Orzeczenie · 2015-11-04

K 1/14

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2015-11-04

SAOSinneprawo konstytucyjnekonstytucyjny

system emerytalnyOFEKonstytucjaTrybunał Konstytucyjnyzasada zaufaniawolność działalności gospodarczejprawo do zabezpieczenia społecznegoustawa nowelizująca

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone wnioski Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych. Wnioskodawcy kwestionowali m.in. zgodność art. 141 ust. 2 ustawy o OFE w związku z przepisami nowelizującymi, które zmieniały zasady inwestowania OFE, nakazywały umorzenie części jednostek rozrachunkowych i przekazanie aktywów do ZUS, a także wprowadzały zmiany w zasadach wyboru przez ubezpieczonych sposobu gromadzenia składek. Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł również zarzuty dotyczące naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i prawa oraz art. 23 ustawy nowelizującej. Trybunał Konstytucyjny, po analizie stanowisk stron i przepisów, orzekł o zgodności większości zaskarżonych przepisów z Konstytucją, w tym przepisów dotyczących przeniesienia części aktywów do ZUS oraz zasad wyboru przez ubezpieczonych. Stwierdził jednak niezgodność art. 197a ust. 1 ustawy o OFE z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postępowanie w zakresie przepisów, które utraciły moc obowiązującą (tzw. skonsumowanych), zostało umorzone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy nowelizujące ustawę o OFE, wprowadzające zmiany w zasadach inwestowania, przeniesienie części aktywów do ZUS oraz zmiany w wyborze przez ubezpieczonych sposobu gromadzenia składek, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Większość przepisów została uznana za zgodną z Konstytucją, z wyjątkiem jednego przepisu dotyczącego zakazu reklamy.

Uzasadnienie

Trybunał analizował zgodność przepisów z zasadami państwa prawa, ochrony zaufania obywateli do państwa i prawa, wolności działalności gospodarczej, prawa do zabezpieczenia społecznego oraz zasady poprawnej legislacji. Stwierdzono, że zmiany miały na celu stabilizację finansów publicznych i optymalizację systemu emerytalnego, a większość z nich mieściła się w granicach swobody regulacyjnej ustawodawcy. Jeden z przepisów dotyczących zakazu reklamy został uznany za niezgodny z Konstytucją z uwagi na brak precyzji i nadmierne ograniczenie wolności.

Czy zakaz reklamy dotyczący otwartych funduszy emerytalnych, wprowadzony przez ustawę nowelizującą, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zakaz reklamy był zbyt szeroki, nieprecyzyjny i nadmiernie ograniczał wolność działalności gospodarczej oraz wolność pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, nie spełniając wymogów konieczności i proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowo uwzględniono wnioski

Strona wygrywająca

wnioskodawcy (w części)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej	organ_państwowy	wnioskodawca
Sejm	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Prokurator Generalny	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Rada Ministrów	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Rzecznik Praw Obywatelskich	organ_państwowy	wnioskodawca

Przepisy (10)

Główne

ustawa o OFE art. 141 § ust. 2

Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

Przepis ten, w związku z przepisami nowelizującymi, dotyczył zakazu inwestowania przez OFE w obligacje Skarbu Państwa i inne papiery wartościowe gwarantowane przez Skarb Państwa, a także nakazu inwestowania w akcje. Trybunał uznał go za zgodny z Konstytucją w większości aspektów.

ustawa o OFE art. 197a § ust. 1

Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

Przepis ten został uznany za niezgodny z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

ustawa nowelizująca art. 11 § ust. 1 i 2

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych

Przepisy te dotyczyły warunków przekazywania składek do OFE i wyboru przez ubezpieczonych. Uznane za zgodne z Konstytucją.

ustawa nowelizująca art. 23 § ust. 1, 2 i 18

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych

Przepisy te dotyczyły umorzenia jednostek rozrachunkowych i przekazania aktywów do ZUS. Uznane za zgodne z Konstytucją.

ustawa systemowa art. 39a § ust. 1, 2 i 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy te dotyczyły zasad składania oświadczeń przez ubezpieczonych w sprawie przekazywania składek do OFE. Uznane za zgodne z Konstytucją.

Pomocnicze

Konstytucja art. 2