IX U 912/14

Sąd Okręgowy w Gliwicach, Ośrodek Zamiejscowy w RybnikuRybnik2014-07-08
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznegoŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznerenta rodzinnadeputat węglowyekwiwalent pieniężnyprawo pracyorzecznictwoZUS

Sąd przyznał ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2014, uznając, że wliczenie wartości deputatu do podstawy wymiaru renty nie jest równoznaczne z zaspokojeniem roszczenia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił ubezpieczonej prawa do ekwiwalentu pieniężnego za bezpłatny węgiel za rok 2014, argumentując, że nie spełnia ona warunków dotyczących nieuwzględnienia wartości deputatu w podstawie wymiaru świadczeń. Sąd zmienił decyzję, przyznając prawo do ekwiwalentu. Uzasadniono, że wliczenie wartości deputatu do podstawy wymiaru renty rodzinnej po zmarłym mężu nie stanowi zaspokojenia roszczenia w rozumieniu ustawy, a tym samym nie wyłącza prawa do ekwiwalentu.

Decyzją z dnia 31 marca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonej H. K. prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2014. Organ rentowy argumentował, że prawo do ekwiwalentu przysługuje m.in. osobom, którym nie uwzględniono w podstawie wymiaru świadczeń pełnej wartości deputatu węglowego, a ubezpieczona tych warunków nie spełnia. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, domagając się jej zmiany. Sąd ustalił, że mąż ubezpieczonej, po którym nabyła prawo do renty rodzinnej, był uprawniony do deputatu węglowego, którego realizacja została wstrzymana. Decyzją z 1996 r. organ rentowy przeliczył świadczenie męża, uwzględniając w podstawie wymiaru świadczenia pełną wartość deputatu węglowego. Sąd uznał, że wliczenie pełnej wartości deputatu węglowego do podstawy wymiaru świadczenia ubezpieczonej nie jest zaspokojeniem roszczenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu pieniężnego za rok 2014. Sąd podkreślił, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych prawomocnych orzeczeniach sądowych o tożsamym przedmiocie sporu. Bez znaczenia dla sprawy pozostawał fakt oddalenia wcześniejszego odwołania ubezpieczonej dotyczącego lat 2002-2013, gdyż tamten wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wliczenie wartości deputatu węglowego do podstawy wymiaru świadczenia nie jest zaspokojeniem roszczenia w rozumieniu ustawy o ekwiwalencie pieniężnym, a tym samym nie wyłącza prawa do ekwiwalentu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o ekwiwalencie pieniężnym przewiduje pozbawienie świadczeniobiorców świadczeń w przypadku faktycznego zaspokojenia roszczenia (np. przez pracodawcę w naturze lub ekwiwalencie pieniężnym, albo przez ZUS w wykonaniu wyroku), a nie w przypadku wliczenia równowartości deputatu do podstawy wymiaru renty lub emerytury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

H. K.

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.o.e.p.w. art. 3 § ust. 1 i 2

Ustawa o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych

Wliczenie wartości deputatu węglowego do podstawy wymiaru świadczenia nie jest zaspokojeniem roszczenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 lub 2 ustawy.

Pomocnicze

u.o.e.p.w. art. 2 § pkt. 1 i 2

Ustawa o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych

Ubezpieczona spełnia warunki prawa do świadczenia wymienione w tych przepisach.

u.o.e.p.w. art. 7 § ust. 5 i 7 pkt. 4

Ustawa o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych

Wniosek o świadczenie za 2014r. został złożony przez ubezpieczoną w terminie.

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

UZP art. 22 § ust. 2 pkt. 1

Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Zakładów (...)

Określa wysokość ekwiwalentu.

Dz. U. Z 1994r. Nr 113, poz. 547 art. 9 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 września 1994r. o zmianie ustawy kodeks pracy i niektórych ustaw

UZP art. 44¹

Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Zakładów (...)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wliczenie wartości deputatu węglowego do podstawy wymiaru renty nie jest zaspokojeniem roszczenia w rozumieniu ustawy o ekwiwalencie pieniężnym. Ubezpieczona spełnia warunki do przyznania ekwiwalentu pieniężnego. Wniosek o świadczenie został złożony w terminie.

Odrzucone argumenty

Ubezpieczona nie spełnia warunków do przyznania ekwiwalentu, ponieważ wartość deputatu węglowego została uwzględniona w podstawie wymiaru świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi tu o przypadki wliczenia równowartości bezpłatnego węgla do podstawy wymiaru renty bądź emerytury pobieranej przez daną osobę ale o spełnienie świadczenia albo przez byłego pracodawcę w formie przewidzianej w postanowieniach Układu Zbiorowego Pracy [...] albo przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w postaci ekwiwalentu pieniężnego np. w wykonaniu wyroku sądowego.

Skład orzekający

Maria Konieczna

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy, w szczególności w kontekście uwzględnienia wartości deputatu w podstawie wymiaru świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób uprawnionych do renty rodzinnej po pracownikach, którzy mieli prawo do deputatu węglowego, a realizacja tego prawa została wstrzymana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu emerytów i rencistów prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy, a interpretacja sądu w tej kwestii jest istotna praktycznie.

Czy wliczenie deputatu do renty odbiera prawo do ekwiwalentu za węgiel? Sąd wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 912/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Maria Konieczna Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale:./. po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2014 r. w Rybniku sprawy z odwołania H. K. (1) ( H. K. (2) ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla na skutek odwołania H. K. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 31 marca 2014 r. Znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla w wysokości 2,5 tony za rok 2014r. Sędzia Sygn. akt IXU 912/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31.03.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonej H. K. (1) prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za 2014r. podnosząc w uzasadnieniu decyzji, iż prawo do ekwiwalentu przysługuje m.in. osobom uprawnionym do ekwiwalentu pieniężnego w dniu 14.01.1999r., którym nie uwzględniono w podstawie wymiaru świadczeń pełnej wartości deputatu węglowego podczas, gdy ubezpieczona nie spełnia tych warunków. Ubezpieczona w odwołaniu od decyzji domagała się jej zmiany przez przyznanie prawa do świadczenia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił co następuje. Ubezpieczona H. K. (1) od dnia 08.12.2002r. uprawniona jest do renty rodzinnej po zmarłym w tym dniu mężu A. byłym pracowniku Przedsiębiorstwa (...) w R. , który od dnia 28.12.1981r. był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Zmarły mąż ubezpieczonej jako pracownik uprawniony był do deputatu węglowego w ilości 2,5 ton w skali roku – do grudnia 1995r. Realizacja tego uprawnienia dla rencistów i emerytów Przedsiębiorstwa j.w została wstrzymana z dniem 01.01.1996 r. z przyczyn ekonomicznych ( pismo Przedsiębiorstwa z dnia 05.12.1996r., k.43 akt ZUS, tom II ). Decyzją z dnia 12.12.1996r. organ rentowy przeliczył świadczenie męża ubezpieczonej uwzględniając w podstawie wymiaru świadczenia pełną wartość deputatu węglowego. Tak wyliczone świadczenie stało się podstawą do ustalenia renty rodzinnej dla ubezpieczonej. Do daty wstrzymania j.w podstawą ostateczną takiego uprawnienia był Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Zakładów (...) z dnia 21.12.1991 r., a podstawą wstrzymania był aneks nr (...) zawarty w dniu 17.11.1995 r. do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Przedsiębiorstwa j.w, który został zarejestrowany przez Okręgowego Inspektora Pracy w K. , a który nie stanowił skutecznego prawnie odstąpienia od realizacji uprawnienia do deputatu węglowego dla emerytów i rencistów przewidzianego w Układzie z 1991 r., nabytego pierwotnie z mocy Układu Zbiorowego Pracy dla (...) Węglowego z dnia 1 lutego 1980r., bo nie zostało zawarte porozumienie w rozumieniu art. 9 ust. 3 Ustawy z dnia 29 września 1994r. o zmianie ustawy kodeks pracy i niektórych ustaw ( Dz. U. Z 1994r. Nr 113, poz. 547 ) w zw. z art. 44 1 Układu z 1991r. – porozumienie wyłączające uprawnienie do bezpłatnego węgla wynikające z układu zbiorowego pracy zawartego przed 1 stycznia 1987r. albo o odstąpieniu od stosowania takich uregulowań. Decyzją z dnia 05.11.2013r., po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej z dnia 20.09.2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2002-2013 podnosząc generalnie, że wniosek ubezpieczonej o świadczenia za ww. lata był złożony po upływie ustawowego terminu wynikającego z przepisów ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla… . Prawomocnym wyrokiem z dnia 12.02.2014r. w sprawie o sygn. akt IXU 2127/13 tut. Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonej od niniejszej decyzji. W sprawie nie zostało sporządzone uzasadnienie wyroku, gdy żadna ze stron nie składała wniosku w tym zakresie. Ubezpieczona zgłosiła wniosek o ekwiwalent z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za 2014r. w dniu 12.02.2014r. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną z dnia 31.03.2014r. Powyższe ustalił Sąd w oparciu o akta organu rentowego dotyczące zmarłego męża ubezpieczonej i ubezpieczonej, akta tut. Sądu o sygn. IXU 2127/13 jako okoliczności bezsporne, bo jednoznacznie wynikające z powołanych dowodów, nie budzące wątpliwości w zakresie podstawy prawnej uprawnienia zmarłego męża ubezpieczonej i ubezpieczonej jako uprawnionej do renty rodzinnej do deputatu węglowego, bo przesądzone prawomocnymi wyrokami w licznych sprawach o tożsamym przedmiocie sporu. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył co następuje. Zdaniem Sądu spór w sprawie, przy podnoszonym przez organ rentowy w decyzji zarzucie braku prawa ubezpieczonej do deputatu węglowego, gdy ubezpieczona nie należy do kręgu osób, którym nie uwzględniono w podstawie wymiaru świadczeń pełnej wartości deputatu węglowego, sprowadza się do ustalenia, czy bezsporne uwzględnienie pełnej wartości deputatu węglowego w podstawie wymiaru świadczenia wyłącza ubezpieczoną z kręgu uprawnionych do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 06.07.2007 r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych /Dz.U nr 147 poz. 1031/, przy przesądzonej zasadzie odpowiedzialności w odniesieniu do kręgu emerytów i rencistów, oraz uprawnionych do rent rodzinnych jak w przypadku ubezpieczonej, w licznych sprawach o tożsamym przedmiocie sporu o czym była mowa powyżej. Powołany art. 3 ust. 1 stanowi, iż ekwiwalent nie przysługuje osobom uprawnionym, których roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla zostały zaspokojone przed dniem wejścia w życie ustawy, zaś ust. 2, iż w przypadku, gdy roszczenia, o których mowa w ust. 1 zostały częściowo zaspokojone ekwiwalent przysługuje w części nie zaspokojonego roszczenia. Powołane uregulowania przewidują pozbawienie świadczeniobiorców w całości lub w części roszczeń z tytułu ekwiwalentu w przypadku ich zaspokojenia przed dniem wejścia w życie ustawy, przy czym, zdaniem Sądu, nie chodzi tu o przypadki wliczenia równowartości bezpłatnego węgla do podstawy wymiaru renty bądź emerytury pobieranej przez daną osobę ale o spełnienie świadczenia albo przez byłego pracodawcę w formie przewidzianej w postanowieniach Układu Zbiorowego Pracy dla (...) Zakładów (...) z dnia 21.12.1991r., tj. w naturze lub w ekwiwalencie pieniężnym albo przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w postaci ekwiwalentu pieniężnego np. w wykonaniu wyroku sądowego. Stanowisko j.w zostało potwierdzone również w licznych prawomocnych orzeczeniach sądowych o tożsamym przedmiocie sporu. W takim rozumieniu wliczenie pełnej wartości deputatu węglowego do podstawy wymiaru świadczenia ubezpieczonej nie jest zaspokojeniem roszczenia ubezpieczonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 lub 2 powołanej ustawy. Zajmując takie stanowisko Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję jak w wyroku po uprzednim przyjęciu, iż ubezpieczona należy do kręgu uprawnionych do świadczenia z mocy przepisu art. 2 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 06.07.2007 r., gdy ubezpieczona spełnia warunki prawa do świadczenia wymienione w tych uregulowaniach – warunki, które nie były kwestionowane przez organ rentowy, i gdy wniosek o świadczenie za 2014r. został złożony przez ubezpieczoną w terminie, w rozumieniu art. 7 ust. 5 i 7 pkt. 4 tej ustawy – wysokość ekwiwalentu uzasadniona jest przepisem art. 22 ust. 2 pkt. 1 Układu z 1991r. Bez znaczenia, zdaniem Sądu, pozostaje fakt, że prawomocnym wyrokiem z dnia 12.02.2014r. oddalone zostało odwołanie ubezpieczonej od decyzji organu rentowego z dnia 05.11.2013r., dotyczącej prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2002-2013, gdy bezsprzecznie ubezpieczonej nie przysługiwało prawo do świadczeń za te lata z tej zasadniczo przyczyny, że wniosek w przedmiocie wypłaty wymienionych świadczeń ubezpieczona złożyła po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI