IX U 910/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-10-17
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturadeputatekwiwalentZUSubezpieczenia społeczneprawo rentoweprzeliczenie świadczeniatermin przedawnienia

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury i wypłaty ekwiwalentu za deputat kolejowy, uznając, że świadczenie można było przyznać jedynie za okres 3 lat poprzedzających złożenie wniosku.

Ubezpieczona odwołała się od decyzji ZUS dotyczącej przeliczenia emerytury i wypłaty ekwiwalentu za deputat kolejowy, domagając się jego nadpłaty od 2008 roku. Sąd ustalił, że ZUS błędnie poinformował o przyznaniu deputatu, ale zgodnie z przepisami, świadczenie można było przyznać jedynie za okres 3 lat poprzedzających złożenie wniosku o jego wypłatę. Ponieważ wniosek złożono w 2017 roku, ZUS prawidłowo przeliczył emeryturę od 2014 roku. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Sprawa dotyczyła odwołania T. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 28 kwietnia 2017 r. w przedmiocie wysokości emerytury i wypłaty ekwiwalentu za deputat kolejowy. Ubezpieczona domagała się nadpłaty zaległego deputatu kolejowego za okres od stycznia 2008 roku, twierdząc, że został jej przyznany w decyzji o prawie do emerytury z 2007 roku, ale nie był wypłacany. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił, że ubezpieczona posiadała uprawnienia do emerytury od 2007 roku, a w decyzjach z 2007 i 2012 roku informowano o wypłacie ekwiwalentu węglowego lub deputatu kolejowego. Ubezpieczona nie wniosła odwołania od tych decyzji. Wniosek o nadpłatę deputatu kolejowego od 2013 roku złożyła dopiero w 2017 roku. Zaskarżona decyzja ZUS przeliczyła emeryturę od 1 kwietnia 2014 roku, zgodnie z art. 133 ustawy emerytalno-rentowej, który przewiduje wypłatę świadczeń za okres 3 lat poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, jeśli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego. Sąd uznał, że w sprawie wystąpił błąd organu rentowego, ponieważ w decyzji z 2012 roku poinformowano o wypłacie deputatu, która faktycznie nie była realizowana. Jednakże, zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy, wypłatę można wznowić za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające miesiąc złożenia wniosku. Ponieważ wniosek złożono w kwietniu 2017 roku, ZUS prawidłowo przeliczył emeryturę od kwietnia 2014 roku. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ rentowy powinien dokonać wypłaty świadczenia (ekwiwalentu za deputat kolejowy) za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wypłatę lub wznowienie wypłaty, nawet jeśli błąd organu nastąpił wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 133 i 135 ust. 3 ustawy emerytalno-rentowej, zgodnie z którymi świadczenia wypłaca się nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku, a w przypadku błędu organu rentowego, wypłata może obejmować okres do 3 lat wstecz od miesiąca złożenia wniosku. Mimo błędu ZUS w informowaniu o deputacie, ubezpieczona złożyła pierwszy wniosek o jego nadpłatę dopiero w 2017 roku, co ograniczyło okres, za który można było przyznać świadczenie do 3 lat poprzedzających ten wniosek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
T. O.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa emerytalno - rentowa art. 133 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się od miesiąca, w którym powstało prawo do nich, jednak nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu, z zastrzeżeniem wypłaty za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc zgłoszenia wniosku, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.

Pomocnicze

ustawa emerytalno - rentowa art. 116 § 1 i 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalno - rentowa art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalno – rentowa art. 135 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu rentowego, wypłatę wznawia się poczynając od miesiąca, w którym je wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu o jej wznowieniu.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o nadpłatę deputatu złożono w 2017 roku, co ogranicza okres wypłaty do 3 lat wstecz. Brak odwołania od wcześniejszych decyzji ZUS. Przepisy ustawy emerytalno-rentowej limitują wypłatę świadczeń do okresu 3 lat poprzedzających złożenie wniosku, nawet w przypadku błędu organu.

Odrzucone argumenty

Żądanie nadpłaty deputatu od 2008 roku. Argument o przyznaniu deputatu w decyzji z 2007 roku bez uwzględnienia późniejszych przepisów i terminów.

Godne uwagi sformułowania

Organ rentowy winien nadpłacić ubezpieczonej kolejowy deputat węglowy błąd organu rentowego obejmuje sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił wypłatę można wznowić, jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty

Skład orzekający

Renata Stańczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu przedawnienia roszczeń o wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym ekwiwalentów za deputaty, oraz skutków błędów organu rentowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu organu rentowego i ograniczeń czasowych wynikających z przepisów ustawy emerytalno-rentowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia, jakim jest emerytura, oraz kwestii dodatkowych świadczeń jak deputaty. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o terminach i błędach organów rentowych, co jest istotne dla wielu osób.

Czy ZUS musi wypłacić zaległy deputat sprzed lat? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na nadpłatę.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 910/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2017 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. w Rybniku sprawy z odwołania T. O. ( T. O. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania T. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. Sędzia Sygn. akt IX U 910/17 UZASADNIENIE Decyzją z 28 kwietnia 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , na podstawie przepisów ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , przeliczył emeryturę ubezpieczonej T. O. ( O. ) za 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wypłatę deputatu. Organ rentowy poinformował, że ekwiwalent za deputat kolejowy będzie wynosił od 1.04.2014r. – 124,71 zł miesięcznie, od 1.01.2015r. – 122,17 zł miesięcznie, od 1.01.2016r. – 120,77 zł miesięcznie, od 1.01.2017r. – 118,94 zł miesięcznie. Ekwiwalent węglowy za okres od 1.04.2014r.do 30.06.2017r. wyniósł 4.751,22 zł. Nadto poinformowano, że ekwiwalent będzie wypłacany w marcu za okres od I do VI i we wrześniu za okres od VII do XII. Ubezpieczona w odwołaniu od niniejszej decyzji sprecyzowanym na rozprawie w dniu 17 października 2017r. – k.11 akt sądowych, domagała się nadpłacenia zaległego deputatu kolejowego za okres od 1 stycznia 2008r. Stwierdziła, że ekwiwalent za deputat węglowy kolejowy został jej przyznany w decyzji o prawie do emerytury z dnia 28.09.2007r. i nie był wypłacany przez ZUS. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona od 26 września 2007r. posiada uprawnienia do emerytury o symbolu KLE. W decyzji poinformowano o wypłacie ekwiwalentu węglowego za okres od 26.09.2007r. do 31.12.2007r. w kwocie 238,39 zł. Ubezpieczona nie wniosła odwołania od tej decyzji. Kolejną decyzją z dnia 19.09.2012r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 30.08.2012r., przyznano ubezpieczonej kolejną emeryturę od 1.08.2012r. z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego na podstawie art.24 ustawy emerytalnej. W decyzji poinformowano o wypłacie deputatu kolejowego – deputat miał być wypłacany w miesiącach marcu oraz wrześniu danego roku kalendarzowego za okres 6 miesięcy. Ubezpieczona nie wniosła odwołania od tej decyzji. W dniu 4 kwietnia 2017r. ubezpieczona złożyła wniosek o nadpłatę deputatu kolejowego od 2013r. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2017r. organ rentowy, rozpoznając wniosek ubezpieczonej z 4.04.2017r., przeliczył ubezpieczonej emeryturę od 01.04.2014r., tj. za trzy lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wypłatę deputatu – art.133 ustawy emerytalno – rentowej. (dowód: dokumentacja akt organu rentowego). Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, przekonywujący, logiczny i spójny, przez co mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia daty, od kiedy organ rentowy winien nadpłacić ubezpieczonej kolejowy deputat węglowy, przy czym ubezpieczona we wniosku z dnia 4 kwietnia 2017r., w rozpoznaniu którego wydano sporną decyzję, żądała nadpłaty od 2013r., natomiast w odwołaniu od decyzji zażądała tej nadpłaty od stycznia 2008r. Tym samym spór dotyczył kwestii czy organ rentowy winien dokonać wypłaty deputatu węglowego za wskazany przez ubezpieczoną okres. Sporu nie budziła kwestia, że ze stosowny wniosek ubezpieczona złożyła w dniu 4 kwietnia 2017r. Zgodnie z art.116 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2017r., poz. 1383), zwanej dalej „ustawą emerytalno - rentową”, postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Stosownie natomiast do art.129 ust.1 tejże ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2. Z kolei z art. 133 ust. 1 ustawy wynika, iż w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż: 1) od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3; 2) za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt. 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Z kolei art.135 ust.3 ustawy emerytalno – rentowej przewiduje, że jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu rentowego, wypłatę wznawia się poczynając od miesiąca, w którym je wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu o jej wznowieniu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, iż organ rentowy kolejną decyzją z dnia 19.09.2012r. dokonał przeliczenia emerytury ubezpieczonej w związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego, z tym że emerytura w dalszym ciągu wypłacana była w dotychczasowej wysokości, bowiem ta obliczona zgodnie z art.26 ustawy emerytalno – rentowej była świadczeniem mniej korzystnym. W decyzji tej zaznaczono, iż przysługuje deputat węglowy, który jednak nie był wypłacany. Ubezpieczona w trakcie procesu przyznała, że nie odwoływała się od kolejnych decyzji organu rentowego dotyczących przeliczenia jej emerytury, jak również nie interesowała się tym czy faktycznie taki deputat został jej wypłacony, myśląc że tak, skoro w pierwszej decyzji prawo do takiego deputatu zostało jej przyznane. Przyznała jednak równocześnie, że w pierwotnej decyzji z dnia 28.09.2007r. zaznaczono, iż przysługuje jej ekwiwalent węglowy za okres od 26.09.2007r. do 31.12.2007r. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową. Niewątpliwie, co wynika z literalnego brzmienia przepisu art.133 ustawy emerytalno –rentowej, ustawodawca przewidział sytuację, iż organ rentowy może być zobowiązany do wypłaty świadczenia za okres wcześniejszy, ale nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające miesiąc złożenia wniosku, jednakże musi być spełniony warunek, że odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Niewątpliwie też w sprawie niniejszej mamy do czynienia z błędem organu rentowego skoro ten w decyzji z dnia 19.09.2012r. poinformował, że deputat będzie wypłacany w miesiącach marcu oraz wrześniu danego roku kalendarzowego za okres 6 miesięcy, a faktycznie wypłata ta nie była realizowana. W decyzjach wcześniejszych, organ rentowy poinformował o deputacie węglowym jedynie za okres od 26.09.2007r.do 31.12.2007r. (vide decyzja z dnia 28.09.2007r.). Ubezpieczona kolejnych decyzji nie skarżyła, nie składała też wniosków o przyznanie deputatu węglowego za dalszy okres. Pierwszy wniosek w tym przedmiocie złożyła dopiero w dniu 4 kwietnia 2017r., co jest bezsporne w sprawie. Jak wskazał Sąd Najwyższy, „zawarte w art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno – rentowej określenie "błąd organu rentowego" obejmuje sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił. Za takie przyczyny można uznać wszelkie zaniedbania tego organu, każdą obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem zaniedbania, pomyłki, celowego działania organu rentowego, czy też rezultatem niewłaściwych działań pracodawców albo wadliwej techniki legislacyjnej i w konsekwencji niejednoznaczności stanowionych przepisów. Oznacza to, że przedmiotowe pojęcie obejmuje również niedopełnienie obowiązku działania z urzędu na korzyść osób uprawnionych do świadczeń emerytalno-rentowych „ (wyrok Sądu Najwyższego z 17.03.2011 r., sygn. I UK 332/10, teza 2). Na marginesie należy zaznaczyć, że gdyby uznać, że w sprawie niniejszej doszło do błędnego wstrzymania wypłaty części świadczenia przyznanego ubezpieczonej, tj. deputatu węglowego, to i tak, błąd decyzji o wstrzymaniu wypłaty świadczenia należy rozumieć tak samo jak błąd decyzji o przyznaniu świadczenia, a co za tym idzie w świetle cytowanego wcześniej art.135 ust.3 ustawy emerytalno –rentowej wypłatę można wznowić, jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu o jej wznowieniu, tj.w sprawie niniejszej za okres od 1 kwietnia 2014r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocy art.477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne. SSR del. Renata Stańczak Sygn. akt IX U 910/17 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) , 4. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI