IX U 631/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach zobowiązał ZUS do ponownego obliczenia wysokości renty R.G., uwzględniając korzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty.
Ubezpieczony R.G. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości renty, domagając się jej przeliczenia z uwzględnieniem wynagrodzeń z lat wcześniejszych, których dokumentacja nie zachowała się. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie zgromadzonych dowodów i hipotetycznych wyliczeń organu rentowego, uznał odwołanie za zasadne. Zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do ponownego obliczenia renty z uwzględnieniem korzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego R.G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. przyznającej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ubezpieczony kwestionował sposób ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty, który wyniósł 67,00% w oparciu o 20 najkorzystniejszych lat z okresu od 1980 do 2009. Domagał się przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzeń z lat wcześniejszych, w szczególności z okresu zatrudnienia w Hucie (...) od 1976 roku, dla których dokumentacja zarobkowa nie zachowała się. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty ustalony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1980-1988, 1992, 1999-2007, 2009, wynosi 67,83%. Ubezpieczony ostatecznie zgodził się z hipotetycznymi wyliczeniami organu rentowego, które uwzględniały wynagrodzenie za okres od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. oraz minimalne wynagrodzenie za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. Sąd uznał te wyliczenia za prawidłowe i korzystniejsze dla ubezpieczonego. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, zobowiązując ZUS do ponownego obliczenia wysokości renty ubezpieczonego z uwzględnieniem wskaźnika 67,83% począwszy od 30 marca 2015r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty powinien być ustalony na podstawie 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia, z uwzględnieniem dostępnych danych, nawet jeśli są to hipotetyczne wyliczenia oparte na minimalnym wynagrodzeniu lub danych z akt osobowych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którymi podstawę wymiaru renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki z 10 lub 20 lat. W sytuacji braku pełnej dokumentacji, sąd zaakceptował hipotetyczne wyliczenia organu rentowego, które okazały się korzystniejsze dla ubezpieczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonej decyzji
Strona wygrywająca
R. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. G. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty: 1) oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych; 2) oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu; 3) oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz 4) mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19.
ustawa o emeryturach i rentach art. 15 § 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Pomocnicze
ustawa o emeryturach i rentach art. 129 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich wymaganych przez ustawę warunków.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok lub postanowienie, albo go uchyla.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty przez ZUS. Konieczność uwzględnienia wynagrodzeń z lat wcześniejszych, mimo braku pełnej dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Stanowisko ZUS o prawidłowości ustalonego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty.
Godne uwagi sformułowania
wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z lat 1980-1988, 1992, 1999 -2007 i 2009 wynosi 67,83 % organ rentowy uznał wyjaśnienia ubezpieczonego w zakresie przyczyn przekroczenia terminu i nie domagał się odrzucenia odwołania. kopia Rp-7 z Huty (...) za okres od 1.01.1980r. do 30.08.1980r. nie stanowi środka dowodowego na okoliczność wysokości osiąganego wynagrodzenia w świetle treści §27 rozporządzenia z 10.11.2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, gdyż konieczne jest złożenie formalnego wniosku oraz oryginału dokumentu. ubezpieczony zgodził się z hipotetycznymi wyliczeniami organu rentowego.
Skład orzekający
Renata Stańczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru renty w przypadku braku pełnej dokumentacji zarobkowej z lat wcześniejszych, stosowanie przepisów ustawy o emeryturach i rentach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i hipotetycznych wyliczeń, które zostały zaakceptowane przez strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych, ponieważ pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii ustalania podstawy wymiaru świadczeń w przypadku braków w dokumentacji.
“Jak ZUS oblicza rentę, gdy brakuje dokumentów z PRL? Sąd wskazuje drogę.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IX U 631/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSR del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w Rybniku sprawy z odwołania R. G. ( R. G. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość renty na skutek odwołania R. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 17 listopada 2016 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. do ponownego obliczenia wysokości renty ubezpieczonego R. G. z uwzględnieniem, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z lat 1980-1988, 1992, 1999 -2007 i 2009 wynosi 67,83 % począwszy od 30 marca 2015r. Sędzia Sygn. akt IX U 631/17 UZASADNIENIE Decyzją z 17 listopada 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , przyznał ubezpieczonemu R. G. ( G. ) prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty ustalono w oparciu o 20 najkorzystniejszych lat przypadających na przestrzeni całego okresu ubezpieczenia i wyniósł 67,00%. Ubezpieczony wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym domagał się jej zmiany i ponownego przeliczenia wysokości świadczenia z 10 lat kalendarzowych, z uwzględnieniem wynagrodzeń otrzymywanych z tytułu zatrudnienia w Hucie (...) w okresie od 1.09.1976r. do 30.06.1980r. Ubezpieczony dodał, że jak wynika z informacji byłego pracodawcy, dokumentacja zarobkowa sprzed 1980r. nie zachowała się, a składki na ubezpieczenie społeczne odprowadzane były od 1.09.1976r. Ubezpieczony wniósł o odtworzenie uzyskiwanych zarobków, po ostatecznym sprecyzowaniu żądania na rozprawie 22.08.2017r., za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. Do odwołania ubezpieczony dołączył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z Huty (...) ze wskazanym wynagrodzeniem wyłącznie za rok 1980 (w wysokości 24.084,26 zł). Ubezpieczony wniósł nadto o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Wskazał na zły stan swojego zdrowia, pobyty w szpitalu do stycznia 2017r. w wyniku poparzenia oraz problemy z pamięcią z powodu miażdżycy i przebytych udarów mózgu. Organ rentowy uznał wyjaśnienia ubezpieczonego w zakresie przyczyn przekroczenia terminu i nie domagał się odrzucenia odwołania. W odpowiedzi na odwołanie wniósł natomiast o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Nadto organ rentowy wskazał, że dołączona do odpowiedzi na odwołanie kopia Rp-7 z Huty (...) za okres od 1.01.1980r. do 30.08.1980r. nie stanowi środka dowodowego na okoliczność wysokości osiąganego wynagrodzenia w świetle treści §27 rozporządzenia z 10.11.2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, gdyż konieczne jest złożenie formalnego wniosku oraz oryginału dokumentu. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił co następuje: Decyzją z 17.11.2016r. organ rentowy, wykonując wyrok tut. Sądu z 7 września 2016r., o sygn. akt IX U 989/15, przyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od daty określonej w wyroku, tj. od 30.03.2015r. Wysokość świadczenia ustalono z uwzględnieniem 22 lat, 9 miesięcy i 19 dni okresów składkowych oraz 3 lat, 3 miesięcy i 17 dni okresów nieskładkowych. Podstawa wymiaru świadczenia została ustalona w oparciu o dochód, który stanowił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1980r. do 2009r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 67,00%. Ubezpieczony był zatrudniony w Hucie (...) S.A. w Ł. : - od 1.09.1976r. do 27.06.1979r jako uczeń Przyzakładowej Szkoły Zawodowej przy Hucie (...) , - od 24.09.1979r. do 30.06.1980r. jako ślusarz remontowy urządzeń hutniczych. Ubezpieczony w okresie o 24.09.1979r. do 31.12.1979r. otrzymywał wynagrodzenie w VIII kategorii zaszeregowania ze stawką 16 zł za godzinę, otrzymywał 110 zł miesięcznie z tytułu ekwiwalentu pieniężnego za węgiel. W okresie od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. ubezpieczony osiągnął wynagrodzenie w wysokości 24.084,26 zł. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w najkorzystniejszej wersji z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1980-1988, 1992, 1999-2007, 2009, wynosi 67,83% przy przyjęciu za okres od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. wynagrodzenia w wysokości 24.084,26 zł, a za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. minimalnego wynagrodzenia (wyliczenia organu rentowego – pismo z 18.09.2017r. k. 36-42 a.s.). Ubezpieczony ostatecznie nie kwestionował wyliczeń jw. Pełnomocnik ubezpieczonego, na rozprawie w dniu 19.12.2017r. wskazał, że wyliczenia te są korzystne, gdyż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie uległby zmianie nawet przy ustaleniu wynagrodzenia za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. z uwzględnieniem stawki zaszeregowania i kwoty ekwiwalentu za węgiel. Powyższe ustalił Sąd w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach organu rentowego oraz aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Hucie (...) . Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za przekonujący, logiczny, mogący stanowić podstawę rozstrzygnięcia. Równocześnie Sąd uznał wniosek ubezpieczonego o dowód z opinii biegłego z zakresu rent i emerytur za bezprzedmiotowy mając na uwadze, iż ubezpieczony zgodził się z hipotetycznymi wyliczeniami organu rentowego. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył co następuje. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art.15 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2017r., poz. 1383) wynika, że podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Zgodnie z ust.4 tego przepisu, w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty: 1) oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych; 2) oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu; 3) oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz 4) mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19. Ust. 5 przewiduje, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, zaś ust.6, że na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Ubezpieczony domagał się wyliczenia wysokości przysługującego mu świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzenia osiąganego w Hucie (...) . Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, ustalony w najkorzystniejszej wersji, to wskaźnik ustalony z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1980-1988, 1992, 1999-2007, 2009, który wynosi 67,83% przy przyjęciu za okres od 1.01.1980r. do 30.06.1980r. wynagrodzenia w wysokości 24.084,26 zł, tj. wynikającego z zaświadczenia Rp-7, a za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r. minimalnego wynagrodzenia. Takiego hipotetyczne wyliczenia dokonał organ rentowy, a ubezpieczony ostatecznie z nim się zgodził, gdyż, jak wskazał pełnomocnik ubezpieczonego, nawet po przyjęciu wynagrodzenia z uwzględnieniem stawki za godzinę oraz kwoty ekwiwalentu za węgiel wynikających z akt osobowych ubezpieczonego za okres od 24.09.1979r. do 31.12.1979r., wskaźnik za rok 1979 wyniósłby 13,96% i nie wpłynąłby na zwiększenie wwpw. W tej sytuacji Sąd uznał, że wyliczenia dokonane przez organ rentowy w piśmie z dnia 14.09.2017r. są prawidłowe, oparte na danych wynikających z akt osobowych ubezpieczonego, w związku z czym ubezpieczony zasadnie domaga się ustalenia wyższego świadczenia, niż wyliczone w zaskarżonej decyzji. Na marginesie należy wskazać, że wwpw ustalony z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez ubezpieczonego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę (z lat 1995 – 2014), nie byłby wyższy od ustalonego z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia. W tym czasie bowiem ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i wykonywał umowę zlecenia. Pobierał również zasiłek dla bezrobotnych . Stosunek podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia w tym przedziale czasowym dla poszczególnych lat oscyluje między 47,95% a 59,36 %. W konsekwencji takiego stanowiska, Sąd z mocy art. 477 14 §2 zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku zobowiązując organ rentowy do ponownego obliczenia wysokości renty ubezpieczonego począwszy od 30 marca 2015r., tj. od dnia powstania prawa do świadczenia, zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . SSR del. Renta Stańczak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI