IX U 159/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-04-19
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do emeryturyŚredniaokręgowy
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnym charakterzenauczycielZUSprawo pracystaż pracy

Sąd przyznał ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury, uznając jego pracę jako nauczyciela zawodu pod ziemią za pracę w szczególnym charakterze.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił E. J. prawa do emerytury, twierdząc, że nie udokumentował 15 lat pracy nauczycielskiej w szczególnym charakterze na dzień 1 stycznia 1999 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił decyzję, przyznając emeryturę od 25 października 2016 r. Sąd uznał, że okres pracy ubezpieczonego jako nauczyciela zawodu pod ziemią od 1 września 1976 r. do 31 sierpnia 1995 r. kwalifikuje się jako praca w szczególnym charakterze, spełniając wymóg 15 lat stażu.

Decyzją z 16 grudnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu E. J. prawa do emerytury, ponieważ nie udokumentował on na dzień 1 stycznia 1999 r. 15 lat pracy nauczycielskiej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnym charakterze. Organ rentowy nie zaliczył okresu zatrudnienia od 1 września 1976 r. do 31 sierpnia 1988 r. jako nauczyciela zawodu pod ziemią, uznając, że praca ta kwalifikuje się do szczególnego charakteru dopiero od 1 września 1988 r. Ubezpieczony wniósł odwołanie, które Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił. Sąd ustalił, że ubezpieczony urodzony w [...], od 1 września 2003 r. był uprawniony do emerytury na podstawie Karty Nauczyciela. Wniosek o emeryturę z tytułu pracy w szczególnym charakterze złożył 25 października 2016 r. Sąd uznał, że ubezpieczony spełnił warunki do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach, ponieważ posiadał ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, nie przystąpił do OFE, a co najważniejsze, udokumentował ponad 15 lat pracy w szczególnym charakterze. Sąd zakwestionował stanowisko ZUS, że praca instruktora praktycznej nauki zawodu przed 1 września 1988 r. nie jest pracą w szczególnym charakterze, wskazując, że ubezpieczony był zatrudniony w szkole na podstawie Karty Nauczyciela, a nie jako instruktor w innych zakładach. W związku z tym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do emerytury od daty złożenia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, praca nauczyciela zawodu pod ziemią wykonywana w szkole na podstawie Karty Nauczyciela przed 1 września 1988 r. może być zaliczona do pracy w szczególnym charakterze.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ubezpieczony był zatrudniony w szkole na podstawie Karty Nauczyciela, a rozporządzenie dotyczące instruktorów praktycznej nauki zawodu nie miało zastosowania do jego sytuacji przed 1 września 1988 r. W związku z tym, okres ten należy zaliczyć do pracy w szczególnym charakterze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przyznanie prawa do emerytury

Strona wygrywająca

E. J.

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 184 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ubezpieczeni urodzeni po 31.12.1948 r. nabywają prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w przepisach, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (31.12.1998 r.) osiągnęli wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz wymagany okres składkowy i nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn).

rozporządzenie o pracy w szczególnym charakterze art. 15

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik pedagogiczny wykonujący pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 pkt 1-7 ustawy Karta Nauczyciela, zaliczoną do I kategorii zatrudnienia, nabywa prawo do emerytury na zasadach określonych w § 4 i jest uważany za wykonującego prace w szczególnym charakterze.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 27

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa wymagany okres składkowy i nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn) do nabycia prawa do emerytury.

ustawa o emeryturach i rentach art. 129 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń powstaje od dnia spełnienia warunków do ich uzyskania.

rozporządzenie o pracy w szczególnym charakterze art. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Pracownik wykonujący prace w warunkach szczególnych nabywa prawo do emerytury po osiągnięciu wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni) i posiadaniu co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Karta Nauczyciela art. 88

Ustawa Karta Nauczyciela

Podstawa do przyznania ubezpieczonemu emerytury tzw. nauczycielskiej w 2003 r.

Karta praw i obowiązków nauczyciela art. 1 § 1

Ustawa Karta praw i obowiązków nauczyciela

Definicja szkoły publicznej.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych nauczycieli, którym powierzono funkcje kierownicze

Reguluje wymiar zajęć dydaktycznych dla nauczycieli na stanowiskach kierowniczych.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych zasad udzielania i rozmiaru zniżek nauczycielom, którym powierzono stanowisko kierownicze w szkołach

Reguluje zasady zniżek godzinowych dla nauczycieli na stanowiskach kierowniczych.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu

Dotyczy instruktorów praktycznej nauki zawodu zatrudnionych w innych miejscach niż szkoły.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca ubezpieczonego jako nauczyciela zawodu pod ziemią od 1 września 1976 r. do 31 sierpnia 1995 r. spełnia kryteria pracy w szczególnym charakterze. Ubezpieczony był zatrudniony w szkole na podstawie Karty Nauczyciela, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących instruktorów praktycznej nauki zawodu zatrudnionych poza szkołami przed 1 września 1988 r.

Odrzucone argumenty

Okres pracy ubezpieczonego jako nauczyciela zawodu pod ziemią od 1 września 1976 r. do 31 sierpnia 1988 r. nie może być zaliczony do pracy w szczególnym charakterze, gdyż dotyczy go rozporządzenie z 10 sierpnia 1988 r. o instruktorach praktycznej nauki zawodu.

Godne uwagi sformułowania

nie ma racji organ rentowy, który przyjął, że ubezpieczony w okresie od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1988r. był instruktorem praktycznej nauki zawodu... rozporządzenie jw. dotyczy instruktorów praktycznej nauki zawodu zatrudnionych w innych miejscach niż szkoły, natomiast ubezpieczony zatrudniony był w okresie spornym wyłącznie w szkole, na podstawie ustawy Karta Nauczyciela

Skład orzekający

Mariola Łącka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania pracy nauczyciela w szczególnym charakterze do wcześniejszej emerytury, zwłaszcza w kontekście okresu przed 1 września 1988 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia w szkole na podstawie Karty Nauczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do emerytury i jego interpretacji w kontekście specyficznych warunków pracy nauczycieli. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udokumentowanie stażu pracy.

Czy praca nauczyciela pod ziemią daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd rozstrzyga spór z ZUS.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 159/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Łącka Protokolant: Joanna Metera przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. w Rybniku sprawy z odwołania E. J. ( J. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o prawo do emerytury na skutek odwołania E. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 16 grudnia 2016 r. Znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do wcześniejszej emerytury poczynając od dnia 25 października 2016r. Sędzia Sygn. akt IX U 159/17 UZASADNIENIE Decyzją z 16 grudnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu E. J. ( J. ) prawa do emerytury, na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z §15 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., ponieważ w ocenie organu rentowego, nie spełnił on ustawowych warunków do jej uzyskania, w szczególności nie udokumentował, na dzień 01.01.1999r., 15 lat pracy nauczycielskiej wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji domagając się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do świadczenia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy dodał, że do pracy w szczególnym charakterze nie zaliczył ubezpieczonemu okresu zatrudnienia jako nauczyciela zawodu pod ziemią od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1988r., gdyż ubezpieczony wykonywał pracę instruktora praktycznej nauki zawodu, a pracę taką można zaliczyć do pracy w szczególnym charakterze dopiero od 1 września 1988r., gdyż od tej daty, na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 sierpnia 1988r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu …, instruktorzy praktycznej nauki zawodu zostali objęci przepisami Karty Nauczyciela, w tym w zakresie uprawnień emerytalnych. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje. Ubezpieczony urodzony (...) , od 1 września 2003r. uprawniony jest do emerytury wcześniejszej na postawie ustawy z 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela . Ubezpieczony 25 października 2016r. złożył wniosek o emeryturę z tytułu pracy w szczególnym charakterze. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję omówioną na wstępie. Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu, na dzień 01.01.1999r ., 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym żadnego okresu pracy w szczególnym charakterze. Ubezpieczony od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1995r. zatrudniony był w (...) Szkole (...) w C. w pełnym wymiarze czasu pracy, kolejno na stanowiskach: od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1990r. nauczyciela zawodu pod ziemią, a od 1 września 1990r. do 31 sierpnia 1995r. kierownika zajęć praktycznych. Następnie ubezpieczony zatrudniony był u następcy prawnego (...) KWK (...) – w Zespole Szkół w C. jako nauczyciel - kierownika szkolenia praktycznego w pełnym wymiarze godzin od 1 września 1995r. do 31 sierpnia 2003r. Podstawą zatrudnienia ubezpieczonego jw. były przepisy ustawy z 27 kwietnia 1972r. Karta praw i obowiązków nauczyciela , a następnie ustawy z 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela . W okresie od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1990r. tygodniowy wymiar czasu pracy ubezpieczonego wynosił 22 godziny zajęć dydaktycznych, a od 1 września 1990r. do 31 sierpnia 1995r. i od 1 września do 31 sierpnia 2003r. – 4 godziny tygodniowo zajęć dydaktycznych (wynikający z zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z 20 lipca 1982r. w sprawie obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych nauczycieli, którym powierzono funkcje kierownicze i zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 28 maja 1997r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania i rozmiaru zniżek nauczycielom, którym powierzono stanowisko kierownicze w szkołach oraz szczegółowych zasad zwalniania od obowiązku realizacji tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych). Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Powyższe ustalił Sąd na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach ZUS, aktach osobowych ubezpieczonego z okresu jego zatrudnienia w (...) Szkole (...) w C. i (...) Szkole Zawodowej w C. . Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za przekonywujący, wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 887 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 31.12.1998r.) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. 25 lat dla mężczyzn). Ust. 2 „Emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Jak wynika z §15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik pedagogiczny wykonujący pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 287, Nr 31, poz. 214 i z 1983 r. Nr 5, poz. 33), określoną w tej ustawie jako praca zaliczona do I kategorii zatrudnienia, nabywa prawo do emerytury na zasadach określonych w § 4 i jest uważany za wykonującego prace w szczególnym charakterze. Jak wynika z §4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. pracownik, który wykonywał prace w warunkach szczególnych, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Bezsporne jest między stronami, że ubezpieczony ukończył 60 lat, iż na dzień 01.01.1999r. udokumentował ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Spór polegał na ustaleniu czy ubezpieczony, na dzień 01.01.1999r., legitymuje się okresem co najmniej 15 lat pracy w szczególnym charakterze, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnym charakterze w rozumieniu §15 powołanego Rozporządzenia w okresie zatrudnienia w (...) Szkole (...) w C. od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1995r., jak również w Zespole Szkół w C. od 1 września 1995r. do 31 sierpnia 2003r. Przez cały okres jw. ubezpieczony zatrudniony był na podstawie ustawy z 27 kwietnia 1972r. Karta praw i obowiązków nauczyciela i następnie ustawy z 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela , w placówce oświatowej – tj. w szkole publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta praw i obowiązków nauczyciela i ustawy Karty Nauczyciela . Ubezpieczony przez cały okres od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 2003r. wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przewidzianym dla stanowiska, które zajmował, który to wymiar regulowały przepisy ustaw jw. oraz aktów wykonawczych – zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 28 maja 1997r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania i rozmiaru zniżek nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach oraz szczegółowych zasad zwolnienia od obowiązku realizacji tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych (M.P. Nr 36, poz. 347). Podkreślić należy, iż nie ma racji organ rentowy, który przyjął, że ubezpieczony w okresie od 1 września 1976r. do 31 sierpnia 1988r. był instruktorem praktycznej nauki zawodu, do którego zastosowaniem ma rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 sierpnia 1988r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pracowników uspołecznionych zakładów pracy prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze (Dz. U. z 1988r. Nr 34, poz. 26), w związku z czym pracy ubezpieczonego wykonywanej przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed 1 września 1988r. nie można zaliczyć do pracy w szczególnym charakterze. Wskazać bowiem należy, iż rozporządzenie jw. dotyczy instruktorów praktycznej nauki zawodu zatrudnionych w innych miejscach niż szkoły, natomiast ubezpieczony zatrudniony był w okresie spornym wyłącznie w szkole, na podstawie ustawy Karta Nauczyciela , co jednoznacznie wynika z dokumentacji akt osobowych ubezpieczonego, których organ rentowy nie kwestionował, i na podstawie których w 2003r. przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury tzw. nauczycielskiej w oparciu o art. 88 Karty Nauczyciela. W konsekwencji takiego stanowiska Sąd ustalił, iż zostały spełnione warunki prawa do świadczenia w sytuacji, gdy przy uwzględnieniu okresu pracy w szczególnym charakterze od 1 września 1976r. do 31 grudnia 1998r. uznanego przez Sąd, ubezpieczony posiada, na dzień 01.01.1999r., wymagany co najmniej 15 letni okres takiej pracy i stąd, na mocy art. 477 14 § 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od daty złożenia wniosku, zgodnie z uregulowaniem art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych SSO Mariola Łącka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI