IX U 575/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 8 sierpnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił J. S. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej z dnia 8 listopada 1991 r. Organ rentowy wskazał, że przepisy ustawy z 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin (u.s.o.p.d.g.) nie przewidywały jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Ubezpieczony wniósł odwołanie, powołując się na nowelizowany art. 237 § 1 Kodeksu pracy oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące nieprzedawnialności roszczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Argumentował również, że art. 5 pkt 5 u.s.o.p.d.g. nie wyklucza świadczenia jednorazowego. Organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na art. 49a ust. 2 ustawy z 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, który nakazuje stosowanie przepisów obowiązujących w dniu wypadku. Sąd ustalił, że J. S. uległ wypadkowi drogowemu 8 listopada 1991 r. w drodze powrotnej z G., gdzie załatwiał sprawy związane z działalnością gospodarczą. ZUS decyzją z 25 października 1999 r. odmówił mu odszkodowania, powołując się na brak podstawy prawnej w u.s.o.p.d.g. Sąd zważył, że zgodnie z art. 49a ust. 2 ustawy wypadkowej, do spraw o świadczenia z wypadków sprzed 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepisy obowiązujące w dniu wypadku, czyli u.s.o.p.d.g. Przepis art. 5 pkt 5 tej ustawy wymieniał świadczenia pieniężne z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej jako rentę szkoleniową, inwalidzką i rodzinną, nie przewidując jednorazowego odszkodowania. Sąd uznał, że utrata mocy przez art. 1 u.s.o.p.d.g. nie miała wpływu na wykładnię art. 5 pkt 5. Wobec braku podstawy prawnej do przyznania jednorazowego odszkodowania, sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477¹⁴ § 1 KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów intertemporalnych w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, zasada stosowania przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia, zakres świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego dla osób prowadzących działalność gospodarczą w latach 90.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w 1991 r. i przepisów intertemporalnych ustawy z 2002 r. Nie dotyczy obecnego stanu prawnego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ubezpieczonemu prowadzącemu działalność gospodarczą, który uległ wypadkowi w 1991 r., przysługuje jednorazowe odszkodowanie z tytułu tego wypadku, jeśli przepisy obowiązujące w dacie wypadku nie przewidywały takiego świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczonemu nie przysługuje jednorazowe odszkodowanie, ponieważ przepisy ustawy z 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin, mające zastosowanie do zdarzenia z 1991 r., wymieniały jedynie rentę szkoleniową, inwalidzką i rodzinną jako świadczenia związane z wypadkiem przy prowadzeniu działalności gospodarczej, nie przewidując jednorazowego odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd zastosował przepisy obowiązujące w dniu wypadku (1991 r.), czyli ustawę z 1976 r. Zgodnie z art. 5 pkt 5 tej ustawy, świadczenia pieniężne z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej obejmowały rentę szkoleniową, rentę inwalidzką oraz rentę rodzinną. Przepis ten wymieniał świadczenia wyczerpująco i nie zawierał postanowień o jednorazowym odszkodowaniu. W związku z tym, brak było podstawy prawnej do przyznania takiego świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony/odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy/organ odwoławczy |
Przepisy (4)
Główne
u.s.o.p.d.g. art. 5 § pkt 5
Ustawa z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin
Przepis ten wymienia świadczenia pieniężne z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej jako rentę szkoleniową, rentę inwalidzką oraz rentę rodzinną, nie przewidując jednorazowego odszkodowania.
Pomocnicze
ustawa wypadkowa art. 49a § ust. 2
Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Do spraw o świadczenia z tytułu wypadków, które nastąpiły przed dniem 1 stycznia 2003 r., stosuje się przepisy obowiązujące w dniu, w którym nastąpił wypadek.
k.p. art. 237 § § 1
Kodeks pracy
Przywołany przez ubezpieczonego, ale nie mający zastosowania do rozstrzygnięcia sprawy o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej w kontekście przepisów z 1991 r.
KPC art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy z 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin (u.s.o.p.d.g.), mające zastosowanie do wypadku z 1991 r., nie przewidywały jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej, a jedynie rentę szkoleniową, inwalidzką i rodzinną. • Zgodnie z art. 49a ust. 2 ustawy wypadkowej, do spraw o świadczenia z tytułu wypadków sprzed 1 stycznia 2003 r. stosuje się przepisy obowiązujące w dniu wypadku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ubezpieczonego oparta na nowelizowanym art. 237 § 1 Kodeksu pracy i orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącego nieprzedawnialności roszczeń z ubezpieczenia wypadkowego, które nie miały zastosowania do kwestii istnienia świadczenia jednorazowego w świetle przepisów z 1991 r. • Twierdzenie, że utrata mocy przez art. 1 u.s.o.p.d.g. pozwala na inną interpretację art. 5 pkt 5 tej ustawy.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustawy z 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą i ich rodzin (...) nie przewidywały jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej. • art. 5 pkt 5 u.s.o.p.d.g., wymienia wyczerpująco świadczenia związane z wypadkiem. • nie ma podstawy prawnej dla przyznania J. S. jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej z 8 listopada 1991 r., albowiem mające zastosowanie do tego zdarzenia przepisy ustawy nie przewidują tego rodzaju świadczenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, zasada stosowania przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia, zakres świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego dla osób prowadzących działalność gospodarczą w latach 90."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w 1991 r. i przepisów intertemporalnych ustawy z 2002 r. Nie dotyczy obecnego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów z przeszłości i świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.