IX U 1657/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-03-06
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaZUSzwrot świadczeńśmierć ubezpieczonegowspółwłasność kontaodpowiedzialnośćustawa emerytalna

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie syna od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej po zmarłej matce, uznając, że syn miał świadomość nienależnego pobrania świadczenia.

Syn odwołał się od decyzji ZUS nakazującej mu zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej po zmarłej matce. Świadczenie zostało wypłacone na wspólne konto bankowe, którego był współwłaścicielem. Sąd ustalił, że syn pobrał środki, mając świadomość, że są to świadczenia po zmarłej matce, na które nie miał już prawa. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie, uznając, że syn jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Decyzją z dnia 24 października 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. zobowiązał A. S. (1) do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w postaci emerytury za miesiąc wypłaconej jego matce A. S. (2), która zmarła. Odwołujący podniósł, że organ rentowy sam ponosi odpowiedzialność za wypłatę świadczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił, że matka ubezpieczonego A. S. (2) pobierała rentę rodzinną po zmarłym mężu, która była przekazywana na wspólny rachunek bankowy, którego współwłaścicielem był ubezpieczony. Po śmierci matki, ubezpieczony zamknął konto i pobrał wszystkie środki, w tym rentę za miesiąc przypadający po śmierci matki. Nie poinformował organu rentowego o zgonie. Sąd uznał, że ubezpieczony pobrał nienależne świadczenie w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach, ponieważ miał świadomość, że środki te nie przysługują już jego zmarłej matce. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477¹⁴ §1 kpc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że świadczenie wypłacone po śmierci osoby uprawnionej, które zostało pobrane przez inną osobę mającą świadomość nienależnego pobrania, stanowi nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu ustawy emerytalnej i podlega zwrotowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
A. S. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie odwołania.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 136 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Moment wstrzymania wypłaty świadczenia po śmierci emeryta lub rencisty.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja nienależnie pobranego świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie zostało wypłacone po śmierci osoby uprawnionej. Odwołujący miał świadomość nienależnego pobrania świadczenia, gdyż na rachunek nie wpływały inne należności poza rentą zmarłej matki.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy sam ponosi odpowiedzialność za wypłatę nienależnego świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

Nie ulega zatem wątpliwości, iż odwołujący pobrał nienależne świadczenie w rozumieniu powołanych przepisów ustawy emerytalnej, w związku z czym jest zobowiązany do jego zwrotu.

Skład orzekający

Janina Kościelniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rentowych, gdy świadczeniobiorca miał świadomość ich nienależnego pobrania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy świadczenie zostało wypłacone na rachunek współwłaściciela po śmierci uprawnionego, a współwłaściciel miał świadomość nienależnego pobrania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje odpowiedzialność za nienależnie pobrane świadczenia i konsekwencje braku poinformowania organu rentowego o zgonie bliskiej osoby, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia rodzinne.

Czy musisz zwrócić rentę po zmarłej matce? Sąd wyjaśnia, kiedy świadczenie staje się nienależne.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 1657/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2018 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Janina Kościelniak Protokolant: Iwona Krakowczyk przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. w Rybniku sprawy z odwołania A. S. (1) ( A. S. (1) ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania A. S. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 24 października 2017 r. Znak (...) oddala odwołanie Sędzia Sygn. akt IX U 1657/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24.10.2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. powołując się na art.138 ust.3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zobowiązał odwołującego A. S. (1) ( S. ) do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w postaci emerytury za miesiąc (...) , wypłaconej jego matce A. S. (2) zmarłej w dniu (...) Ubezpieczony odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, iż niesłusznie organ rentowy żąda zwrotu świadczenia w sytuacji gdy, sam ponosi odpowiedzialność za wypłatę nienależnego świadczenia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie wobec okoliczności powoływanych w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje: Matka ubezpieczonego A. S. (2) do dnia zgonu była uprawniona od górniczej renty rodzinnej po zmarłym mężu. Świadczenie wypłacane z terminem 10, było przekazywane na rachunek bankowy w Banku (...) . Ubezpieczony był współwłaścicielem konta. Na rachunek nie były przekazywane żadne inne należności poza rentą rodzinną. A. S. (2) zmarła w dniu (...) W dniu (...) ubezpieczony złożył w banku wypowiedzenie umowy o prowadzenie rachunku bankowego i pobrał wszystkie środki znajdujące się na rachunku. O zgonie A. S. (2) nie poinformował organu rentowego. Z początkiem kolejnego miesiąca ZUS przekazał na rachunek w banku rentę rodzinną za miesiąc (...) W dniu (...) . firma pogrzebowa organizująca na zlecenie ubezpieczonego pogrzeb zmarłej A. S. (2) , przekazała do organu rentowego skrócony odpis aktu zgonu. Po zamknięciu rachunku bankowego, kwotę wypłaconej przez ZUS renty rodzinnej, bank przekazał ubezpieczonemu za pośrednictwem listonosza po potraceniu z tej kwoty opłat związanych z przeprowadzoną operacją na koncie. Organ rentowy w dniu 12.09.2017r. zwrócił się do Banku (...) S.A. o zwrot świadczenia rentowego za miesiąc przypadający po zgonie osoby uprawnionej. W odpowiedzi bank wskazał, iż świadczenie zostało przekazane ubezpieczonemu jako współwłaścicielowi rachunku. Powyższe Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego oraz zeznania ubezpieczonego złożone na rozprawie w dniu 6.03.2018r. (k.17-18). Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.136 ust.2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2017r. poz.1383) w razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu w którym zmarł emeryt lub rencista. Ponadto jak wskazuje z art. 138 ust.1 i 2 powołanej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu. Przy czym za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania, bądź też świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów, albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. W niniejszej sprawie bezsporny pozostawał fakt, iż ubezpieczona A. S. (2) zmarła w dniu (...) , zatem nie przysługiwała jej renta rodzinna wypłacona za miesiąc (...) Organ rentowy przekazując świadczenie do wypłaty, nie dysponował informacją o zgonie ubezpieczonej. Świadczenie został przekazane na rachunek, a następnie wypłacone ubezpieczonemu, który je przyjął mając świadomość, że jest to renta rodzinna jego zmarłej matki, bowiem jak sam zeznał na powyższy rachunek bankowy nie były przekazywane żadne inne należności poza świadczeniem rentowym A. S. (2) . Nie ulega zatem wątpliwości, iż odwołujący pobrał nienależne świadczenie w rozumieniu powołanych przepisów ustawy emerytalnej, w związku z czym jest zobowiązany do jego zwrotu. Zajmując takie stanowisko Sąd z mocy art. 477 14 §1 kpc oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI