IX U 43/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 30 listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej A. U. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu, będącego następstwem wypadku przy pracy, wskazując na brak zewnętrznej przyczyny zdarzenia. Ubezpieczona wniosła odwołanie, podając, że do wypadku – zwichnięcia prawego stawu barkowego ze złamaniem guzka większego kości ramiennej – doszło na skutek poślizgnięcia się i upadku w drodze z magazynu na salę sprzedaży. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko o braku zewnętrznej przyczyny. Sąd ustalił, że A. U. pracowała jako kasjer-sprzedawca, a w dniu zdarzenia poślizgnęła się i upadła, doznając urazu. Sąd, opierając się na zeznaniach ubezpieczonej i świadka, uznał, że upadek miał miejsce w trakcie wykonywania obowiązków służbowych i spowodował uraz. Kluczową kwestią sporną była zewnętrzna przyczyna wypadku. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wyjaśnił, że przyczyną zewnętrzną może być każdy czynnik spoza organizmu poszkodowanego, a nawet potknięcie się na gładkiej powierzchni. Podkreślono, że nawet jeśli źródłem zdarzenia była choroba, to uraz spowodowany uderzeniem o podłoże, związany z pracą, może być uznany za wypadek przy pracy. Sąd uznał, że niemożność ustalenia konkretnej przyczyny poślizgnięcia nie oznacza braku przyczyny zewnętrznej, a uraz wynikający z upadku w miejscu pracy należy zakwalifikować jako wypadek przy pracy. Biegły sądowy określił uszczerbek na zdrowiu na 5%. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do jednorazowego odszkodowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "przyczyna zewnętrzna" w kontekście wypadków przy pracy, zwłaszcza w sytuacjach, gdy przyczyna zdarzenia nie jest oczywista lub gdy występuje współistnienie czynnika wewnętrznego i zewnętrznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności poślizgnięcia się i upadku, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych zdarzeń, gdzie kluczowe jest wykazanie związku z pracą i przyczyny zewnętrznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zdarzenie polegające na poślizgnięciu się i upadku pracownika w miejscu pracy, skutkujące urazem, może być uznane za wypadek przy pracy w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, pomimo braku możliwości jednoznacznego ustalenia konkretnej przyczyny poślizgnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zdarzenie to może być uznane za wypadek przy pracy, jeśli nie było spowodowane wyłącznie schorzeniem wewnętrznym pracownika, a uraz nastąpił w wyniku kontaktu z czynnikiem zewnętrznym (np. podłożem) w związku z pracą.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyjaśnił, że przyczyna zewnętrzna jest kluczowa dla uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Nawet jeśli przyczyna poślizgnięcia nie została jednoznacznie ustalona, a pracownik nie cierpiał na schorzenia wewnętrzne mogące wywołać upadek, uraz wynikający z upadku na skutek poślizgnięcia w miejscu pracy, związany z wykonywaniem obowiązków, należy zakwalifikować jako wypadek przy pracy. Kluczowe jest, aby uraz nie był spowodowany wyłącznie czynnikiem wewnętrznym.
Jaka jest definicja i zakres pojęcia "przyczyna zewnętrzna" w kontekście wypadku przy pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyczyną zewnętrzną wypadku przy pracy może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny w istniejących warunkach wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika. Może to być np. potknięcie się, niezręczny ruch, czy nawet upadek na gładkiej powierzchni, o ile nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że wypadek został spowodowany wyłącznie schorzeniem tkwiącym w organizmie pracownika.
Uzasadnienie
Sąd przywołał liczne orzeczenia Sądu Najwyższego, które definiują i rozszerzają pojęcie przyczyny zewnętrznej. Podkreślono, że nawet jeśli pierwotną przyczyną zdarzenia było schorzenie wewnętrzne (np. omdlenie), to uraz doznany w wyniku uderzenia o podłoże lub upadku z wysokości, jeśli nastąpił w związku z pracą, może być uznany za spowodowany przyczyną zewnętrzną, jeśli warunki pracy wpłynęły na rozmiar urazu lub prawdopodobieństwo jego zajścia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. U. | osoba_fizyczna | ubezpieczona/odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.w.p.i.ch.z. art. 11 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie.
u.w.p.i.ch.z. art. 11 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Stały uszczerbek na zdrowiu stanowi takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nie rokujące poprawy.
u.w.p.i.ch.z. art. 11 § 3
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Długotrwały uszczerbek stanowi naruszenie czynności organizmu powodujące upośledzenie jego czynności na okres przekraczający sześć miesięcy, mogące jednak ulec poprawie.
u.w.p.i.ch.z. art. 3 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 9 § 1
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy przysługuje jednorazowe odszkodowanie w razie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 9 § 2
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Stały uszczerbek na zdrowiu stanowi takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nie rokujące poprawy.
u.ś.w.p.i.ch.z. art. 6
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Definicja wypadku przy pracy: nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w związku z pracą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
§ 2: Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, orzekając co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zdarzenie polegające na poślizgnięciu się i upadku pracownika w miejscu pracy, skutkujące urazem, stanowi wypadek przy pracy, nawet jeśli przyczyna poślizgnięcia nie została jednoznacznie ustalona. • Uraz doznany w wyniku upadku na skutek poślizgnięcia w miejscu pracy, związany z wykonywaniem obowiązków, należy zakwalifikować jako wypadek przy pracy, jeśli nie był spowodowany wyłącznie schorzeniem wewnętrznym pracownika. • Przyczyna zewnętrzna wypadku przy pracy może być różnorodna i nie musi być bezpośrednio widoczna lub łatwa do zidentyfikowania.
Odrzucone argumenty
Zdarzenie nie spełnia definicji wypadku przy pracy z uwagi na brak przyczyny zewnętrznej.
Godne uwagi sformułowania
przyczyną sprawczą – zewnętrzną zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny (tzn. niewynikający z wewnętrznych właściwości człowieka), zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. • nawet omdlenie czy zasłabnięcie pracownika (czy choroba nie wywołująca) nie mogłoby zostać uznane za samą przyczynę wypadku, lecz przyczyną w takiej sytuacji stanowiłoby zetknięcie ciała upadającego pracownika z podłożem. • Z samego faktu braku możliwości ustalenia przyczyn poślizgnięcia nie można wywodzić, że tym samym przyczyna miała charakter wewnętrzny.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przyczyna zewnętrzna\" w kontekście wypadków przy pracy, zwłaszcza w sytuacjach, gdy przyczyna zdarzenia nie jest oczywista lub gdy występuje współistnienie czynnika wewnętrznego i zewnętrznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności poślizgnięcia się i upadku, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych zdarzeń, gdzie kluczowe jest wykazanie związku z pracą i przyczyny zewnętrznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują definicję wypadku przy pracy, szczególnie w kontekście braku jednoznacznej przyczyny zdarzenia, co jest częstym problemem w praktyce. Orzeczenie wyjaśnia kluczowe pojęcie "przyczyny zewnętrznej" w oparciu o bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego.
“Czy poślizgnięcie się w pracy to zawsze wypadek przy pracy? Sąd wyjaśnia kluczową rolę "przyczyny zewnętrznej".”
Dane finansowe
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.