IX U 164/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie rozpoznał wniosek M. M. o zwrot kosztów podróży i utraconego zarobku związanych ze stawiennictwem na rozprawę wyznaczoną na dzień 25 sierpnia 2014 r., która ostatecznie została odwołana z powodu nieobecności sędziego. Ubezpieczony, który stawił się na posiedzenie, domagał się zwrotu kosztów podróży z W. do Szczecina (131,80 zł) oraz utraconego wynagrodzenia (300 zł). Sąd uznał wniosek za nieuzasadniony. Wskazano, że choć ubezpieczony korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych i teoretycznie może domagać się zwrotu kosztów podróży na zasadach obowiązujących świadków, to w tej konkretnej sytuacji przyznanie tych należności jest niezasadne. Kluczowym argumentem było niedopełnienie przez ubezpieczonego obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania (art. 136 kpc), mimo że wezwanie na rozprawę zostało odebrane przez domownika. Sąd podkreślił, że gdyby ubezpieczony poinformował o przeprowadzce, możliwe byłoby przesłuchanie go w drodze pomocy sądowej w miejscu jego pobytu. Ponoszenie przez Skarb Państwa znacznie powiększonych wydatków w związku z niestawiennictwem z odległej miejscowości, wynikające z zaniedbania strony, uznano za niedopuszczalne. Odnośnie utraconego zarobku, sąd stwierdził, że obowiązujące przepisy nie przewidują zwrotu takich należności od Skarbu Państwa. Nawet gdyby wniosek o zwrot kosztów procesu został złożony w ramach orzeczenia kończącego postępowanie (art. 98 kpc), to ubezpieczony przegrał sprawę, co uniemożliwiłoby uwzględnienie jego żądania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaObowiązki stron w zakresie informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania i konsekwencje ich niedopełnienia; zasady zwrotu kosztów podróży i utraconego zarobku w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania od decyzji ZUS i wniosku o zwrot kosztów w trakcie postępowania, a nie w orzeczeniu końcowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczonemu przysługuje zwrot kosztów podróży i utraconego zarobku w związku ze stawiennictwem na rozprawę, która została odwołana, zwłaszcza gdy nie poinformował sądu o zmianie miejsca zamieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek ubezpieczonego o zwrot kosztów podróży i utraconego zarobku został oddalony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo formalnej możliwości domagania się zwrotu kosztów podróży, przyznanie ich jest niezasadne, ponieważ ubezpieczony nie dopełnił obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania, co skutkowało niepotrzebnym zwiększeniem kosztów. Zwrot utraconego zarobku nie jest przewidziany przez przepisy.
Czy strona postępowania ma obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania i jakie są skutki niedopełnienia tego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strona ma obowiązek informowania sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania pod rygorem pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 136 § 1 kpc, wskazując, że zaniechanie tego obowiązku może prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych i finansowych dla strony, w tym do uznania poniesionych przez Skarb Państwa wydatków za nieuzasadnione.
Czy przepisy prawa przewidują zwrot utraconego zarobku dla strony postępowania od Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązujące przepisy nie przewidują zwrotu utraconego zarobku lub dochodu na rzecz strony od Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Sąd jednoznacznie stwierdził brak podstawy prawnej dla żądania zwrotu utraconego zarobku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 136 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swego zamieszkania.
k.p.c. art. 136 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania, pismo sądowe pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia.
Pomocnicze
u.k.s.c. art. 5 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Koszty podróży strony zwolnionej od kosztów sądowych związane z nakazanym przez sąd osobistym stawiennictwem należą do wydatków postępowania.
u.k.s.c. art. 96 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wnoszący odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
u.k.s.c. art. 91
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Należności z tytułu zwrotu kosztów podróży przysługują stronie zwolnionej od kosztów sądowych w wysokości przewidzianej dla świadków.
Ustawa art. 85 § 1
Odwołujący się może dochodzić zwrotu kosztów podróży według zasad obowiązujących przy obliczaniu należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej.
Ustawa art. 86 § 1
Odwołujący się może dochodzić zwrotu kosztów podróży według zasad obowiązujących przy obliczaniu należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej.
rozp. MPiPS z 29.01.2013 art. 3 § 2
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej
Zwrot kosztów przejazdu przysługuje w wysokości udokumentowanej biletami lub fakturami, z uwzględnieniem posiadanych ulg.
k.p.c. art. 235
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, chyba że istnieją przeszkody lub niewspółmierność kosztów.
Regulamin urzędowania sądów art. 100
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych
W przypadkach wskazanych w art. 235 kpc, sąd może zlecić przeprowadzenie dowodu innemu sądowi.
u.k.s.c. art. 98
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty przejazdów i równowartość utraconego zarobku, z ograniczeniem do wynagrodzenia jednego adwokata.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie przez ubezpieczonego obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania (art. 136 kpc). • Brak podstawy prawnej do zwrotu utraconego zarobku od Skarbu Państwa. • Nieuzasadnione zwiększenie kosztów postępowania przez stronę.
Godne uwagi sformułowania
Pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. • W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. • Jako niedopuszczalne należy uznać ponoszenie przez Skarb Państwa [...] wydatków znacznie powiększonych w związku ze stawiennictwem do sądu ubezpieczonego [...] jedynie wskutek zaniechania przez niego udzielenia sądowi informacji o zmianie miejsca zamieszkania.
Skład orzekający
Justyna Barczyk-Swalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązki stron w zakresie informowania sądu o zmianie miejsca zamieszkania i konsekwencje ich niedopełnienia; zasady zwrotu kosztów podróży i utraconego zarobku w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania od decyzji ZUS i wniosku o zwrot kosztów w trakcie postępowania, a nie w orzeczeniu końcowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące obowiązków stron i konsekwencji ich niedopełnienia, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.
“Nie poinformowałeś sądu o przeprowadzce? Możesz stracić pieniądze!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.