IX U 976/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-10-16
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSkarta nauczycielaTrybunał Konstytucyjnyrocznik 1953prawo emerytalneorzecznictwo

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej uchylenia poprzedniej decyzji o wysokości emerytury, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma bezpośredniego zastosowania do jej sytuacji prawnej.

Ubezpieczona I. P. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła uchylenia decyzji o wysokości jej emerytury. Organ rentowy argumentował, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 25 ust. 1 lit. b ustawy o emeryturach i rentach nie ma zastosowania, ponieważ ubezpieczona nabyła prawo do emerytury na podstawie Karty Nauczyciela, a nie art. 46 ustawy o FUS. Sąd Okręgowy w Gliwicach przychylił się do stanowiska ZUS, oddalając odwołanie.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpatrzył sprawę z odwołania I. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. w przedmiocie wysokości emerytury. Decyzją z dnia 22 maja 2019 r. ZUS odmówił uchylenia wcześniejszej decyzji z 9 września 2015 r., wskazując, że ubezpieczona nie pobierała emerytury, o której mowa w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. akt P 20/16), lecz świadczenie o innym symbolu. Ubezpieczona, urodzona w 1953 r., odwołała się od tej decyzji, domagając się jej zmiany i ponownego obliczenia emerytury. Sąd ustalił, że I. P. jest uprawniona do emerytury na podstawie Karty Nauczyciela od 2014 r. Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność art. 25 ust. 1 lit. b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją, dotyczy wyłącznie kobiet z rocznika 1953, które nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Ponieważ ubezpieczona nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów Karty Nauczyciela, wyrok TK nie miał do niej bezpośredniego zastosowania. W związku z tym Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonej. Jednocześnie Sąd przekazał organowi rentowemu do rozpoznania wniosek ubezpieczonej o ponowne obliczenie emerytury, złożony w trakcie postępowania, gdyż nie został on wcześniej rozpoznany przez ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma bezpośredniego zastosowania do sytuacji ubezpieczonej, ponieważ dotyczy on wyłącznie kobiet z rocznika 1953, które nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 ustawy o FUS.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisu z Konstytucją jedynie w zakresie dotyczącym konkretnej grupy ubezpieczonych (nabycie prawa do emerytury na podstawie art. 46 ustawy o FUS). Ponieważ ubezpieczona nabyła prawo do emerytury na podstawie innej ustawy (Karta Nauczyciela), wyrok TK nie mógł być podstawą do uchylenia decyzji ZUS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania i przekazanie wniosku

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

Konstytucja RP art. 190 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia.

Karta Nauczyciela art. 88

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela

Podstawa prawna przyznania emerytury ubezpieczonej.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 25 § 1 lit. b

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym kobiet z rocznika 1953, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy.

k.p.c. art. 477 § 14 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

k.p.c. art. 477 § 10 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna przekazania wniosku organowi rentowemu.

k.p.c. art. 476 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznawania spraw przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do ubezpieczonej, gdyż nabyła ona prawo do emerytury na podstawie przepisów Karty Nauczyciela, a nie art. 46 ustawy o FUS. Sąd nie może zastępować organu rentowego w rozpoznawaniu wniosków.

Odrzucone argumenty

Nierówne traktowanie kobiet z tego samego rocznika urodzenia. Zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego do sytuacji ubezpieczonej.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r nie odnosi się bezpośrednio do ubezpieczonej. Nie ma wiec podstaw aby w świetle art. 190 ust. 4 Konstytucji RP uchylać ubezpieczonej decyzję z dnia 9.04.2014r. Sąd nie może zastępować organu rentowego i rozpoznawać wniosku ubezpieczonych.

Skład orzekający

Mariola Łącka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach emerytalnych, zwłaszcza gdy prawo do świadczeń wynika z różnych podstaw prawnych (np. Karta Nauczyciela vs. ustawa o FUS)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej z rocznika 1953, która nabyła prawo do emerytury na podstawie Karty Nauczyciela, a nie art. 46 ustawy o FUS. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii nierównego traktowania i wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na indywidualne sprawy, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Emerytura nauczycielki z rocznika 1953: Czy wyrok TK naprawdę zmienia zasady gry?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 976/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2019 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Mariola Łącka Protokolant: Joanna Metera przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. w Rybniku sprawy z odwołania I. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. Wydział (...) Umów Międzynarodowych o wysokość emerytury na skutek odwołania I. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. Wydział (...) Umów Międzynarodowych z dnia 22 maja 2019 r. Znak (...) 1. oddala odwołanie. 2. przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania wniosek ubezpieczonej o ponowne obliczenie wysokości emerytury przyznanej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego bez potrącenia sumy kwot pobranych emerytur zawarty w zdaniu drugim skargi z dnia (...) a doprecyzowany na rozprawie w dniu (...) Sędzia Sygn. akt IX U 976/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 22.05.2019r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział I w W. odmówił I. P. uchylenia decyzji z dnia 9.09.2015r (...) gdyż nie pobierała ona emerytury, o której mowa w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r bo pobierała świadczenie o symbolu (...) a nie emeryturę wcześniejszą przyznaną na podstawie art. 46 w związku z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji i wniosła o jej zmianę zarzucając, że urodziła się w (...) r i nie powinna być nierówno traktowana z kobietami z tego samego rocznika. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczona I. P. urodzona (...) jest uprawniona do emerytury przyznanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26.01.1982r Karta Nauczyciela o symbolu (...) od (...) Decyzją z dnia 14.01.2014r organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę od (...) symbolu (...) po osiągnięciu przez nią powszechnego wieku emerytalnego przyznając zaliczkę na poczet przysługującej emerytury. Następnie decyzją z dnia 9.09.2015r ustalił ubezpieczonej wysokość emerytury potrącając od sumy składek i kapitału początkowego po ich zwaloryzowaniu sumy kwot pobranych emerytury i ponieważ była świadczeniem mniej korzystnym zawiesił jej wypłatę i wypłacał jej emeryturę nauczycielską. W dniu (...) ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o przyznaniu emerytury powołując się na art. 145a kpa i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r. W zdaniu drugim tego pisma ubezpieczona wniosła o wydanie decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania przepisu art. 25 ust. 1 „b” ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy nie wzywał ubezpieczonej o jakiekolwiek sprecyzowanie tego pisma. Postanowieniem z dnia (...) wznowił postępowanie w sprawie decyzji z dnia (...) a następnie wydał zaskarżoną decyzję. W oparciu o powyższe, Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6.03.2019r sygn. akt P 20/16 (Dz. U. z dnia 21.03.2019, poz. 539) orzekł, że art. 25 ust. 1 „b” ustawy z dnia 17.12.1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 poz.1270 oraz z 2019 poz.39) w brzmieniu obowiązujących do 30.09.2017r w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...) r kobiet, które przed 1 stycznia 2013r nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Skoro ubezpieczonej prawo do emerytury nabytej przed 1.01.2013r przyznano na podstawie art. 88 ustawy z dnia 26.01.1982r – Karty Nauczyciela , to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r nie odnosi się bezpośrednio do ubezpieczonej. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepis art. 25 ust. 1 „b” ustawy z dnia 17.12.1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie został uznany za niezgodny z Konstytucją w ogóle ale jedynie w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...) r kobiet, które przed 1.01.2013r nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Nie ma wiec podstaw aby w świetle art. 190 ust. 4 Konstytucji RP uchylać ubezpieczonej decyzję z dnia 9.04.2014r. Decyzja organu rentowego jest więc prawidłowa i odpowiada prawu. Dlatego też Sąd na mocy art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie jako niezasadne. Ubezpieczona obok pisma ze skargą o wznowienie postępowania w dniu (...) złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury z uwzględnieniem orzeczenia treści wyroku TK z 6.03.2019r. Organ rentowy go nie rozpoznał. Dlatego też Sąd na mocy art. 477 10 § 2 kpc przekazał je jako dotychczas nie rozpoznane organowi rentowemu orzekając jak w pkt 2 wyroku. Sąd nie może zastępować organu rentowego i rozpoznawać wniosku ubezpieczonych bo stosownie do art. 476§2 kpc rozpoznaje dopiero sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji. Dopiero rozpoznając ewentualne odwołanie od decyzji wydanej w rozpoznaniu przekazanego w pkt 2 wniosku sąd będzie zobowiązany rozważyć czy i w jakim zakresie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.03.2019r ma wpływ na sytuację emerytek z rocznika 1953, które nabyty prawo do wcześniejszych emerytur na innej podstawie prawnej niż w art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który to problem podnosi Trybunał Konstytucyjny na końcu uzasadnienia orzeczenia z dnia 6.03.2019r. Sędzia:

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI