IX U 242/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który uchylił wcześniejsze orzeczenie i odmówił zaliczenia małoletniego O.S. do osób niepełnosprawnych. Organ argumentował, że choć dziecko wymaga terapii, jego funkcjonowanie nie odbiega znacząco od normy dla jego wieku. Wcześniejsze orzeczenie przyznawało status osoby niepełnosprawnej do 2025 roku z powodu schorzeń symbolizowanych jako 12-C i 11-I. Przedstawicielka ustawowa małoletniego wniosła odwołanie, twierdząc, że występujące schorzenia uniemożliwiają samodzielne wykonywanie podstawowych czynności i wymagają stałej opieki. Sąd, po analizie dokumentacji medycznej i opinii biegłego psychiatry dziecięcego, uznał, że O.S. jest osobą niepełnosprawną. Biegła stwierdziła, że małoletni ma zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenia depresyjne i lękowe oraz niedoczynność przysadki, co znacząco wpływa na jego funkcjonowanie i wymaga systematycznych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych oraz zwiększonej pomocy w nauce. Sąd podkreślił, że choć dziecko wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, nie jest niezdolne do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w stopniu wymagającym całkowitej opieki lub pomocy innej osoby. W konsekwencji sąd zmienił orzeczenie organu, zaliczając O.S. do osób niepełnosprawnych z określonymi symbolami i datą ważności do ukończenia 16. roku życia, z uwzględnieniem wskazań dotyczących wsparcia środowiskowego i współudziału opiekuna, ale bez przyznawania prawa do stałej opieki w zakresie samodzielnej egzystencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja kryteriów orzekania o niepełnosprawności u dzieci poniżej 16 roku życia, w szczególności w kontekście zaburzeń ze spektrum autyzmu i ich wpływu na funkcjonowanie, a także rozróżnienie między potrzebą stałego współudziału opiekuna a koniecznością całkowitej opieki.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego i jego schorzeń, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu zdrowia i funkcjonowania każdego dziecka.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenia depresyjne i lękowe oraz niedoczynność przysadki u małoletniego, przy jednoczesnym braku niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w stopniu wymagającym całkowitej opieki, uzasadniają zaliczenie go do osób niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaburzenia te, wymagające systematycznych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych oraz zwiększonej pomocy w nauce i stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia i edukacji, uzasadniają zaliczenie do osób niepełnosprawnych, nawet jeśli nie występują przesłanki do całkowitej opieki w zakresie samodzielnej egzystencji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego psychiatry dziecięcego, który stwierdził znaczne zaburzenie funkcjonowania organizmu małoletniego, wymagające systematycznych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych oraz zwiększonej pomocy w nauce i stałego współudziału opiekuna. Choć biegła wskazała, że dziecko nie jest niezdolne do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w stopniu wymagającym całkowitej opieki, sąd uznał, że spełnione są kryteria niepełnosprawności określone w przepisach, w tym zespół autystyczny jako stan chorobowy uzasadniający potrzebę opieki.
Czy konieczność stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji małoletniego, przy jednoczesnym braku znacznego ograniczenia możliwości samodzielnej egzystencji, uzasadnia przyznanie statusu osoby niepełnosprawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konieczność stałego współudziału opiekuna jest jednym z kryteriów uznania dziecka za niepełnosprawne, nawet jeśli nie występuje znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji wymagające całkowitej opieki.
Uzasadnienie
Sąd interpretuje przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. wskazując, że wystarczy spełnienie jednego z kryteriów określonych w § 1 pkt 2 lub 3, a zatem znaczne zaburzenie funkcjonowania organizmu wymagające systematycznych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych, lub niezdolność do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych powodująca konieczność stałej opieki lub pomocy. W przypadku małoletniego O.S. stwierdzono znaczne zaburzenie funkcjonowania organizmu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. S. | osoba_fizyczna | małoletni |
| Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. | instytucja | organ orzekający |
| Przedstawicielka ustawowa O.S. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy |
Przepisy (6)
Główne
u.r.z.s.z.o.n. art. 4a § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku.
r.k.o.n.u.w.d.16.l. § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia
Ocena niepełnosprawności u osoby w wieku do 16 roku życia dokonuje się na podstawie: 1) przewidywanego okresu trwania upośledzenia stanu zdrowia przekraczającego 12 miesięcy, 2) niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych powodującej konieczność zapewnienia stałej opieki lub pomocy w sposób przewyższający zakres opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku, albo 3) znacznego zaburzenia funkcjonowania organizmu, wymagającego systematycznych i częstych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych.
r.k.o.n.u.w.d.16.l. § 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia
Do stanów chorobowych uzasadniających konieczność stałej opieki lub pomocy dziecku należy m.in. zespół autystyczny (§ 2 pkt 5).
Pomocnicze
r.o.n.s.n.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzeka na podstawie zebranego materiału dowodowego.
p.r.d. art. 8 § 3a
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Przepis dotyczący spełniania przesłanek do określonych uprawnień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znaczne zaburzenie funkcjonowania organizmu małoletniego wymagające systematycznych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych. • Zespół autystyczny jako stan chorobowy uzasadniający potrzebę opieki. • Konieczność stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia i edukacji.
Odrzucone argumenty
Brak niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w stopniu wymagającym całkowitej opieki. • Ograniczenia w samodzielnym funkcjonowaniu nie mają charakteru znacznego.
Godne uwagi sformułowania
funkcjonowanie dziecka nie odbiega w znaczący sposób do oczekiwań dla tego etapu rozwoju • nie wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji • niezdolny do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem powodujące konieczność zapewnienia całkowitej opieki innych osób • znaczne ograniczenie zdolności do samodzielnej egzystencji zachodzi, gdy dziecko wymaga roztoczenia całkowitej opieki lub tak dużego zakresu pomocy, który zbliża się do opieki.
Skład orzekający
Joanna Szyjewska – Bagińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów orzekania o niepełnosprawności u dzieci poniżej 16 roku życia, w szczególności w kontekście zaburzeń ze spektrum autyzmu i ich wpływu na funkcjonowanie, a także rozróżnienie między potrzebą stałego współudziału opiekuna a koniecznością całkowitej opieki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małoletniego i jego schorzeń, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu zdrowia i funkcjonowania każdego dziecka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu niepełnosprawności dzieci i sposobu jej orzekania, co może być interesujące dla rodziców, prawników i osób zajmujących się tematyką społeczną.
“Czy autyzm i inne schorzenia psychiczne zawsze oznaczają całkowitą niezdolność do samodzielnej egzystencji? Sąd wyjaśnia kryteria niepełnosprawności u dzieci.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.