IX U 631/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-12-21
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaZUSpodstawa wymiaruwskaźnik wysokościubezpieczenie społeczneprzeliczenie świadczeniaokresy składkoweokresy nieskładkowe

Sąd Okręgowy w Gliwicach zobowiązał ZUS do ponownego obliczenia wysokości renty R.G., uwzględniając korzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty.

Ubezpieczony R.G. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości renty, domagając się jej przeliczenia z uwzględnieniem wynagrodzeń z lat wcześniejszych, których dokumentacja nie zachowała się. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie zgromadzonych dowodów i hipotetycznych wyliczeń organu rentowego, uznał odwołanie za zasadne. Zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do ponownego obliczenia renty z uwzględnieniem korzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego R.G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. przyznającej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ubezpieczony kwestionował sposób ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty, który wyniósł 67,00% w oparciu o 20 najkorzystniejszych lat z okresu od 1980 do 2009. Domagał się przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzeń z lat wcześniejszych, w szczególności z okresu zatrudnienia w Hucie (...) od 1976 roku, dla których dokumentacja zarobkowa nie zachowała się. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty ustalony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1980-1988, 1992, 1999-2007, 2009, wynosi 67,83%. Ubezpieczony ostatecznie zgodził się z hipotetycznymi wyliczeniami organu rentowego, które uwzględniały wynagrodzenie za okres od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. oraz minimalne wynagrodzenie za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. Sąd uznał te wyliczenia za prawidłowe i korzystniejsze dla ubezpieczonego. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do ponownego obliczenia wysokości renty ubezpieczonego z uwzględnieniem wskaźnika 67,83% począwszy od 30 marca 2015r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty powinien być ustalony na podstawie 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia, z uwzględnieniem dostępnych danych, nawet jeśli są to hipotetyczne wyliczenia oparte na minimalnym wynagrodzeniu lub danych z akt osobowych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którymi podstawę wymiaru renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki z 10 lub 20 lat. W sytuacji braku pełnej dokumentacji, sąd zaakceptował hipotetyczne wyliczenia organu rentowego, które okazały się korzystniejsze dla ubezpieczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

R. G.

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.

ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 4

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty: 1) oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych; 2) oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu; 3) oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz 4) mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19.

ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich wymaganych przez ustawę warunków.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok lub postanowienie, albo go uchyla.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty przez ZUS. Konieczność uwzględnienia wynagrodzeń z lat wcześniejszych, mimo braku pełnej dokumentacji.

Odrzucone argumenty

Stanowisko ZUS o prawidłowości ustalonego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty.

Godne uwagi sformułowania

wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z lat 1980-1988, 1992, 1999 -2007 i 2009 wynosi 67,83 % organ rentowy uznał wyjaśnienia ubezpieczonego w zakresie przyczyn przekroczenia terminu i nie domagał się odrzucenia odwołania. kopia Rp-7 z Huty (...) za okres od 1.01.1980r. do 30.08.1980r. nie stanowi środka dowodowego na okoliczność wysokości osiąganego wynagrodzenia w świetle treści §27 rozporządzenia z 10.11.2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, gdyż konieczne jest złożenie formalnego wniosku oraz oryginału dokumentu. ubezpieczony zgodził się z hipotetycznymi wyliczeniami organu rentowego.

Skład orzekający

Renata Stańczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru renty w przypadku braku pełnej dokumentacji zarobkowej z lat wcześniejszych, stosowanie przepisów ustawy o emeryturach i rentach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i hipotetycznych wyliczeń, które zostały zaakceptowane przez strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych, ponieważ pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii ustalania podstawy wymiaru świadczeń w przypadku braków w dokumentacji.

Jak ZUS oblicza rentę, gdy brakuje dokumentów z PRL? Sąd wskazuje drogę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 631/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w Rybniku sprawy z odwołania R. G. ( R. G. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość renty na skutek odwołania R. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 17 listopada 2016 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. do ponownego obliczenia wysokości renty ubezpieczonego R. G. z uwzględnieniem, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z lat 1980-1988, 1992, 1999 -2007 i 2009 wynosi 67,83 % począwszy od 30 marca 2015r. Sędzia Sygn. akt IX U 631/17 UZASADNIENIE Decyzją z 17 listopada 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , przyznał ubezpieczonemu R. G. ( G. ) prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty ustalono w oparciu o 20 najkorzystniejszych lat przypadających na przestrzeni całego okresu ubezpieczenia i wyniósł 67,00%. Ubezpieczony wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym domagał się jej zmiany i ponownego przeliczenia wysokości świadczenia z 10 lat kalendarzowych, z uwzględnieniem wynagrodzeń otrzymywanych z tytułu zatrudnienia w Hucie (...) w okresie od 1.09.1976r. do 30.06.1980r. Ubezpieczony dodał, że jak wynika z informacji byłego pracodawcy, dokumentacja zarobkowa sprzed 1980r. nie zachowała się, a składki na ubezpieczenie społeczne odprowadzane były od 1.09.1976r. Ubezpieczony wniósł o odtworzenie uzyskiwanych zarobków, po ostatecznym sprecyzowaniu żądania na rozprawie 22.08.2017r., za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. Do odwołania ubezpieczony dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z Huty (...) ze wskazanym wynagrodzeniem wyłącznie za rok 1980 (w wysokości 24.084,26 zł). Ubezpieczony wniósł nadto o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Wskazał na zły stan swojego zdrowia, pobyty w szpitalu do stycznia 2017r. w wyniku poparzenia oraz problemy z pamięcią z powodu miażdżycy i przebytych udarów mózgu. Organ rentowy uznał wyjaśnienia ubezpieczonego w zakresie przyczyn przekroczenia terminu i nie domagał się odrzucenia odwołania. W odpowiedzi na odwołanie wniósł natomiast o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Nadto organ rentowy wskazał, że dołączona do odpowiedzi na odwołanie kopia Rp-7 z Huty (...) za okres od 1.01.1980r. do 30.08.1980r. nie stanowi środka dowodowego na okoliczność wysokości osiąganego wynagrodzenia w świetle treści §27 rozporządzenia z 10.11.2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, gdyż konieczne jest złożenie formalnego wniosku oraz oryginału dokumentu. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił co następuje: Decyzją z 17.11.2016r. organ rentowy, wykonując wyrok tut. Sądu z 7 września 2016r., o sygn. akt IX U 989/15, przyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od daty określonej w wyroku, tj. od 30.03.2015r. Wysokość świadczenia ustalono z uwzględnieniem 22 lat, 9 miesięcy i 19 dni okresów składkowych oraz 3 lat, 3 miesięcy i 17 dni okresów nieskładkowych. Podstawa wymiaru świadczenia została ustalona w oparciu o dochód, który stanowił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1980r. do 2009r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 67,00%. Ubezpieczony był zatrudniony w Hucie (...) S.A. w Ł. : - od 1.09.1976r. do 27.06.1979r jako uczeń Przyzakładowej Szkoły Zawodowej przy Hucie (...) , - od 24.09.1979r. do 30.06.1980r. jako ślusarz remontowy urządzeń hutniczych. Ubezpieczony w okresie o 24.09.1979r. do 31.12.1979r. otrzymywał wynagrodzenie w VIII kategorii zaszeregowania ze stawką 16 zł za godzinę, otrzymywał 110 zł miesięcznie z tytułu ekwiwalentu pieniężnego za węgiel. W okresie od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. ubezpieczony osiągnął wynagrodzenie w wysokości 24.084,26 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w najkorzystniejszej wersji z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1980-1988, 1992, 1999-2007, 2009, wynosi 67,83% przy przyjęciu za okres od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. wynagrodzenia w wysokości 24.084,26 zł, a za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. minimalnego wynagrodzenia (wyliczenia organu rentowego – pismo z 18.09.2017r. k. 36-42 a.s.). Ubezpieczony ostatecznie nie kwestionował wyliczeń jw. Pełnomocnik ubezpieczonego, na rozprawie w dniu 19.12.2017r. wskazał, że wyliczenia te są korzystne, gdyż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie uległby zmianie nawet przy ustaleniu wynagrodzenia za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. z uwzględnieniem stawki zaszeregowania i kwoty ekwiwalentu za węgiel. Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach organu rentowego oraz aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Hucie (...) . Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za przekonujący, logiczny, mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Równocześnie Sąd uznał wniosek ubezpieczonego o dowód z opinii biegłego z zakresu rent i emerytur za bezprzedmiotowy mając na uwadze, iż ubezpieczony zgodził się z hipotetycznymi wyliczeniami organu rentowego. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył co następuje. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art.15 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2017r., poz. 1383) wynika, że podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Zgodnie z ust.4 tego przepisu, w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty: 1) oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych; 2) oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu; 3) oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz 4) mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19. Ust. 5 przewiduje, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, zaś ust.6, że na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Ubezpieczony domagał się wyliczenia wysokości przysługującego mu świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzenia osiąganego w Hucie (...) . Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, ustalony w najkorzystniejszej wersji, to wskaźnik ustalony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1980-1988, 1992, 1999-2007, 2009, który wynosi 67,83% przy przyjęciu za okres od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. wynagrodzenia w wysokości 24.084,26 zł, tj. wynikającego z zaświadczenia Rp-7, a za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. minimalnego wynagrodzenia. Takiego hipotetyczne wyliczenia dokonał organ rentowy, a ubezpieczony ostatecznie z nim się zgodził, gdyż, jak wskazał pełnomocnik ubezpieczonego, nawet po przyjęciu wynagrodzenia z uwzględnieniem stawki za godzinę oraz kwoty ekwiwalentu za węgiel wynikających z akt osobowych ubezpieczonego za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r., wskaźnik za rok 1979 wyniósłby 13,96% i nie wpłynąłby na zwiększenie wwpw. W tej sytuacji Sąd uznał, że wyliczenia dokonane przez organ rentowy w piśmie z dnia 14.09.2017r. są prawidłowe, oparte na danych wynikających z akt osobowych ubezpieczonego, w związku z czym ubezpieczony zasadnie domaga się ustalenia wyższego świadczenia, niż wyliczone w zaskarżonej decyzji. Na marginesie należy wskazać, że wwpw ustalony z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez ubezpieczonego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę (z lat 1995 – 2014), nie byłby wyższy od ustalonego z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia. W tym czasie bowiem ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i wykonywał umowę zlecenia. Pobierał również zasiłek dla bezrobotnych . Stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia w tym przedziale czasowym dla poszczególnych lat oscyluje między 47,95% a 59,36 %. W konsekwencji takiego stanowiska, Sąd z mocy art. 477 14 §2 zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku zobowiązując organ rentowy do ponownego obliczenia wysokości renty ubezpieczonego począwszy od 30 marca 2015r., tj. od dnia powstania prawa do świadczenia, zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . SSR del. Renta Stańczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI