ponieważ wnioskodawca prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 87 § 1 zd. 2 u.SN) i jego argumentacja była spójna. Podkreślił, że sprawa była złożona i zasługiwała na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.