IX W 133/16

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2016-02-17
SAOSKarnewykroczeniaŚredniarejonowy
prawo o ruchu drogowymkodeks wykroczeństraż miejskaprawo do obronywłaściciel pojazduodpowiedzialnośćgrzywna

Sąd Rejonowy skazał właściciela pojazdu za niewskazanie komu powierzył pojazd do kierowania, uznając jego prawo do obrony za nieadekwatne do sytuacji.

Obwiniony, będąc właścicielem pojazdu, nie odpowiedział na wezwania Straży Miejskiej dotyczące wskazania kierującego pojazdem w dniu popełnienia wykroczenia. Sąd uznał, że obwiniony, powołując się na prawo do obrony, nie mógł odmówić udzielenia informacji, gdyż nie był jeszcze podejrzanym. W konsekwencji obwiniony został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 96 § 3 kw i skazany na grzywnę.

Sprawa dotyczyła wykroczenia z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, polegającego na niewskazaniu przez właściciela pojazdu komu powierzył pojazd do kierowania w dniu popełnienia wykroczenia drogowego. Obwiniony J. N. nie odpowiedział na dwukrotne wezwania Straży Miejskiej, powołując się na prawo do obrony. Sąd Rejonowy w Olsztynie uznał jednak, że prawo do obrony nie usprawiedliwia odmowy udzielenia informacji na etapie, gdy właściciel pojazdu jest jedynie wzywany do złożenia oświadczenia, a nie jest jeszcze podejrzanym. Sąd podkreślił, że obowiązek wskazania kierującego wynika z art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, a jego niewypełnienie stanowi wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Sąd odrzucił argumentację obwinionego jako próbę uniknięcia odpowiedzialności i skazał go na karę grzywny w wysokości 400 złotych, obciążając go również kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do obrony nie usprawiedliwia niewskazania kierującego na etapie wezwania przez Straż Miejską, gdy właściciel nie jest jeszcze podejrzanym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wezwanie do wskazania kierującego jest czynnością wyjaśniającą, a prawo do obrony przysługuje od momentu postawienia zarzutów lub przesłuchania w charakterze podejrzanego. Niewskazanie kierującego stanowi odrębne wykroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

skazanie

Strona wygrywająca

oskarżyciel publiczny (Straż Miejska)

Strony

NazwaTypRola
J. N.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (10)

Główne

k.w. art. 96 § § 3

Kodeks wykroczeń

p.r.d. art. 78 § ust. 4

Prawo o ruchu drogowym

Pomocnicze

k.p.w. art. 118 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

u.o.w.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.w.k. art. 21 § pkt. 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

p.r.d. art. 78 § ust. 5

Prawo o ruchu drogowym

k.p.w. art. 17 § § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

p.r.d. art. 129

Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 129b § ust. 3 pkt. 7

Prawo o ruchu drogowym

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewskazanie przez właściciela pojazdu komu powierzył pojazd do kierowania stanowi wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Prawo do obrony nie może być wykorzystywane do uniknięcia odpowiedzialności za niewskazanie kierującego na etapie czynności wyjaśniających. Straż Miejska ma uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenie z art. 96 § 3 kw.

Odrzucone argumenty

Powołanie się na prawo do obrony jako podstawę odmowy udzielenia informacji Straży Miejskiej.

Godne uwagi sformułowania

nie może powoływać się na wyżej opisane prawo albowiem na etapie wezwań Straży Miejskiej nie był nawet osobą podejrzaną. nie nakłada obowiązku "denuncjacji", ale sankcjonuje zachowanie polegające na niewskazaniu na żądanie uprawnionego organu

Skład orzekający

Aneta Żołnowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do obrony w kontekście wykroczeń drogowych i obowiązków właściciela pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewskazania kierującego i powołania się na prawo do obrony na wczesnym etapie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem do obrony a obowiązkami obywatela w kontekście wykroczeń drogowych, co jest często spotykane i może być interesujące dla prawników i kierowców.

Prawo do obrony czy obowiązek wskazania kierowcy? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

grzywna: 400 PLN

wydatki postępowania: 100 PLN

opłata: 40 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX W 133/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie Wydział IX Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Aneta Żołnowska Protokolant: stażysta Anna Sawicka bez udziału oskarżyciela publicznego po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy J. N. s. Z. i R. z d. C. ur. (...) w L. obwinionego o to, że: w dniu 03 grudnia 2014r. w siedzibie Straży Miejskiej na ulicy (...) w W. , będąc właścicielem pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym (...) wbrew obowiązkowi, nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył w/w pojazd do kierowania w dniu 14.11.2014r. o godzinie 10:12 na ul. (...) przy ul. (...) w W. - tj. za wykroczenie z art. 96§3 kw ORZEKA: I. obwinionego J. N. uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 96§3 kw skazuje go na karę 400,- (czterysta) złotych grzywny; II. na podstawie art. 118 § 1 kpw i art. 3 ust. 1 w zw. z art. 21 pkt. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych obciąża obwinionego zryczałtowanymi wydatkami postępowania w kwocie 100,- (sto) złotych i opłatą w kwocie 40,- (czterdzieści) złotych. Sygn. akt IX W 133/16 UZASADNIENIE J. N. obwiniony został o to, że: w dniu 3 grudnia 2014 r., w siedzibie Straży Miejskiej na ulicy (...) w W. , będąc właścicielem pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym (...) wbrew obowiązkowi, nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył w/w pojazd do kierowania w dniu 14.11.2014r. o godzinie 10:12 na ul. (...) w W. tj. za wykroczenie z art. 96 § 3 kw . Obwiniony mieszka w S. , deklaruje, iż utrzymuje się z oszczędności, jest żonaty, żona pracuje ale obwiniony twierdzi, iż nie wie ile zarabia. W dniu 14 listopada 2014r ujawnione zostało przez Straż Miejską (...) popełnienie wykroczenia polegającego na przekroczeniu o 39 km/h dozwolonej prędkości jazdy przez kierującego pojazdem marki S. o numerze rejestracyjnym (...) na ul. (...) w W. . Wykroczenie to zarejestrowane zostało przez urządzenie pomiarowe do rejestracji prędkości pojazdów. W dniu 18.11.2014r funkcjonariusz Straży Miejskiej (...) ustalił w C. E. P. i K. , iż właścicielem pojazdu S. o numerze rejestracyjnym (...) jest J. N. . W związku z ujawnieniem wykroczenia z art. 92 a kw w dniu 21.11. 2014r wysłane zostało do obwinionego wezwanie do złożenia oświadczenia czy wyraża zgodę na przyjęcie mandatu karnego. W wypadku jeśli nie jest osobą która była sprawca przedmiotowego wykroczenia obwiniony, zgodnie z art. 78 ust 4,5 ustawy prawo o ruchu drogowym , wezwany został do wskazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma osoby, której powierzył pojazd ten do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Korespondencja została podjęta przez obwinionego w dniu 26.11.2014r. Ponownie wezwanie zostało wysłane 6.02.2015r. i odebrane w dniu 09.02.2015r. Na żadne z tych wezwań J. N. nie odpowiedział, nie stawił się również na przesłuchanie w charakterze podejrzanego. (dowody: wezwanie k. 5,7, zpo k. 6 i 8, wydruk z fotorejestratora k. 4, notatka urzędowa k.14) Obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, iż zgodnie z Konstytucją przysługuje ma prawo do obrony i nie odpowiadając na zapytania Straży Miejskiej realizował to prawo. Sąd nie podzielił argumentacji obwinionego, uznając je za przejaw przyjętej przez niego linii obrony zmierzającej do uniknięcia odpowiedzialności za zarzucane mu wykroczenie. Bezspornym jest, iż obwiniony nie wskazał komu w oznaczonym czasie powierzył pojazd do kierowania lub używania. Znamieniem warunkującym odpowiedzialność z art. 96 § 3 kw jest niewskazanie na żądanie uprawnionego organu wbrew obowiązkowi, komu został powierzony pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Niewskazanie polega na odmowie udzielenia informacji odnośnie osoby, której pojazd został przekazany. Za niewskazanie uznać należy zarówno odpowiedź negatywną jak i zupełne zaniechanie odpowiedzi. Żądanie wskazania pochodzić winno od uprawnionego organu. Zgodnie z art. 17 § 3 kpw i art. 129 ustawy Prawo o ruchu drogowym straże miejskie (gminne) posiadają uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach dot. art. 96 § 3 kw, mogą zatem żądać od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzyli pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego straży miejskiej przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Nadane strażnikom w art. 129b ust. 3 pkt. 7 ustawy prawo o ruchu drogowym upoważnienia do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie należy postrzegać jako uprawnienie do podejmowania szczególnego rodzaju czynności wyjaśniającej, ukierunkowanej na wykrycie sprawcy wykroczenia drogowego, najczęściej ujawnionego i zarejestrowanego za pomocą odpowiedniego urządzenia technicznego. W przypadku niewskazania przez adresata żądania osoby, której powierzył pojazd , dochodzi do zaistnienia wykroczenia z art. 96 § 3 kw, które straż miejska (gminna) ujawnia właśnie w ramach prowadzonej czynności wyjaśniającej należącej do zakresu jej działania. W konsekwencji dochodzi co spełnienia określonego w art. 17 § 3 kpw warunku nabycia przez straż uprawnia oskarżyciela publicznego w sprawach o wyniesione wykroczenie. W obowiązującym stanie prawnym obowiązek wskazania, komu został powierzony pojazd do kierowania lub używania, wynika z art. 78 ust. 4 p.r.d. Wyłączenie odpowiedzialności za wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw jest możliwe w sytuacji, gdy udzielenie odpowiedzi, komu został powierzony pojazd mogłaby narazić osobę najbliższą właścicielowi lub posiadaczowi pojazdu na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Natomiast możliwość narażenia na odpowiedzialność za wykroczenie nie wyłącza obowiązku właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania osoby najbliższej na żądanie właściwego organu, jeżeli dopuściła się ona wykroczenia, kierując powierzonym jej pojazdem lub go używając. Art. 96 § 3 kw. nie nakłada obowiązku "denuncjacji", ale sankcjonuje zachowanie polegające na niewskazaniu na żądanie uprawnionego organu, komu został powierzony pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wskazanie na żądanie uprawnionego organu, komu właściciel lub posiadacz pojazdu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, nie przesądza jeszcze o ewentualnej odpowiedzialności wskazanej osoby za wykroczenie. Odmowa może jednak skutkować odpowiedzialnością właściciela lub posiadacza pojazdu za wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw. (por. post. SN z dnia 02.04.2014 r. sygn. akt (...) , uchwała siedmiu sędziów SN - zasada prawna w sprawie (...) z 30.09.2014 r , wyrok Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 12 marca 2014 r. (...) ). Przepis art. 42 ust 2 Konstytucji RP stanowi, iż jednym z podstawowych praw z zakresu wymiaru sprawiedliwości jest prawo do obrony. Prawo to przysługuje we wszystkich stadiach postępowania karnego, a polega ono na możliwości przedstawiania przez podsądnego dowodów, świadków, a także posiadania obrońcy. W ocenie Sądu, obwiniony nie może powoływać się na wyżej opisane prawo albowiem na etapie wezwań Straży Miejskiej nie był nawet osobą podejrzaną. Wezwania te zostały skierowane do niego jako właściciela pojazdu z godnie z art. 78 ust 4 Prawa o ruchu drogowym . Mając powyższe na uwadze wina obwinionego nie budzi wątpliwości a polega na tym, w dniu 3 grudnia 2014 r., w siedzibie Straży Miejskiej na ulicy (...) w W. , będąc właścicielem pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym (...) wbrew obowiązkowi, nie wskazał na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył w/w pojazd do kierowania w dniu 14.11.2014r. o godzinie 10:12 na ul. (...) w W. . Obwiniony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona wykroczenia określonego w art 96§3kw. Przy wymiarze kary Sąd wziął pod uwagę dotychczasową niekaralności obwinionego. W świetle wskazanych wyżej okoliczności Sąd orzekł wobec obwinionego karę grzywny w wysokości 400 złotych. Orzeczona kara, w ocenie Sądu, jest współmierna do stopnia zawinienia obwinionego i społecznej szkodliwości zarzucanego mu czynu i nie może być postrzegana jako rażąco surowa. Na podstawie art. 118 § 1 kpw i art. 3 ust. 1 w zw. z art. 21 pkt. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych obwiniony został obciążony zryczałtowanymi wydatkami postępowania w kwocie 100 zł i opłatą w kwocie 40 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI