IX U 2120/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej, uznając, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku zgłaszania zmian dotyczących nauki.
Ubezpieczony P.R. odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej w kwocie ponad 6,9 tys. zł za okres od marca do sierpnia 2013 r. Argumentował, że nie mógł uczęszczać do szkoły z powodu leczenia szpitalnego i schizofrenii, nie wiedząc o obowiązku zgłaszania tego faktu. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie, stwierdzając, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku informowania ZUS o zaprzestaniu nauki i definicji świadczenia nienależnego.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zobowiązał ubezpieczonego P.R. do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 1 marca 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. w kwocie 6.932,16 zł wraz z odsetkami. Ubezpieczony wniósł odwołanie, podnosząc, że w spornym okresie przebywał na leczeniu szpitalnym z powodu schizofrenii paranoidalnej, co uniemożliwiło mu uczęszczanie do szkoły i zgłoszenie tego faktu do ZUS. Twierdził, że nie wiedział o obowiązku informowania i że jego stan zdrowia oraz trudna sytuacja rodzinna (utrzymanie z zasiłku macierzyńskiego) uniemożliwiają zwrot tak dużej kwoty. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, ustalił, że ubezpieczony był uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym ojcu i otrzymywał ją od 2010 r. Decyzje rentowe, w tym te z 2012 r., zawierały pouczenia o obowiązku informowania o zaprzestaniu nauki oraz o definicji świadczenia nienależnego i obowiązku zwrotu. Ubezpieczony poinformował ZUS o zaprzestaniu nauki dopiero 5 sierpnia 2013 r., przedkładając zaświadczenie, że był słuchaczem technikum do 28 lutego 2013 r. Sąd uznał, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony o swoich obowiązkach, a świadczenie zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania. W związku z tym, sąd uznał decyzję ZUS za zasadną i oddalił odwołanie. Kwestie dotyczące możliwości odstąpienia od żądania zwrotu świadczenia z uwagi na stan zdrowia zostały wyłączone do odrębnego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej, nawet jeśli nie poinformował organu rentowego o zaprzestaniu nauki z powodu choroby, pod warunkiem, że był prawidłowo pouczony o obowiązku informacyjnym i definicji świadczenia nienależnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku informowania ZUS o zaprzestaniu nauki i o konsekwencjach pobierania świadczeń nienależnie. Fakt przebywania na leczeniu szpitalnym i trudna sytuacja zdrowotna nie zwalniają z obowiązku zwrotu świadczenia, jeśli przesłanki do jego pobierania ustały, a ubezpieczony o tym wiedział lub powinien był wiedzieć na podstawie pouczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 68 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dzieci własne mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.
u.e.r.f.u.s. art. 101 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń ustaje, gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa.
u.s.u.s. art. 84 § 1, 9 i 11
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku informowania ZUS o zaprzestaniu nauki. Świadczenie zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do renty rodzinnej (zaprzestanie nauki). Ubezpieczony był świadomy lub powinien być świadomy braku prawa do pobierania świadczenia.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczony nie poinformował ZUS o zaprzestaniu nauki z powodu choroby i leczenia szpitalnego. Stan zdrowia i trudna sytuacja rodzinna uniemożliwiały zwrot świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy nieformalną decyzją z dnia 09.12.2013r., na podstawie wniosku ubezpieczonego z dnia 20.09.2013r., sprecyzowanego w dniu 18.11.2013, odmówił ubezpieczonemu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń. bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były okoliczności podnoszone przez ubezpieczonego w zakresie przyczyn niepoinformowania bezzwłocznego organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki – przyczyn zdrowotnych, przebywania w leczeniu szpitalnym w okresie spornym oraz dotyczące jego trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej
Skład orzekający
Maria Konieczna
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przez ZUS w przypadku braku poinformowania o ustaniu prawa do świadczenia, mimo choroby ubezpieczonego, jeśli był on prawidłowo pouczony."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku informacyjnym. Kwestia odstąpienia od żądania zwrotu z przyczyn zdrowotnych była wyłączona do odrębnego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny obowiązek informacyjny ubezpieczonych wobec ZUS i konsekwencje jego niedopełnienia, nawet w trudnych okolicznościach zdrowotnych. Pokazuje, że prawo nie zawsze uwzględnia indywidualne trudności, jeśli formalne wymogi nie zostały spełnione.
“Choroba nie usprawiedliwia zwrotu renty? ZUS żąda pieniędzy mimo leczenia szpitalnego.”
Dane finansowe
WPS: 6932,16 PLN
zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej: 6932,16 PLN
odsetki: 175,71 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IX U 2120/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Maria Konieczna Protokolant: Iwona Porwoł przy udziale: ./. po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. w Rybniku sprawy z odwołania P. R. ( R. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej na skutek odwołania P. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 19 sierpnia 2013 r. Znak R- (...) oddala odwołanie. Sędzia Sygn. akt IX U 2120/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19.08.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i retach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 84 ust.1 , 9 i 11 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych , zobowiązał ubezpieczonego P. R. ( R. ) do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 01.03.2013r. do 31.08.2013r., w kwocie 6.932,16zł i odsetek za okres od 26.03.2013r. do 19.08.2013r., tj. do dnia wydania decyzji, w kwocie 175,71zł. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany wskazując, iż w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji nie był w stanie uczęszczać do szkoły, gdyż przebywał na leczeniu w szpitalu i nie wiedział, że fakt ten trzeba zgłaszać do ZUS, jego stan zdrowia nie pozwalał mu na załatwianie spraw urzędowych. Podniósł także, iż choruje na schizofrenię paranoidalną i nie wie, czy będzie mógł zwrócić tak ogromną sumę pieniędzy oraz, iż aktualnie, wraz z żoną i dzieckiem utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał nadto, iż ubezpieczony nie poinformował Oddziału o przerwaniu nauki mimo, że taki obowiązek wynikał z treści pouczeń zawartych w kolejnych decyzjach rentowych. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje. Ubezpieczony urodził się w dniu (...) Od dnia 07.06.2010r. uprawniony jest do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, która do czasu uzyskania pełnoletniości doręczna była opiekunowi prawnemu ubezpieczonego, tj. jego bratu M. B. ( B. ), a od 01.04.2011r. – ubezpieczonemu. Poszczególne decyzje organu rentowego doręczane ubezpieczonemu, dotyczące przysługującej mu renty rodzinnej, zawierały pouczenie o obowiązku poinformowania organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki, o definicji świadczenia nienależnego, obowiązku zwrotu takiego świadczenia. Takie pouczenia zawierały między innymi decyzje z dnia 29.08.2012r. i 19.09.2012. w pkt IV i VIII pouczenia znajdującego się na odwrotnych stronach tych decyzji. Nadto decyzja z dnia 19.09.2012r. na pierwszej stronie zawierała informację o bezwzględnej konieczności poinformowania organu rentowego w terminie do 7 dni o każdej przerwie w kontynuowaniu nauki Ubezpieczony w dniu 05.08.2013r. poinformował organ rentowy, że od marca 2013r. nie kontynuuje nauki i przedłożył zaświadczenie szkolne. Z zaświadczenia tego, wystawionego w dniu 19.07.2013r. przez dyrektora Zespołu Szkół (...) w R. wynika, iż ubezpieczony był w roku szkolnym 2012/2013 słuchaczem I klasy Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych (...) w R. do dnia 28.02.2013r. Ubezpieczony w okresie spornym od 01.03.2013r. do 31.08.2013r. pobrał rentę rodzinną w łącznej kwocie 6.932,16zł. Ubezpieczony w okresie od 13.12.2012r. do 13.11.2013r. pięciokrotnie był hospitalizowany w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie (...) w R. z powodu stanu zdrowia spowodowanego zaostrzeniem rozpoznanej u niego schizofrenii, w tym w okresie następującym bezpośrednio po dniu 28.02.2013r. przebywał dwukrotnie w Szpitalu jw., za każdym razem w okresach trwających trzy miesiące: od 11.03.2013r. do 04.06.2013r. i od 19.08.2013r. do 13.11.2013r. Organ rentowy nieformalną decyzją z dnia 09.12.2013r., na podstawie wniosku ubezpieczonego z dnia 20.09.2013r., sprecyzowanego w dniu 18.11.2013, odmówił ubezpieczonemu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń. Ubezpieczony złożył odwołanie od decyzji z dnia 20.09.2013r. w toku niniejszego postępowania, na rozprawie w dniu 10.04.2014r., które Sąd przyjął do protokołu oraz wyłączył do odrębnego rozpoznania. Powyższe ustalił Sąd w oparciu o akta organu rentowego, informację Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie (...) w R. z dnia 10.02.2014r. k. 16 akt sądowych oraz kart informacyjnych Państwowego Szpitala jw. k. 22-26 akt sądowych. Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 19.08.2013r. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. 2013r., poz. 1440 ze zm.) dzieci własne mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Art. 101 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r.: „Prawo do świadczeń ustaje, gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa”. Zgodnie natomiast z treścią art. 138 ust.1 i ust.2 pkt 1 powołanej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że ubezpieczony był w roku szkolnym 2012/2013 słuchaczem I klasy Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych (...) w R. do dnia 28.02.2013r. oraz, iż w okresie od 01.03.2013r. do 31.08.2013r. pobrał rentę rodzinną w łącznej kwocie 6.932,16zł, co było okolicznościami bezspornymi w niniejszym postępowaniu oraz. Postępowanie dowodowe wykazało nadto, iż ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu rentowego o niekontynuowaniu nauki, definicji świadczenia nienależnego, obowiązku zwrotu takiego świadczenia, gdy takie pouczenia zawierały niewątpliwie kolejne, doręczane osobiście ubezpieczonemu, decyzje w zakresie przysługującego ubezpieczonemu świadczenia i gdy treść tych pouczeń była czytelna, jednoznaczna. W sytuacji ustalenia jw., zdaniem Sądu, decyzja organu rentowego z dnia 19.08.2013r. stwierdzająca, iż ubezpieczony w okresie spornym pobrał nienależnie świadczenie – rentę rodzinną jest zasadna, gdy spełnione zostały przesłanki nienależnie pobranego świadczenia określone w powołanym powyżej art. 138 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, tj. gdy niewątpliwie świadczenie wypłacone zostało ubezpieczonemu mimo niekontynuowania przez niego nauki, a zatem mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia, gdy ubezpieczony był prawidłowo pouczony o braku prawa do jego pobierania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocy art. 477 14 §1 kpc oddalił odwołanie od decyzji z dnia 19.08.2013r. nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Wskazać nadto należy, iż zdaniem Sądu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były okoliczności podnoszone przez ubezpieczonego w zakresie przyczyn niepoinformowania bezzwłocznego organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki – przyczyn zdrowotnych, przebywania w leczeniu szpitalnym w okresie spornym oraz dotyczące jego trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, gdy okoliczności te, w ocenie Sądu, mogą stanowić podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i gdy odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 09.12.2013r. odmawiającej mu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń Sąd, postanowieniem z dnia 10.04.2014r., wydanym na rozprawie, wyłączył do odrębnego rozpoznania kierując się uregulowaniem art. 477 9 §5 kpc . SSO Maria Konieczna
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI