IX U 499/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołania trzech ubezpieczonych dotyczące wysokości emerytury, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie obejmuje przypadków, gdy wcześniejsza emerytura była przyznana na podstawie Karty Nauczyciela, a nie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach.
Trzy ubezpieczone, M.B., K.M. i A.W., odwołały się od decyzji ZUS odmawiających uchylenia wcześniejszych decyzji dotyczących wysokości ich emerytur. Spór dotyczył interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r., który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis dotyczący pomniejszania emerytury powszechnej o kwoty pobranych emerytur wcześniejszych, ale tylko w określonych przypadkach. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołania, stwierdzając, że wcześniejsze emerytury ubezpieczonych były przyznane na podstawie Karty Nauczyciela, a nie na podstawie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach, który był przedmiotem wyroku TK.
Sprawa dotyczyła odwołań trzech ubezpieczonych (M.B., K.M., A.W.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., które odmawiały uchylenia wcześniejszych decyzji dotyczących wysokości ich emerytur. Ubezpieczone domagały się ponownego przeliczenia emerytur po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, bez potrącania kwot pobranych wcześniej emerytur, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. Organ rentowy odmawiał uwzględnienia wniosków, argumentując, że wyrok TK nie dotyczy sytuacji, gdy wcześniejsza emerytura była przyznana na podstawie przepisów innych niż art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), w szczególności na podstawie Karty Nauczyciela. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając połączone sprawy, podzielił stanowisko organu rentowego. Sąd wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (sygn. akt K 3/15) uznał za niezgodny z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS jedynie w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Ponieważ ubezpieczone nabyły prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela, a nie art. 46 ustawy o FUS, wyrok TK nie miał zastosowania w ich przypadku. W konsekwencji, Sąd oddalił odwołania ubezpieczonych. Jednocześnie, Sąd przekazał organowi rentowemu do rozpoznania wnioski ubezpieczonych o ponowne obliczenie wysokości emerytury, które nie zostały wcześniej rozpatrzone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do emerytur przyznanych na podstawie Karty Nauczyciela, jeśli nie były one przyznane na podstawie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy emerytura wcześniejsza została przyznana na podstawie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nie na podstawie innych przepisów, takich jak Karta Nauczyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań i przekazanie wniosków do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| K. M. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| A. W. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
Karta Nauczyciela art. 88
Karta Nauczyciela
Podstawa przyznania wcześniejszej emerytury ubezpieczonym.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w 1953 r., które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy.
u.e.r. FUS art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący prawa do emerytury na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39, dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r., spełniających określone warunki do 31 grudnia 2008 r.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Artykuł, z którym Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący podstawy do wznowienia postępowania po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Emerytura wcześniejsza przyznana na podstawie Karty Nauczyciela nie jest objęta zakresem wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 46 ustawy o emeryturach i rentach. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy konkretnej grupy kobiet urodzonych w 1953 r., które nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach przed 1 stycznia 2013 r.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien skutkować ponownym przeliczeniem emerytury bez potrąceń, niezależnie od podstawy prawnej przyznania emerytury wcześniejszej.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest to więc emerytura wcześniejsza, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie bowiem z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. art. 25 ust. 1b ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...) w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2017r. w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej .
Skład orzekający
Maria Olszowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach emerytalnych, zwłaszcza w kontekście różnych podstaw prawnych przyznawania świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji emerytur przyznanych na podstawie Karty Nauczyciela i wyroku TK z 2019 r. w sprawie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego zastosowanie w praktyce.
“Emerytura nauczyciela a wyrok Trybunału Konstytucyjnego: Kiedy przepisy TK naprawdę działają?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IX U 499/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: Sędzia Maria Olszowska Protokolant: St. Sekretarz Sądowy Jolanta Nagrodzka przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. w Rybniku sprawy z odwołania M. B. , K. M. , A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania M. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 24 kwietnia 2019r. znak: (...) na skutek odwołania K. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 24 maja 2019r. Znak: (...) na skutek odwołania A. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 23 kwietnia 2019r. Znak: (...) 1. oddala odwołanie dotyczące ubezpieczonej M. B. 2. przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania wniosek ubezpieczonej M. B. o ponowne obliczenie wysokość emerytury przyznanej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego bez potrącenia sumy kwot pobranych emerytur złożony w dniu (...) . 3. oddala odwołanie dotyczące ubezpieczonej K. M. 4. przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania wniosek ubezpieczonej K. M. o ponowne obliczenie wysokość emerytury przyznanej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego bez potrącenia sumy kwot pobranych emerytur złożony w dniu (...) . 5. oddala odwołanie dotyczące ubezpieczonej A. W. 6. przekazuje organowi rentowemu do rozpoznania wniosek ubezpieczonej A. W. o ponowne obliczenie wysokość emerytury przyznanej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego bez potrącenia sumy kwot pobranych emerytur złożony w dniu (...) Sędzia Sygn. akt IX U 499/19 UZASADNIENIE Decyzją z 24.04.2019r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. po rozpatrzeniu skargi z 27.03.2019r. o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. odmówił ubezpieczonej M. B. uchylenia decyzji z 22.04.2013r., gdyż przed przyznaniem emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego, ubezpieczona pobierała emeryturę wcześniejszą, przyznaną na podstawie art. 46 w związku z art. 32 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Nie jest to więc emerytura wcześniejsza, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Decyzją z 24.05.2019r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , po rozpatrzeniu skargi z (...) o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. odmówił ubezpieczonej K. M. wznowienia postępowania w sprawie, gdyż skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po ustawowym terminie i nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Decyzją z 23.04.2019r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. po rozpatrzeniu skargi z (...) . o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019r. odmówił ubezpieczonej A. W. uchylenia decyzji z 05.05.2014r., gdyż przed przyznaniem emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego, ubezpieczona pobierała emeryturę wcześniejszą, przyznaną na podstawie art. 46 w związku z art. 32 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Nie jest to więc emerytura wcześniejsza, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ubezpieczone wniosły odwołania od decyzji wydanych wobec nich domagając się uchylenia decyzji i wyliczenia emerytur w oparciu o przepis art.26 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, bez pomniejszania o kwoty pobranych wcześniej emerytur. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach. Sąd połączył sprawy z odwołań ubezpieczonych od wskazanych powyżej decyzji do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt IX U 499/19. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona M. B. , urodzona (...) , na podstawie decyzji z 12.01.2004r. o symbolu NE była uprawniona do emerytury od (...) , przyznanej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Decyzją z 22.04.2013r. przyznano ubezpieczonej emeryturę od (...) po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Wysokość tej emerytury obliczono jako sumę składek i zwaloryzowanego kapitału początkowego po odjęciu sumy kwot pobranych emerytur. Ponieważ tak obliczona emerytura była świadczeniem mniej korzystnym od emerytury wcześniejszej, zawieszono jej wypłatę. (...) . ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. Organ rentowy postanowieniem z 19.04.2019r. wznowił postępowanie w sprawie emerytury przyznanej decyzją z 22.04.2013r., a następnie wydał zaskarżoną decyzję z 19.04.2019r., w której odmówił uchylenia decyzji z 22.04.2013r. z przyczyn wskazanych na wstępie. Ubezpieczona K. M. , urodzona (...) , na podstawie decyzji z 12.05.2009r. o symbolu (...) była uprawniona do emerytury od 01.04.2009r., przyznanej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Decyzją z 21.02.2014r. przyznano ubezpieczonej emeryturę od (...) po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Wysokość tej emerytury obliczono jako sumę składek i zwaloryzowanego kapitału początkowego po odjęciu sumy kwot pobranych emerytur. Ponieważ tak obliczona emerytura była świadczeniem mniej korzystnym od emerytury wcześniejszej, zawieszono jej wypłatę. (...) . ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. Organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z 24.04.2019r., w której odmówił wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych na wstępie. Ubezpieczona A. W. , urodzona (...) , na podstawie decyzji z 08.09.2005r. o symbolu NE była uprawniona do emerytury od (...) , przyznanej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Następnie od (...) . ubezpieczona nabyła prawo do emerytury (o symbolu (...) ), przyznanej na podstawie art. 46 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tytuł zatrudnienia w szczególnym charakterze. Decyzją z 05.05.2014r. przyznano ubezpieczonej emeryturę od (...) . po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Wysokość tej emerytury obliczono jako sumę składek i zwaloryzowanego kapitału początkowego po odjęciu sumy kwot pobranych emerytur. Ponieważ tak obliczona emerytura była świadczeniem mniej korzystnym od emerytury wcześniejszej, zawieszono jej wypłatę. (...) . ubezpieczona złożyła skargę o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. Organ rentowy postanowieniem z 23.04.2019r. wznowił postępowanie w sprawie emerytury przyznanej decyzją z 05.05.2014r., a następnie wydał zaskarżoną decyzję z 23.04.2019r., w której odmówił uchylenia decyzji z 05.05.2014r. z przyczyn wskazanych na wstępie. (dowód: akta rentowe dotyczące poszczególnych ubezpieczonych) W oparciu o powyższe Sąd zważył, co następuje: Odwołania ubezpieczonych nie zasługują na uwzględnienie. Organ rentowy stoi na stanowisku, że wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. nie dotyczy sytuacji ubezpieczonej, która przed przyznaniem emerytury z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego, pobierała emeryturę wcześniejszą, przyznaną na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Zdaniem organu rentowego nie jest to emerytura wcześniejsza, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie tut. Sądu stanowisko organu rentowego jest zasadne. Zgodnie bowiem z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r. art. 25 ust. 1b ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018r., poz. 1270 oraz z 2019r., poz. 39) w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2017r. w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Z treści art. 46 ust. 1 wynika, że prawo do emerytury, na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39, przysługuje również ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: 1) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa; 2) warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r. Ubezpieczona nie nabyła prawa do emerytury na podstawie art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, o którym mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 06.03.2019r., lecz na podstawie innej ustawy, tj. ustawy Karta Nauczyciela , która nie została objęta treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego jw. Zgodnie z art.190 ust.4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Art. 25 ust. 1b ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2017r. został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.03.2019r. za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jedynie w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Nie ma zatem podstaw do uchylenia decyzji z 3.9.2013r. na podstawie art.190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Sąd w pkt. 1, 3 i 5 wyroku, na mocy artykułu 477 14 § 1 kpc , oddalił odwołania ubezpieczonych nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia. Ubezpieczone złożyły także w organie rentowym wniosek o ponowne obliczenie wysokości emerytury przyznanej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego bez potrącania sumy kwot pobranych emerytur, który nie został rozpoznany przez organ rentowy, w związku z czym, na podstawie art. 477 10 § 2 kpc , Sąd w pkt. 2, 4 i 6 wyroku przekazał te wnioski do rozpoznania organowi rentowemu. Sędzia Maria Olszowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI