K. 11/90

Trybunał Konstytucyjny1991-02-13
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
oświatareligia w szkolewolność sumieniaustawa oświatowaTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja RPprawo wyznaniowe

Trybunał Konstytucyjny zasygnalizował Sejmowi RP potrzebę pilnej nowelizacji ustawy o systemie oświaty i wychowania ze względu na jej niespójność z Konstytucją i innymi ustawami.

Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając sprawę dotyczącą legalności nauczania religii w szkołach, postanowił zasygnalizować Sejmowi RP pilną potrzebę uchwalenia nowej ustawy o systemie oświaty i wychowania. Stwierdzono, że obecna ustawa z 1961 r., w szczególności jej art. 2, jest niespójna z Konstytucją RP oraz ustawami dotyczącymi stosunku państwa do Kościoła Katolickiego i wolności sumienia i wyznania. Podkreślono, że prace nad nową ustawą już trwają, a inicjatywę podjęły Senat RP i Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Trybunał Konstytucyjny, w związku z rozpoznaniem sprawy sygn. akt K. 11/90 dotyczącej legalności powrotu do szkół nauczania religii w roku szkolnym 1990/91, na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 1991 r. postanowił zasygnalizować Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, iż ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz.U. Nr 32, poz. 160 ze zm.), a zwłaszcza jej art. 2, nie jest spójna z systemem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej. Niespójność ta dotyczy w szczególności Konstytucji RP, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz.U. Nr 29, poz. 155 ze zm.). Trybunał podkreślił potrzebę pilnego uchwalenia nowej ustawy o systemie oświaty i wychowania, wskazując na fakt, że prace legislacyjne w tym kierunku zostały już podjęte przez Senat RP oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej, które dysponuje gotowym projektem nowej ustawy. Podjęcie inicjatywy ustawodawczej przez Sejm przyczyniłoby się do ostatecznego usunięcia istniejących w prawie niespójności, o których szerzej mowa w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 stycznia 1991 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 2 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania nie jest spójny z systemem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z Konstytucją RP, ustawą o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego oraz ustawą o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny, analizując stan prawny, stwierdził niespójność przepisów ustawy oświatowej z Konstytucją i ustawami regulującymi stosunki państwa z Kościołem oraz wolność wyznania, co uzasadnia potrzebę pilnej nowelizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

postanowienie

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Sejm Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyadresat sygnalizacji

Przepisy (4)

Główne

u.s.o.w. art. 2

Ustawa o rozwoju systemu oświaty i wychowania

Niespójny z systemem prawnym RP, w tym z Konstytucją RP, ustawą o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego oraz ustawą o gwarancjach wolności sumienia i wyznania.

Pomocnicze

Konst. RP

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.p.d.K.w.R.P.

Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej

u.g.w.s.i.w.

Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

zasygnalizować Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, iż ustawa [...] nie jest spójna z systemem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej widzi potrzebę pilnego uchwalenia nowej ustawy o systemie oświaty i wychowania

Skład orzekający

Mieczysław Tyczka

przewodniczący

Czesław Bakalarski

członek

Tomasz Dybowski

członek

Kazimierz Działocha

członek

Antoni Filcek

członek

Henryk Groszyk

członek

Maria Łabor-Soroka

członek

Wojciech Łączkowski

członek

Leonard Łukaszuk

członek

Remigiusz Orzechowski

członek

Andrzej Zoll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potrzeba nowelizacji przepisów oświatowych w kontekście zgodności z Konstytucją i prawem wyznaniowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego z początku lat 90. XX wieku, ale wskazuje na ogólne zasady relacji państwo-kościół w edukacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych i społecznych związanych z nauczaniem religii w szkołach i relacją państwa do Kościoła, co jest tematem wciąż aktualnym.

Trybunał Konstytucyjny: Ustawa oświatowa niezgodna z Konstytucją! Pilna potrzeba zmian.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
29 Postanowienie z dnia 13 lutego 1991 r. (S. 1/91) Trybunał Konstytucyjny w składzie: Przewodniczący: prezes TK Mieczysław Tyczka Sędziowie TK: Czesław Bakalarski Tomasz Dybowski Kazimierz Działocha Antoni Filcek Henryk Groszyk Maria Łabor-Soroka Wojciech Łączkowski Leonard Łukaszuk Remigiusz Orzechowski Andrzej Zoll na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 1991 r., w związku z rozpoznaną na rozprawie w dniu 29 stycznia 1991 r. sprawą sygn. akt K. 11/90 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich dot. legalności powrotu do szkół nauczania religii w roku szkolnym 1990/91, postanawia zasygnalizować Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, iż ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz.U. Nr 32, poz. 160 ze zm.), a zwłaszcza jej art. 2, nie jest spójna z systemem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej - w szczególności z Konstytucją RP, z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) oraz z ustawą z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz.U. Nr 29, poz. 155 ze zm.). Trybunał Konstytucyjny widzi potrzebę pilnego uchwalenia nowej ustawy o systemie oświaty i wychowania, tym bardziej że prace w tym kierunku zostały już podjęte. Inicjatywę w tej sprawie podjął Senat RP, a także Ministerstwo Edukacji Narodowej. Według informacji złożonej na rozprawie przed Trybunałem Konstytucyjnym przez przedstawiciela MEN istnieje już gotowy projekt nowej ustawy. W tej sytuacji podjęcie inicjatywy ustawodawczej przez Sejm przyczyniłoby się do ostatecznego usunięcia istniejących w prawie niespójności, o których szerzej mowa w uzasadnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 stycznia 1991 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI