Orzeczenie · 2012-07-18

K 14/12

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2012-07-18
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
konstytucjaordynacja wyborczapartie politycznekodeks wyborczywolności obywatelskiefinansowanie partiiprawo wyborczetrybunał konstytucyjny

Wniosek grupy posłów dotyczył zbadania zgodności szeregu przepisów Ordynacji wyborczej do Sejmu RP i do Senatu RP oraz ustawy o partiach politycznych, a także Kodeksu wyborczego z różnymi przepisami Konstytucji RP. Wnioskodawca argumentował, że mimo formalnego uchylenia niektórych przepisów, nadal wywierają one skutki prawne, co uzasadnia merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wskazywano na naruszenie zasad prawidłowej legislacji, ochrony zaufania obywateli, proporcjonalności, pluralizmu politycznego, prawa własności oraz zasady winy. Po analizie stanowisk wnioskodawcy, Sejmu i Prokuratora Generalnego, Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym stwierdził zgodność art. 36a ust. 3 ustawy o partiach politycznych z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji, a także zgodność art. 24 ust. 1-5 ustawy o partiach z art. 21 ust. 1 oraz art. 22 Konstytucji. Jednocześnie orzeczono niezgodność art. 218 § 2 zdanie drugie Kodeksu wyborczego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Konstytucji. W pozostałym zakresie postępowanie zostało umorzone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Konstytucji dotyczących prawa wyborczego, finansowania partii politycznych oraz prawa do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnych przepisów i stanu prawnego z 2012 roku, choć niektóre zasady są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Ordynacji wyborczej i ustawy o partiach politycznych, dotyczące finansowania kampanii wyborczych i partii, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami prawidłowej legislacji, ochrony zaufania obywateli, proporcjonalności, pluralizmu politycznego, prawa własności oraz zasady winy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Część przepisów została uznana za zgodną z Konstytucją, część za niezgodną, a w pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Uzasadnienie

Trybunał analizował zgodność poszczególnych przepisów z Konstytucją, biorąc pod uwagę argumenty wnioskodawcy i innych uczestników postępowania, a także kwestie formalne dotyczące utraty mocy obowiązującej przepisów.

Czy art. 218 § 2 zdanie drugie Kodeksu wyborczego jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z wskazanymi przepisami Konstytucji.

Uzasadnienie

Niezgodność wynika z braku kontroli sądowej postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie rejestracji listy kandydatów oraz z faktu, że postępowanie przed organami wyborczymi nie spełnia standardów postępowania sądowego, co narusza prawo do sądu i prawo bierne wyborcze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowo zgodny, częściowo niezgodny, częściowo umorzony

Strony

NazwaTypRola
grupa posłóworgan_państwowywnioskodawca
Sejmorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (5)

Główne

ustawa o partiach art. 36a § 3

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych

Zgodny z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

ordynacja art. 24 § 1-5

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Zgodny z art. 21 ust. 1 oraz art. 22 Konstytucji.

kodeks wyborczy art. 218 § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

W zakresie postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach, o których mowa w art. 215 § 4 tej ustawy, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Pomocnicze

ordynacja art. 495 § 2

Ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

Zgodny z art. 42 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

ustawa o Trybunale art. 39 § 1

Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 218 § 2 zdanie drugie Kodeksu wyborczego z Konstytucją RP ze względu na brak kontroli sądowej i standardy postępowania przed organami wyborczymi.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące niezgodności szeregu przepisów Ordynacji wyborczej i ustawy o partiach politycznych z Konstytucją RP, które Trybunał uznał za zgodne lub umorzył postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

przepis jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz w związku z art. 99 ust. 1 i 2 Konstytucji. • umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Skład orzekający

Andrzej Rzepliński

przewodniczący

Stanisław Biernat

członek

Zbigniew Cieślak

członek

Maria Gintowt-Jankowicz

członek

Mirosław Granat

członek

Wojciech Hermeliński

członek

Adam Jamróz

sprawozdawca

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

członek

Stanisław Rymar

członek

Piotr Tuleja

członek

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz

członek

Marek Zubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konstytucji dotyczących prawa wyborczego, finansowania partii politycznych oraz prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów i stanu prawnego z 2012 roku, choć niektóre zasady są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem wyborczym i funkcjonowaniem partii politycznych, a także prawa do sądu, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów demokratycznych państwa.

Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga kluczowe spory o zgodność przepisów wyborczych z Konstytucją.

Sektor

polityka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst