IX U 378/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej M. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która ustaliła nową, niższą podstawę wymiaru zasiłków chorobowego, opiekuńczego i macierzyńskiego. Ubezpieczona kwestionowała przeliczenie podstawy wymiaru zasiłków na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2022 r., argumentując, że powinny obowiązywać poprzednie, korzystniejsze przepisy, które zapobiegały ponownemu ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku w przypadku krótkich przerw między okresami jego pobierania. Powoływała się na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych. ZUS wniósł o odrzucenie odwołania, wskazując na brak decyzji podlegającej zaskarżeniu, a następnie o oddalenie odwołania. Sąd ustalił, że ubezpieczona pobierała zasiłki w różnych okresach od 2018 roku, a przerwy między nimi nie przekraczały zazwyczaj 3 miesięcy, co pozwalało na stosowanie poprzednich przepisów i utrzymanie wyższej podstawy wymiaru zasiłku. Jednakże, zmiana art. 43 ustawy zasiłkowej od 1 stycznia 2022 r. oraz fakt, że prawo do kolejnych zasiłków powstało po tej dacie, a także brak nieprzerwanej niezdolności do pracy po 1 stycznia 2022 r. (przerwa między 22.10.2021 a 03.01.2022), spowodowały, że sąd uznał decyzję ZUS za prawidłową. Zastosowanie znalazł art. 48 ust. 1 ustawy zasiłkowej, który nakazuje ustalanie podstawy wymiaru zasiłku jako przeciętnego miesięcznego przychodu za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Sąd oddalił odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmiany podstawy wymiaru zasiłków po 1 stycznia 2022 r. oraz znaczenie nieprzerwanej niezdolności do pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów i okresów pobierania zasiłków przez osoby niebędące pracownikami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po zmianie przepisów od 1 stycznia 2022 r. należy stosować nowe zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków, czy też poprzednie, korzystniejsze przepisy, jeśli przerwy między okresami pobierania zasiłków były krótkie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować nowe zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków, jeśli prawo do nich powstało po 1 stycznia 2022 r. i nie było nieprzerwanej niezdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana przepisów od 1 stycznia 2022 r. oraz brak nieprzerwanej niezdolności do pracy po tej dacie uzasadniają zastosowanie nowych zasad przez ZUS. Przepis przejściowy dotyczy tylko sytuacji, gdy prawo do zasiłku powstało przed 1 stycznia 2022 r. i niezdolność do pracy była nieprzerwana.
Czy zasada ochrony praw nabytych i zasada państwa prawnego uzasadniają stosowanie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2022 r. do ustalenia podstawy wymiaru zasiłków przyznanych po tej dacie?
Odpowiedź sądu
Nie, zasady te nie uzasadniają stosowania poprzednich przepisów w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana prawa i przerwa w niezdolności do pracy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zmiana przepisów była zgodna z prawem, a zasady te nie mogą stać na przeszkodzie stosowaniu nowych regulacji, zwłaszcza gdy nie wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisów przejściowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 48 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 43
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
W brzmieniu do 31 grudnia 2021 r. stanowiła, że podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.
ustawa zmieniająca art. 21
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
Zasiłki, do których prawo powstało przed dniem 1 stycznia 2022 r., wypłaca się w wysokości, na zasadach i w trybie określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2022 r., za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów od 1 stycznia 2022 r. uzasadnia stosowanie nowych zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłków. • Brak nieprzerwanej niezdolności do pracy po 1 stycznia 2022 r. wyklucza zastosowanie przepisów przejściowych. • Prawo do kolejnych zasiłków powstało po 1 stycznia 2022 r.
Odrzucone argumenty
Stosowanie poprzednich, korzystniejszych przepisów ze względu na krótkie przerwy między zasiłkami. • Zasada ochrony praw nabytych i zasada państwa prawnego. • ZUS bez wniosku ubezpieczonej przeliczył podstawę wymiaru zasiłku na niekorzystnych zasadach.
Godne uwagi sformułowania
podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy • Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków (...) nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. • zasiłki do których prawo powstało przed dniem 1 stycznia 2022 r., wypłaca się (...) za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zmiany podstawy wymiaru zasiłków po 1 stycznia 2022 r. oraz znaczenie nieprzerwanej niezdolności do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów i okresów pobierania zasiłków przez osoby niebędące pracownikami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych ze względu na interpretację przepisów przejściowych i zmianę zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłków.
“Nowe zasady ZUS: kiedy Twoja podstawa wymiaru zasiłku może spaść?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.