K 1/86
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Federacji Zakładowych Organizacji Związkowych Pracowników Turystyki dotyczył zbadania zgodności art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL, który gwarantuje prawo do pracy i wynagrodzenia według ilości i jakości pracy. Wnioskodawca argumentował, że kwestionowany przepis pozbawił pracowników gastronomii wynagrodzenia za sprzedaż alkoholu. Sejm i Prokurator Generalny PRL w swoich wyjaśnieniach stwierdzili, że przepis ten jest zgodny z Konstytucją, wskazując, że ustawa ta jest formą realizacji konstytucyjnych praw obywateli w zakresie dbałości o zdrowie społeczeństwa i rodziny. Podkreślono, że przepis nie zakazuje wynagradzania według ilości pracy, a jedynie wyłącza uzależnianie wynagrodzenia od wpływów ze sprzedaży alkoholu, co ma na celu ograniczenie negatywnych skutków alkoholizmu. Trybunał Konstytucyjny, po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłych i stanowisk uczestników postępowania, uznał przepis za zgodny z art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL. Sąd podkreślił, że konstytucyjne prawo do pracy nie może być interpretowane z pominięciem innych przepisów, w tym tych dotyczących dbałości o zdrowie społeczeństwa i przeciwdziałania negatywnym skutkom alkoholizmu. Trybunał wyjaśnił, że art. 10 ust. 4 ustawy nie pozbawia pracowników gastronomii wynagrodzenia za pracę, a jedynie eliminuje ich materialne zainteresowanie sprzedażą alkoholu. Sąd wskazał, że wynagrodzenie za pracę może być ustalane na podstawie kwalifikacji, wkładu pracy, stawek płac oraz premii za zadania niezwiązane ze sprzedażą alkoholu, co pozwala na uzyskanie wynagrodzenia odpowiadającego nakładowi pracy. Zmiana zasad wynagradzania może nastąpić w drodze modyfikacji przepisów układu zbiorowego pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja konstytucyjnego prawa do pracy w kontekście specyficznych regulacji dotyczących zdrowia publicznego i przeciwdziałania alkoholizmowi.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego PRL i ustawy z 1982 r., co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w obecnym stanie prawnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który wyłącza uzależnianie wynagrodzenia pracowników od wpływów ze sprzedaży alkoholu, jest zgodny z konstytucyjnym prawem do pracy i wynagrodzenia według ilości i jakości pracy (art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis jest zgodny z art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że przepis ten nie pozbawia pracowników wynagrodzenia za pracę, a jedynie eliminuje ich materialne zainteresowanie sprzedażą alkoholu, co jest zgodne z konstytucyjnymi zasadami dbałości o zdrowie społeczeństwa i przeciwdziałania alkoholizmowi. Wynagrodzenie może być nadal ustalane na podstawie ilości i jakości pracy, kwalifikacji oraz innych czynników, niekoniecznie bezpośrednio powiązanych ze sprzedażą alkoholu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Federacja Zakładowych Organizacji Związkowych Pracowników Turystyki | instytucja | wnioskodawca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny PRL | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
u.w.t.p.a. art. 10 § 4
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Wyłącza uzależnianie wynagrodzenia pracowników od wpływów pieniężnych ze sprzedaży napojów alkoholowych.
Konstytucja PRL art. 68 § 1
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Gwarantuje prawo obywateli do pracy i wynagrodzenia według jej ilości i jakości.
Pomocnicze
Konstytucja PRL art. 5 § 7
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Państwo otacza opieką rodzinę i wychowanie młodego pokolenia.
Konstytucja PRL art. 5 § 8
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Państwo dba o stan zdrowotny społeczeństwa.
Konstytucja PRL art. 70 § 1
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Obywatele mają prawo do ochrony zdrowia.
Konstytucja PRL art. 70 § 2
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Państwo rozwija ochronę zdrowia i zapobiega chorobom.
Konstytucja PRL art. 5 § 5
Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Państwo przeciwdziała naruszaniu zasad współżycia społecznego.
k.p. art. 13
Kodeks pracy
Rozwija zasady wynagradzania za pracę.
k.p. art. 78
Kodeks pracy
Rozwija zasady wynagradzania za pracę.
u.TK art. 20 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna wniosku o zbadanie zgodności przepisu.
u.TK art. 20 § 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna wniosku o zbadanie zgodności przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 10 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie pozbawia pracowników wynagrodzenia za pracę, a jedynie eliminuje ich materialne zainteresowanie sprzedażą alkoholu. • Ograniczenie wpływu sprzedaży alkoholu na wynagrodzenie jest zgodne z konstytucyjnymi zasadami dbałości o zdrowie społeczeństwa i przeciwdziałania alkoholizmowi. • Wynagrodzenie może być nadal ustalane na podstawie ilości i jakości pracy, kwalifikacji oraz innych czynników, niekoniecznie bezpośrednio powiązanych ze sprzedażą alkoholu. • Konstytucyjne prawo do pracy nie może być interpretowane z pominięciem innych przepisów dotyczących zdrowia publicznego i zasad współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 10 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozbawia pracowników gastronomii wynagrodzenia za sprzedaż alkoholu, naruszając tym samym konstytucyjne prawo do pracy i wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
nie można pominąć treści art. 5 pkt 5 Konstytucji PRL stwierdzającego, że Polska Rzeczypospolita Ludowa przeciwdziała naruszaniu zasad współżycia społecznego. • Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uznała życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu. • Intencją zatem tego przepisu nie jest pozbawienie pracowników zakładów sprzedających napoje alkoholowe wynagrodzenia za ilość wykonywanej pracy, a jedynie wyeliminowanie ich zainteresowania wynikami finansowymi pochodzącymi z tej sprzedaży. • nie można dosłownie pojmować wynagrodzenia według ilości i jakości pracy, jako obiektywnej równowartości świadczeń.
Skład orzekający
Kazimierz Buchała
przewodniczący
Czesław Bakalarski
sprawozdawca
Adam Józefowicz
członek
Andrzej Kabat
członek
Stanisław Pawela
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnego prawa do pracy w kontekście specyficznych regulacji dotyczących zdrowia publicznego i przeciwdziałania alkoholizmowi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego PRL i ustawy z 1982 r., co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w obecnym stanie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do pracy i wynagrodzenia, ale w specyficznym kontekście walki z alkoholizmem w PRL. Pokazuje, jak prawo pracy może być kształtowane przez szersze cele społeczne i zdrowotne.
“Czy prawo do pracy oznacza nieograniczone wynagrodzenie za każdą sprzedaż? Trybunał Konstytucyjny w sprawie alkoholu w gastronomii.”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.