IX U 765/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-11-27
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emerytura górniczaZUSwskaźnik wysokości podstawy wymiaruart. 110a ustawy emerytalnejodtworzenie wynagrodzeniadodatki górniczekoszty zastępstwa procesowego

Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonemu prawo do ponownego obliczenia emerytury górniczej, ponieważ wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przekroczył 250%.

Ubezpieczony B. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury górniczej, argumentując brak dokumentacji zarobkowej. Sąd Okręgowy w Gliwicach, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, uwzględniający odtworzone wynagrodzenia z lat 1971-1975 oraz dodatki górnicze, wyniósł 257,48%, co uprawnia do ponownego obliczenia świadczenia. ZUS został zobowiązany do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Decyzją z 24 kwietnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu B. K. ponownego ustalenia wysokości emerytury górniczej, wskazując, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (WWPW) nie przekroczył 250%. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się ustalenia brakujących wynagrodzeń przez biegłego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że ubezpieczony, pracujący jako górnik pod ziemią od 1971 do 1990 r., spełnia warunki do ponownego obliczenia emerytury na podstawie art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Opinia biegłego sądowego wykazała, że WWPW, obliczony na podstawie odtworzonych wynagrodzeń z lat 1971-1975 oraz uwzględniający dodatki górnicze (za pracę w niedziele, dodatek szkodliwy, niebezpieczny, przodowego, strzałowego), wyniósł 257,48%. Sąd uznał tę opinię za przekonującą, odrzucając hipotetyczne wyliczenia ZUS, które pomijały kluczowe składniki wynagrodzenia. W konsekwencji, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonemu prawo do ponownego obliczenia emerytury od dnia (...) i zasądził od ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony spełnia warunki do ponownego obliczenia wysokości emerytury.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego, który odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego z uwzględnieniem dodatków górniczych i ustalił WWPW na poziomie 257,48%, co przekracza wymagany próg 250%.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

B. K.

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

ustawa emerytalna art. 110a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis umożliwia ponowne obliczenie wysokości emerytury, jeżeli wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z 20 dowolnie wybranych lat kalendarzowych jest wyższy niż 250%.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób ustalania podstawy wymiaru emerytury.

ustawa emerytalna art. 110 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy uwzględniania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów procesu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § 2

Określa wysokość opłat za czynności radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony spełnia warunki do ponownego obliczenia emerytury górniczej na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej, ponieważ WWPW przekracza 250%. Odtworzone wynagrodzenie ubezpieczonego, uwzględniające wszystkie należne dodatki górnicze, stanowi podstawę do przeliczenia emerytury. Opinia biegłego sądowego jest wiarygodna i stanowi podstawę ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS o braku przekroczenia 250% WWPW, oparta na pominięciu kluczowych składników wynagrodzenia.

Godne uwagi sformułowania

wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w najkorzystniejszy sposób nie jest wyższy niż 250% wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z powyżej wskazanych lat jest wyższy niż 250% - wynosi 257,48% organ rentowy w piśmie z 5.10.2018r. (...) wskazał, że gdyby w odtworzonym wynagrodzeniu pominąć wszelkie składniki, których wypłata nie została jednoznacznie udokumentowana (...) to wwpw z najkorzystniejszych lat wyniósłby 249,021 % nie ulega też wątpliwości, że ubezpieczony pracował jako górnik strzałowy i przodowy

Skład orzekający

Renata Stańczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury górniczej w przypadku braku pełnej dokumentacji, znaczenie odtworzenia wynagrodzenia i uwzględniania dodatków górniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego i interpretacji art. 110a ustawy emerytalnej w kontekście odtworzenia wynagrodzeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne odtworzenie wynagrodzenia i uwzględnienie wszystkich dodatków przy ustalaniu emerytury górniczej, co może być istotne dla wielu byłych górników.

Czy ZUS prawidłowo obliczył Twoją emeryturę górniczą? Sąd wskazuje, jak odzyskać należne świadczenie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 765/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. w Rybniku sprawy z odwołania B. K. ( B. K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ponowne ustalenie wysokości emerytury na skutek odwołania B. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 24 kwietnia 2017 r. nr (...) 1.zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż ubezpieczony B. K. uprawniony jest do ponownego obliczenia wysokości emerytury zgodnie z art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , a to począwszy od dnia (...) 2.zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180,00 zł ( sto osiemdziesiąt złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia Sygn. akt IX U 765/17 UZASADNIENIE Decyzją z 24 kwietnia 2017r. organ rentowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , na podstawie art. 110a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , odmówił ubezpieczonemu B. K. ( K. ) ponownego ustalenia wysokości emerytury, ponieważ wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w najkorzystniejszy sposób nie jest wyższy niż 250%. Ustalony bowiem obecnie przez organ rentowy wwpw z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wyniósł 226,87%. Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji wskazując, że w związku z brakiem dokumentacji zarobkowej z KWK (...) - J. ” Ruch Z. prosi o ustalenie brakujących wynagrodzeń przez biegłego sądowego. Na rozprawie w dniu 3.10.2017r. pełnomocnik ubezpieczonego zgłosił wniosek o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k.26v.a.s.). Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, że za lata kalendarzowe, za które nie można ustalić podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, tj. za rok 1963 i lata 1970 - 79, przyjął minimalne wynagrodzenia pracowników. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczonemu, urodzonemu (...) , przysługuje prawo do emerytury górniczej od 28 maja 1987r.Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, wyliczony na podstawie wynagrodzenia z okresu od stycznia 1982r. do grudnia 1984r. wyniósł 320,71% i został ograniczony do 250%. Po przyznaniu prawa do świadczenia ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu do 29.06.1990r. Ubezpieczony (...) złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia na podstawie art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wprowadzonym ustawą z 05.03.2015r. (dowód: akta organu rentowego). Ubezpieczony zatrudniony był w KWK (...) - J. ” Ruch Z. w J. (wówczas KWK (...) ) od 1 lutego 1971r. do 29 czerwca 1990r. na stanowisku górnika pod ziemią. Ubezpieczony posiadał upoważnienia Okręgowego Urzędu Górniczego w R. z dnia 19.02.1971r, 7.06.1971r.i 12.08.1972r.do wykonywania robót strzałowych w charakterze przodowego. W KWK (...) ubezpieczony pracował w oddziałach wydobywczych przez cały czas zatrudnienia. Od czerwca 1971r.pracował jako strzałowy i równocześnie przodowy. Z tego tytułu miał dodatek do wynagrodzenia. Ubezpieczony wynagradzany był w akordzie. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymywał deputat węglowy. Ożenił się w październiku 1957r. Ponadto otrzymywał takie dodatki jak wynagrodzenie z KG, 13-tkę, barbórkę i 14-tkę. Pracował przez cały okres zatrudnienia na trzy zmiany, dostawał dodatek za pracę w nocy oraz za drugą zmianę. Pracował często w niedziele i otrzymywał z tego tytułu dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia zasadniczego. Nadto otrzymywał premie uznaniowe, przyznawane w zależności od ilości wydobycia. (dowód: akta osobowe ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie 3.10.2017r. czas nagrania protokołu elektronicznego 00:19:29-00:30:05 – k.26 a.s.i 17.04.2018r.czas na grania protokołu elektronicznego 00:03:04 – 00:30:09 – k.88v- 89 a.s.). Najkorzystniejsze wynagrodzenie ubezpieczony uzyskał w latach 1966 – 1969, po odtworzeniu zarobków z lat 1971-1975 oraz w latach 1979 - 1989 przy przyjęciu, że ubezpieczony w tym okresie otrzymywał wynagrodzenie powszechnie obowiązujące w górnictwie, z uwzględnieniem dokumentacji zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego, dokumentacji płacowej, legitymacji ubezpieczeniowej, uregulowań płacowych obowiązujących w górnictwie oraz przy przyjęciu, że ubezpieczony oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymywał wynagrodzenie z Karty Górnika, deputat węglowy, dodatek nocny, oraz za drugą zmianę, za przepracowane niedziele oraz dodatek niebezpieczny, szkodliwy, przodowego i strzałowego. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z powyżej wskazanych lat jest wyższy niż 250% - wynosi 257,48%. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu emerytur i rent Z. G. k. 30 -57, 92 – 125 a.s.). Organ rentowy w piśmie z 5.10.2018r. (k. 150 a.s.) wskazał, że gdyby w odtworzonym wynagrodzeniu pominąć wszelkie składniki, których wypłata nie została jednoznacznie udokumentowana tj. dodatek niebezpieczny, szkodliwy, zmianowy, za pracę w niedziele, strzałowego, przodowego, to wwpw z najkorzystniejszych lat wyniósłby 249,021 %. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się ostatecznie do ustalenia, czy ubezpieczony spełnia warunki do przeliczenia emerytury górniczej na podstawie art.110a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. 2018r., poz.1270). Zgodnie z powołanym przepisem wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art.15, z uwzględnieniem art.110 ust.3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia: - z kolejnych 10 lat kalendarzowych przypadających w ostatnich 20 latach kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie emerytury od przeliczonej podstawy, - dowolnie wybranych przez emeryta 20 lat kalendarzowych, w których podlegał ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia o ponowne ustalenie wysokości emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art.15 ust.5, jest wyższy niż 250%. Ustalenie wysokości emerytury w sposób wskazany powyżej może nastąpić tylko raz. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczony spełnia warunki umożliwiające przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy emerytalnej. Powyższe wynika jednoznacznie z opinii powołanego biegłego sądowego, który na podstawie posiadanej dokumentacji, przy uwzględnieniu obowiązujących w górnictwie przepisów płacowych, odtworzył wynagrodzenie ubezpieczonego za lata 1971-1978. Obliczony przez biegłego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru okazał się ostatecznie wyższy od 250% i tym samym mógł stanowić podstawę przeliczenia świadczenia. Uznając jw. Sąd oparł się na opinii biegłego w części w jakiej biegły wyliczył wwpw na 257,48 % (wariant II wyliczeń w opinii uzupełniającej – k.114 – 125 a.s.), uznając ją za przekonującą jako wydaną w oparciu o fachową wiedzę, wydaną po analizie dokumentacji przedłożonej w niniejszej sprawie: dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych, aktach osobowych oraz w oparciu o obowiązujące w tym okresie przepisy płacowe. Zauważyć należy, że zachowała się częściowo dokumentacja płacowa ubezpieczonego, w tym za 1979r., z której wynika, że ubezpieczony pracował w niedziele. W samym tylko 1979r. ubezpieczony przepracował 40 dni w niedziele i święta, co daje średnio ponad 3 niedziele w miesiącu. Podobnie w kolejnych latach. Zatem w pełni uzasadnionym jest założenie, że w spornych latach ubezpieczony pracował co najmniej 2 niedziele w miesiącu. Również zasadnym było przyjęcie, że ubezpieczony pracował wówczas na trzy zmiany, a także że otrzymywał dodatek szkodliwy i niebezpieczny. KWK (...) do dnia dzisiejszego zaliczana jest do kopalń metanowych, niebezpiecznych. Nie ulega też wątpliwości, że ubezpieczony pracował jako górnik strzałowy i przodowy, bo wskazuje na to zebrana w aktach dokumentacja osobowa ubezpieczonego – zaświadczenia złożone do akt sprawy i karty obiegowe w aktach ZUS. Zauważyć też należy, że ustalając najkorzystniejszy wwpw biegły uwzględnił tylko 5 lat, z tych za które odtwarzał wynagrodzenie ubezpieczonego tj. lata 1971 – 1975. Wynagrodzenia za odtworzone lata w znacznym stopniu odbiegają na niekorzyść ubezpieczonego od wynagrodzeń za lata nieodtwarzane (udokumentowane), co przemawia za tym, że odtworzony zarobek stanowi minimum wynagrodzenia, które ubezpieczony faktycznie w spornym okresie otrzymał szczególnie, że nie uwzględnia premii, które niewątpliwie były ubezpieczonemu wypłacane. Również hipotetyczne wyliczenia organu rentowego przemawiają za przyjęciem, że faktyczny wwpw z 20 najkorzystniejszych lat przekracza 250%, skoro wskaźnik ten wyliczony został przez organ rentowy na 249,021 % z pominięciem wszystkich dodatków. Tymczasem jak wykazano wyżej ubezpieczony musiał otrzymywać co najmniej dodatki za przepracowane niedziele, niebezpieczny, zmianowe, strzałowego i przodowego oraz niewątpliwie musiał otrzymywać premie. Prawdą jest co twierdzi organ rentowy w kolejnych pismach procesowych, że ustalenie wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty wymaga podania zarobków w sposób indywidualny, konkretny i precyzyjny, zaś ciężar dowodu spoczywa na osobie ubiegającej się o te świadczenia. Podkreślić jednak trzeba, iż w sprawie niniejszej ubezpieczony wykazał w świetle zebranych w sprawie dowodów, że wynagrodzenie uzyskane przez niego w spornym okresie pozwala na ustalenie wwpw z 20 najkorzystniejszych lat przekraczającego wartość 250%. Sąd oddalił wioski dowodowe o przesłuchanie wskazanych świadków (k.25v.a.s.) i kolejną opinię uzupełniającą biegłego ds. rent i emerytur (k.161v.a.s.) , bowiem okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione. Mając powyższe na uwadze Sąd kierując się powołanymi przepisami, z mocy art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję jak w punkcie 1 wyroku, przy czym ponowne obliczenie emerytury powinno nastąpić od (...) (art. 129 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). W punkcie 2 wyroku orzeczono o kosztach zastępstwa procesowego w oparciu o art.98 §1 i §3 kpc w zw. z §9 ust.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.Dz.U. 2018r., poz. 265). SSR del. Renata Stańczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI