IX U 671/20

Decyzją z dnia 8 października 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił A. N. prawa do zasiłku opiekuńczego za okresy od 3 do 5 lutego 2020 r., 7 lutego 2020 r., od 26 do 29 maja 2020 r. oraz od 17 do 28 czerwca 2020 r., zobowiązując ją jednocześnie do zwrotu otrzymanego świadczenia. ZUS uznał, że uczestnictwo A. N. w rozprawach sądowych i składanie pism procesowych w tych okresach było niezgodne z celem przyznania zasiłku opiekuńczego. A. N. wniosła odwołanie, domagając się zmiany decyzji i przyznania prawa do zasiłku oraz zwolnienia z obowiązku zwrotu. Argumentowała, że nie wykonywała pracy zarobkowej, a czynności procesowe podejmowała sporadycznie i nie w celach zarobkowych. Sąd ustalił, że A. N. jest adwokatem. W toku postępowania przyznano, że w dniu 5 lutego 2020 r. A. N. uczestniczyła w rozprawie sądowej, za co nie miała prawa do zasiłku opiekuńczego. Sąd uznał jednak, że pozostałe czynności, takie jak podpisanie pisma procesowego sporządzonego przez pracownika kancelarii (jej matkę) czy bezpłatne udzielenie pomocy prawnej kuzynowi w związku z jego sprawą rodzinną, nie stanowiły wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów ustawy zasiłkowej. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym marginalne czynności formalnoprawne lub incydentalna aktywność nie pozbawiają prawa do zasiłku. Ponadto, sąd stwierdził brak podstaw do żądania zwrotu świadczenia, wskazując, że ubezpieczona nie wprowadziła świadomie organu w błąd, a także nie została pouczona o braku prawa do zasiłku w przypadku wykonywania pracy zarobkowej. W konsekwencji sąd uwzględnił odwołanie w większości, przyznając prawo do zasiłku za sporne okresy (z wyłączeniem 5 lutego 2020 r.) i orzekając o braku obowiązku zwrotu świadczenia.

Zagadnienia prawne (2)