IX U 1736/2013
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie wnioskodawczyni w sprawie o odsetki od zasiłków chorobowego i macierzyńskiego, uznając, że ZUS nie ponosi winy za opóźnienie w wypłacie świadczeń, które wynikało z konieczności ustalenia prawa do ubezpieczenia społecznego prawomocnym wyrokiem sądu.
Wnioskodawczyni domagała się odsetek ustawowych od zasiłku chorobowego i macierzyńskiego za okresy opóźnienia w ich wypłacie. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. stwierdził, że wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniom społecznym od 3 grudnia 2012 r. ZUS przyznał odsetki od dnia wpływu tego wyroku do ZUS, ale odmówił wypłaty odsetek od wcześniejszej daty. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, uznając, że opóźnienie wynikało z konieczności prawnego ustalenia podlegania ubezpieczeniom, za co ZUS nie ponosi odpowiedzialności.
Sprawa dotyczyła odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. w sprawie o odsetki od zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Wnioskodawczyni domagała się przyznania odsetek ustawowych od zasiłku chorobowego za okres od 21 marca 2013 r. do 3 czerwca 2013 r. oraz od zasiłku macierzyńskiego za okres od 4 czerwca 2013 r. do 2 czerwca 2014 r., liczonych od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r. (sygn. akt IX U 1736/2013) zmienił wcześniejszą decyzję ZUS i objął wnioskodawczynię ubezpieczeniami społecznymi od 3 grudnia 2012 r. ZUS, wykonując ten wyrok, przyznał świadczenia i odsetki, ale liczył je od upływu 30 dni od daty wpływu wyroku SO do ZUS, odmawiając naliczania odsetek od wcześniejszej daty. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, rozpoznając sprawę, ustalił, że opóźnienie w wypłacie świadczeń wynikało z konieczności prawnego ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym, co nastąpiło dopiero na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Sąd powołał się na art. 64 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, że odsetki przysługują tylko w przypadku opóźnienia z winy ZUS. Sąd uznał, że nie wypłacenie zasiłku było wynikiem postępowania ZUS i wydanej decyzji odmawiającej objęcia ubezpieczeniem, a dopiero prawomocny wyrok sądu dawał podstawę do wypłaty świadczeń. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie wnioskodawczyni, uznając, że bieg 30-dniowego terminu na wypłatę zasiłku należy liczyć od daty wpływu wyroku Sądu Okręgowego do ZUS, a nie od daty złożenia zwolnień lekarskich. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i zasądzono od wnioskodawczyni na rzecz ZUS koszty zastępstwa procesowego w kwocie 360 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ZUS nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie, jeśli wynika ono z konieczności prawnego ustalenia podlegania ubezpieczeniom, co nastąpiło dopiero na mocy prawomocnego wyroku sądu.
Uzasadnienie
Odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń przysługują tylko w sytuacji, gdy opóźnienie nastąpiło z winy ZUS. W przypadku, gdy ZUS kwestionuje podleganie ubezpieczeniom i dopiero prawomocny wyrok sądu potwierdza to podleganie, opóźnienie w wypłacie świadczeń nie jest zawinione przez ZUS, a bieg terminu na wypłatę świadczeń rozpoczyna się od daty wpływu prawomocnego orzeczenia do ZUS.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.ś.p.u.s. art. 64 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłki chorobowe wypłaca się nie później niż w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień. Jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie, jest zobowiązany do wypłaty odsetek.
u.s.u.s. art. 85
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Jeżeli Zakład w terminach przewidzianych przepisami nie ustalił prawa do świadczeń lub nie wypłacił świadczenia, jest zobowiązany do wypłaty odsetek w wysokości odsetek ustawowych. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
Pomocnicze
u.ś.p.u.s. art. 64 § 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Odsetki od zasiłku wypłaca się, jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy połączenia spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wypłacie świadczeń wynikało z konieczności prawnego ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym prawomocnym wyrokiem sądu. ZUS nie ponosi winy za opóźnienie, gdyż nie dysponował wszystkimi niezbędnymi dowodami pozwalającymi na wypłatę świadczenia przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy. Bieg 30-dniowego terminu na wypłatę zasiłku należy liczyć od daty wpływu wyroku Sądu Okręgowego do ZUS.
Odrzucone argumenty
ZUS jest zobowiązany do wypłaty odsetek od wypłaconego z opóźnieniem zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, liczonych od daty złożenia dokumentów poświadczających czasową niezdolność do pracy. ZUS ponosi odpowiedzialność za opóźnienie w przyznaniu i wypłacie świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
nie wypłacenie przez Odział ZUS zasiłku chorobowego (...) było wynikiem prowadzonego przez Oddział ZUS postępowania i dokonanych ustaleń, które doprowadziły do wydania decyzji z dnia 26 marca 2013r. odmawiającej objęcia wnioskodawczyni ubezpieczeniem społecznym nie mogło dojść do sytuacji, gdy z jednej strony organ rentowy kontrolując ubezpieczonych wydaje decyzję administracyjną stwierdzającą nie podleganie ubezpieczeniom społecznym, z drugiej strony doprowadza do wypłaty świadczenia wynikającego z ubezpieczenia społecznego. dokumentem niezbędnym do stwierdzenia uprawnienia do zasiłku w sytuacji, gdy organ rentowy kwestionuje fakt podlegania ubezpieczeniom, jest prawomocny wyrok sądu.
Skład orzekający
Barbara Bonczar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności ZUS za opóźnienia w wypłacie świadczeń, gdy podleganie ubezpieczeniom jest sporne i wymaga ustalenia sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sporne jest samo podleganie ubezpieczeniom, a nie tylko wysokość czy prawo do świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę odpowiedzialności ZUS za opóźnienia w wypłacie świadczeń.
“Kiedy ZUS musi zapłacić odsetki? Kluczowa rola prawomocnego wyroku sądu.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: XU-781/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2015r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu w składzie: Przewodniczący: SSR Barbara Bonczar Protokolant: Grażyna Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 20 stycznia 2015r. we W. sprawy z odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 19 września 2014r. znak: (...) i z dnia 06 listopada 2014r. znak: (...) w sprawie M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o odsetki 1. oddala odwołanie. 2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz strony pozwanej koszty zastępstwa procesowego w kwocie 360,00 zł. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. decyzją z 19 września 2014r.i z dnia 06 listopada 2014r. przyznał wnioskodawczyni M. P. prawo do wypłaty odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie zasiłku chorobowego za okres od 21 marca 2013r. do 0 czerwca 2014r., zasiłku macierzyńskiego za okres od 04 czerwca 2013r. do 02 czerwca 2014r. od upływu 30 dni od daty wpływu do ZUS wyroku Sądu Okręgowego z dnia 04 kwietnia 2014r., sygn. akt IX U 1736/2013r.. do daty wypłaty świadczeń tj. do dnia 25 czerwca 2014r. Strona pozwana odmówiła wypłaty odsetek od wypłaconego zasiłku chorobowego za okres od 10 lutego 2013r. do 03 czerwca 2013r. oraz odsetek od wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres od 04 czerwca 2013r. do 02 czerwca 2014r. We wniesionych od tej decyzji odwołaniach wnioskodawczyni wnosiła o przyznanie prawa do odsetek ustawowych od wypłaconego z opóźnieniem zasiłku chorobowego za okres od 21 marca 2013r. do 03 czerwca 2013r. oraz od wypłaconego z opóźnieniem zasiłku macierzyńskiego za okres od 04 czerwca 2013r. do 02 czerwca 2014r. liczonych odrębnie za poszczególne okresy wynikające ze złożonych zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, co do zasiłku chorobowego oraz za poszczególne okresy płatności zasiłku macierzyńskiego. Zdaniem wnioskodawczyni strona pozwana zobowiązana jest do wypłaty zasiłku chorobowego po upływie 30 dni od przedłożenia niezbędnych dokumentów. Zdaniem wnioskodawczyni ZUS ponosi odpowiedzialność za opóźnienie w przyznaniu i wypłacie świadczenia chorobowego i zobowiązany jest do wypłaty odsetek. Strona pozwana w udzielonej odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie jako niezasadne, gdyż wypłata zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego nastąpiła na mocy wyroku sądu, który jest ostatnią okolicznością w sprawie i odsetki zostały naliczone licząc od 31 dnia od daty wpływu do strony pozwanej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 04 kwietnia 2014r., sygn. IX U 1736/13, zgodnie z art.64 ust.1 ustawy z dnia 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa –Dz.U. z 2014r., poz.159. Sąd stosując zasadę ekonomiki procesowej na podstawie art.219 kpc , połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny : Decyzją z dnia 26 marca 2013r., znak: (...) , strona pozwana Oddział ZUS we W. odmówił objęcia wnioskodawczyni od dnia 03 grudnia 2012r. ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym jako pracownika Spółki z o.o. T. . Od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 04 kwietnia 2014r. w sprawie IX U 1736/2013 zmienił decyzję strony pozwanej i objął wnioskodawczynię od dnia 03 grudnia 2012r. ubezpieczeniem: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowy jako pracownika u płatnika składek T. Sp. z o.o. z/s we W. . Od wydanego wyroku strona pozwana nie wniosła apelacji. Dowód: akta SO sygn. IX U 1736/2013. Wyrok SO wpłynął do strony pozwanej w dniu 06 czerwca 2014r. Strona pozwana wykonując wyrok SO z dnia 04 kwietnia 2014r.decyzją z dnia 16 czerwca 2014r. przyznała wnioskodawczyni prawo do zasiłku chorobowego za okres od 10 lutego 2013r. do 03 czerwca 2013r. i prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od 04 czerwca 2013r. do 02 czerwca 2014r. Wypłata świadczenia nastąpiła w dniu 25 czerwca 2014r. Strona pozwana przyznała wnioskodawczyni prawo do odsetek od wypłaconego zasiłku chorobowego za okres od 21 marca 2013r. do 03 czerwca 2013r. i zasiłku macierzyńskiego za okres od 04 czerwca 2013r. do 02 czerwca 2014r. od upływu 30 dni od daty wpływu do strony pozwanej wyroku SO z dnia 04 kwietnia 2014r. do dnia wypłaty świadczeń. Jednocześnie strona pozwana odmówiła wypłaty odsetek od wypłaconego za w/w okresy zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego od wcześniejszej daty. Dowód: dokumentacja zasiłkowa w aktach ZUS. Sąd zważył, co następuje: Odwołania wnioskodawczyni nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64 ust.1 ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – Dz.U.z 2014r., poz. 159, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasiłki chorobowe wypłaca na bieżąco, po stwierdzeniu uprawnień. Zasiłki te wypłaca się jednak nie później niż w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłków. Jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie, o którym mowa w ust. 1 , jest on zobowiązany do wypłaty odsetek od tego zasiłku w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (art.64 ust.2 cyt. ustawy). Na podstawie art. 85 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych – Dz. U. z 2013r., poz.1442, jeżeli Zakład w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych nie ustalił prawa do świadczeń lub nie wypłacił tego świadczenia, jest zobowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Stosownie do powołanych przepisów odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczenia przysługują tylko w sytuacji, gdy opóźnienie to nastąpiło z winy ZUS. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego organ rentowy ponosi winę za opóźnienie tylko w sytuacji, gdy dysponując wszystkimi niezbędnymi dowodami pozwalającymi na wypłatę świadczenia, tego świadczenia nie wypłacił. W niniejszej sprawie sąd rozpoznając sprawę o odsetki badał czy w trakcie postępowania sądowego toczącego się na skutek odwołania od decyzji odmawiającej objęcia ubezpieczeniem społecznym z tytułu zatrudnienia przeprowadzone zostały dodatkowe dowody dające podstawę do zmiany decyzji, czy też sąd oparł się na dokładnie tych samych dowodach, które zebrał organ rentowy. W niniejszej sprawie Sąd , po przeprowadzeniu dowodu z akt o sygn. IX U 1736/13 dotyczącej objęcia ubezpieczeniami społecznymi uznał, że ustalenie czy wnioskodawczyni zawarła umowę o prace ze Spółka z o.o. T. i faktycznie świadczyła pracę, a w konsekwencji czy spełnia przesłanki do objęcia ubezpieczeniem i nabyła uprawnienia do zasiłku chorobowego, nie była oczywista. Odpowiednie dowody potwierdzające ten fakt zostały zgromadzone dopiero w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 04 kwietnia 2014r. Zdaniem Sądu nie wypłacenie przez Odział ZUS zasiłku chorobowego za okres od 10 lutego 2013r. do 03 czerwca 2013r. i do zasiłku macierzyńskiego za okres od 04 czerwca 2013r. do 02 czerwca 2014r. r. było wynikiem prowadzonego przez Oddział ZUS postępowania i dokonanych ustaleń, które doprowadziły do wydania decyzji z dnia 26 marca 2013r. odmawiającej objęcia wnioskodawczyni ubezpieczeniem społecznym od dnia 03 grudnia 2012r. z tytułu zatrudnienia w Spółce z o.o. T. . W ocenie Sądu nie mogło dojść do sytuacji, gdy z jednej strony organ rentowy kontrolując ubezpieczonych wydaje decyzję administracyjną stwierdzającą nie podleganie ubezpieczeniom społecznym, z drugiej strony doprowadza do wypłaty świadczenia wynikającego z ubezpieczenia społecznego. Przy przyjęciu powyższego w ocenie Sądu doszłoby do wewnętrznej sprzeczności w działaniach samego organu rentowego, a także działaniom wbrew przepisom prawa. Nie ma oparcia w przepisach prawa stanowisko wnioskodawczyni, stwierdzające obowiązek wypłaty jej przez ZUS zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego, a następnie badania przez stronę pozwaną czy w okresie choroby podlegała ubezpieczeniom społecznym. Zdaniem Sądu dokumentem niezbędnym do stwierdzenia uprawnienia do zasiłku w sytuacji, gdy organ rentowy kwestionuje fakt podlegania ubezpieczeniom, jest prawomocny wyrok sądu. Wobec powyższego dopiero wyrok Sądu Okręgowego z dnia 04 kwietnia 2014r. dawał organowi rentowemu prawo do wypłaty zasiłku chorobowego i zasiłku macierzyńskiego Wobec treści art.64 powołanej ustawy, organ rentowy wypłacił wnioskodawczyni odsetki po upływie 30 dni, od daty wpływu do organu rentowego orzeczenia Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Sąd nie podziela poglądu wnioskodawczyni i liczonego przez nią początku biegu terminu od upływu 30 dni od daty złożenia dokumentów poświadczających jej czasową niezdolność do pracy, począwszy od dnia 10 lutego 2013r. Organ rentowy w toku postępowania nie kwestionował prawidłowości wydanych powódce zwolnień lekarskich, nie można więc mówić o kwestionowaniu czasowej niezdolności do pracy wnioskodawczyni, a więc działaniu zawinionym przez organ rentowy. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołań wnioskodawczyni, gdyż początek biegu 30 dniowego okresu na wypłatę zasiłku chorobowego należy liczyć od daty wpływu do organu rentowego wyroku Sądu Okręgowego, a nie od daty złożonych przez nią zaświadczeń lekarskich oraz od daty wymagalności zasiłku macierzyńskiego. Wobec braku prawa do odsetek za wcześniejszy okres odwołania wnioskodawczyni podlegają oddaleniu, o czym orzeczono jak w pkt. I wyroku. O kosztach procesu (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c , zgodnie z którym, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W myśl § 3 tego przepisu do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. O wysokości kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej Sąd orzekł na podstawie § 11 ust 2 zw. z § 2 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . (Dz. U. z 2013, poz.490). Sąd, uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz związany z tym niezbędny nakład pracy pełnomocnika strony pozwanej zasądził od wnioskodawczyni koszty zastępstwa procesowego w sześciokrotnej maksymalnej wysokości kosztów minimalnych określonych w przedmiotowym rozporządzeniu, tj. kwotę 360 zł. Z tych względów na podstawie art. 477 14 §1 kpc orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI