Orzeczenie · 1986-07-14

K 1/86

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
1986-07-14
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
prawo do pracywynagrodzeniealkoholizmgastronomiaustawa o wychowaniu w trzeźwościTrybunał KonstytucyjnyKonstytucja PRL

Wniosek Federacji Zakładowych Organizacji Związkowych Pracowników Turystyki dotyczył zbadania zgodności art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL, który gwarantuje prawo do pracy i wynagrodzenia według ilości i jakości pracy. Wnioskodawca argumentował, że kwestionowany przepis pozbawił pracowników gastronomii wynagrodzenia za sprzedaż alkoholu. Sejm i Prokurator Generalny PRL w swoich wyjaśnieniach stwierdzili, że przepis ten jest zgodny z Konstytucją, wskazując, że ustawa ta jest formą realizacji konstytucyjnych praw obywateli w zakresie dbałości o zdrowie społeczeństwa i rodziny. Podkreślono, że przepis nie zakazuje wynagradzania według ilości pracy, a jedynie wyłącza uzależnianie wynagrodzenia od wpływów ze sprzedaży alkoholu, co ma na celu ograniczenie negatywnych skutków alkoholizmu. Trybunał Konstytucyjny, po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłych i stanowisk uczestników postępowania, uznał przepis za zgodny z art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL. Sąd podkreślił, że konstytucyjne prawo do pracy nie może być interpretowane z pominięciem innych przepisów, w tym tych dotyczących dbałości o zdrowie społeczeństwa i przeciwdziałania negatywnym skutkom alkoholizmu. Trybunał wyjaśnił, że art. 10 ust. 4 ustawy nie pozbawia pracowników gastronomii wynagrodzenia za pracę, a jedynie eliminuje ich materialne zainteresowanie sprzedażą alkoholu. Sąd wskazał, że wynagrodzenie za pracę może być ustalane na podstawie kwalifikacji, wkładu pracy, stawek płac oraz premii za zadania niezwiązane ze sprzedażą alkoholu, co pozwala na uzyskanie wynagrodzenia odpowiadającego nakładowi pracy. Zmiana zasad wynagradzania może nastąpić w drodze modyfikacji przepisów układu zbiorowego pracy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnego prawa do pracy w kontekście specyficznych regulacji dotyczących zdrowia publicznego i przeciwdziałania alkoholizmowi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego PRL i ustawy z 1982 r., co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w obecnym stanie prawnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepis art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który wyłącza uzależnianie wynagrodzenia pracowników od wpływów ze sprzedaży alkoholu, jest zgodny z konstytucyjnym prawem do pracy i wynagrodzenia według ilości i jakości pracy (art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis jest zgodny z art. 68 ust. 1 Konstytucji PRL.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że przepis ten nie pozbawia pracowników wynagrodzenia za pracę, a jedynie eliminuje ich materialne zainteresowanie sprzedażą alkoholu, co jest zgodne z konstytucyjnymi zasadami dbałości o zdrowie społeczeństwa i przeciwdziałania alkoholizmowi. Wynagrodzenie może być nadal ustalane na podstawie ilości i jakości pracy, kwalifikacji oraz innych czynników, niekoniecznie bezpośrednio powiązanych ze sprzedażą alkoholu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Orzeczenie o zgodności
Strona wygrywająca
Przepis art. 10 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Strony

NazwaTypRola
Federacja Zakładowych Organizacji Związkowych Pracowników Turystykiinstytucjawnioskodawca
Sejmorgan_państwowyuczestnik postępowania
Prokurator Generalny PRLorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

u.w.t.p.a. art. 10 § 4

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Wyłącza uzależnianie wynagrodzenia pracowników od wpływów pieniężnych ze sprzedaży napojów alkoholowych.

Konstytucja PRL art. 68 § 1

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Gwarantuje prawo obywateli do pracy i wynagrodzenia według jej ilości i jakości.

Pomocnicze

Konstytucja PRL art. 5 § 7

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Państwo otacza opieką rodzinę i wychowanie młodego pokolenia.

Konstytucja PRL art. 5 § 8

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Państwo dba o stan zdrowotny społeczeństwa.

Konstytucja PRL art. 70 § 1

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Obywatele mają prawo do ochrony zdrowia.

Konstytucja PRL art. 70 § 2

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Państwo rozwija ochronę zdrowia i zapobiega chorobom.

Konstytucja PRL art. 5 § 5

Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Państwo przeciwdziała naruszaniu zasad współżycia społecznego.

k.p. art. 13

Kodeks pracy

Rozwija zasady wynagradzania za pracę.

k.p. art. 78

Kodeks pracy

Rozwija zasady wynagradzania za pracę.

u.TK art. 20 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna wniosku o zbadanie zgodności przepisu.

u.TK art. 20 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa prawna wniosku o zbadanie zgodności przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 10 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie pozbawia pracowników wynagrodzenia za pracę, a jedynie eliminuje ich materialne zainteresowanie sprzedażą alkoholu. • Ograniczenie wpływu sprzedaży alkoholu na wynagrodzenie jest zgodne z konstytucyjnymi zasadami dbałości o zdrowie społeczeństwa i przeciwdziałania alkoholizmowi. • Wynagrodzenie może być nadal ustalane na podstawie ilości i jakości pracy, kwalifikacji oraz innych czynników, niekoniecznie bezpośrednio powiązanych ze sprzedażą alkoholu. • Konstytucyjne prawo do pracy nie może być interpretowane z pominięciem innych przepisów dotyczących zdrowia publicznego i zasad współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Przepis art. 10 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozbawia pracowników gastronomii wynagrodzenia za sprzedaż alkoholu, naruszając tym samym konstytucyjne prawo do pracy i wynagrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

nie można pominąć treści art. 5 pkt 5 Konstytucji PRL stwierdzającego, że Polska Rzeczypospolita Ludowa przeciwdziała naruszaniu zasad współżycia społecznego. • Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uznała życie obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu. • Intencją zatem tego przepisu nie jest pozbawienie pracowników zakładów sprzedających napoje alkoholowe wynagrodzenia za ilość wykonywanej pracy, a jedynie wyeliminowanie ich zainteresowania wynikami finansowymi pochodzącymi z tej sprzedaży. • nie można dosłownie pojmować wynagrodzenia według ilości i jakości pracy, jako obiektywnej równowartości świadczeń.

Skład orzekający

Kazimierz Buchała

przewodniczący

Czesław Bakalarski

sprawozdawca

Adam Józefowicz

członek

Andrzej Kabat

członek

Stanisław Pawela

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnego prawa do pracy w kontekście specyficznych regulacji dotyczących zdrowia publicznego i przeciwdziałania alkoholizmowi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu prawnego PRL i ustawy z 1982 r., co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w obecnym stanie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do pracy i wynagrodzenia, ale w specyficznym kontekście walki z alkoholizmem w PRL. Pokazuje, jak prawo pracy może być kształtowane przez szersze cele społeczne i zdrowotne.

Czy prawo do pracy oznacza nieograniczone wynagrodzenie za każdą sprzedaż? Trybunał Konstytucyjny w sprawie alkoholu w gastronomii.

Sektor

gastronomia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst