IX U 374/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-09-22
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturarentawaloryzacjaZUSświadczeniaprawo ubezpieczeń społecznychpostępowanie sądowe

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego dotyczące waloryzacji emerytury i renty, uznając decyzje ZUS za prawidłowe.

Ubezpieczony A. P. odwołał się od decyzji ZUS dotyczących waloryzacji emerytury i renty od dnia 1 marca 2015 r. Kwestionował wysokość świadczeń przed waloryzacją i domagał się ich ponownego przeliczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie, stwierdzając, że przedmiotem postępowania była wyłącznie waloryzacja, a nie ponowne ustalenie wysokości świadczeń na dzień 28 lutego 2015 r., które było już przedmiotem wcześniejszych prawomocnych postępowań.

Sprawa dotyczyła odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 2 marca 2015 r., które dokonały waloryzacji emerytury i renty ubezpieczonego od dnia 1 marca 2015 r. Ubezpieczony domagał się całościowej kontroli decyzji o waloryzacji, kwestionując wysokość świadczenia przysługującego mu na dzień 28 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, ustalił, że ubezpieczony jest uprawniony do emerytury pobieranej w zbiegu z rentą wypadkową, a wcześniejsze postępowania dotyczące wysokości tych świadczeń zakończyły się prawomocnymi orzeczeniami. Sąd podkreślił, że przedmiotem rozpoznania sprawy sądowej w sprawach ubezpieczeń społecznych jest treść konkretnej decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie. W niniejszej sprawie zaskarżone decyzje dotyczyły wyłącznie waloryzacji świadczeń od dnia 1 marca 2015 r., a nie przeliczenia ich wysokości na dzień 28 lutego 2015 r. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, uznał, że organ rentowy prawidłowo dokonał waloryzacji, stosując wskaźnik waloryzacji 100,68% i minimalną kwotę podwyżki 36 zł. W związku z tym, że nie było podstaw do zmiany zaskarżonych decyzji, a zarzuty ubezpieczonego dotyczyły kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych lub wykraczających poza zakres zaskarżonych decyzji, sąd oddalił odwołanie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd w postępowaniu o waloryzację świadczeń może kontrolować jedynie prawidłowość tej waloryzacji, a nie wysokość świadczeń sprzed waloryzacji, jeśli ta była już przedmiotem wcześniejszych prawomocnych postępowań.

Uzasadnienie

Przedmiotem rozpoznania sprawy sądowej w sprawach ubezpieczeń społecznych jest treść konkretnej decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie. W niniejszej sprawie zaskarżone decyzje dotyczyły wyłącznie waloryzacji świadczeń od dnia 01.03.2015r., a nie przeliczenia ich wysokości na dzień 28.02.2015r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołań

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. z 2014r., poz. 1682 art. 6 § 1

Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

Waloryzacja od dnia 1 marca polega na podwyższeniu kwoty świadczenia, w wysokości przysługującej w dniu 28 lutego 2015 r., wskaźnikiem waloryzacji, ustalonym zgodnie z art. 89 ustawy, o której mowa w art. 1, nie mniej niż o kwotę 36 zł.

Dz.U. z 2014r., poz. 1682 art. 6 § 2

Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw

Waloryzacja podstawy wymiaru świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polega na pomnożeniu podstawy wymiaru świadczenia przez wskaźnik stanowiący iloraz zwaloryzowanej kwoty świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i kwoty tego świadczenia ustalonej na dzień poprzedzający termin waloryzacji.

Dz.U. z 2013r., poz. 1440 art. 89 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie jako niezasadne, jeśli nie znajduje podstaw do zmian zaskarżonych decyzji.

Pomocnicze

Dz.U. z 2013r., poz. 1440 art. 89 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy.

k.p.c. art. 477 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznaczony jest treścią konkretnej decyzji organu rentowego.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kontroli sądu obejmuje formalną poprawność i merytoryczną zasadność decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiotem sprawy jest wyłącznie waloryzacja, a nie ponowne ustalenie wysokości świadczeń sprzed waloryzacji. Decyzje ZUS dotyczące waloryzacji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wcześniejsze postępowania dotyczące wysokości świadczeń zakończyły się prawomocnymi orzeczeniami.

Odrzucone argumenty

Domaganie się całościowej kontroli decyzji o waloryzacji wraz z ustaleniem wysokości należnego świadczenia emerytalnego. Kwestionowanie wysokości świadczenia przysługującego na dzień 28 lutego 2015 r. w ramach postępowania o waloryzację.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznaczony jest treścią konkretnej decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie nie ulega bowiem wątpliwości, co znajduje potwierdzenie także w poglądach orzecznictwa

Skład orzekający

Janina Kościelniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu kontroli sądowej w sprawach o waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych oraz prawidłowości stosowania przepisów dotyczących waloryzacji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu waloryzacji (2015 r.) i specyfiki zbiegu świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, ale pokazuje ważne ograniczenia zakresu kontroli sądowej w sprawach ubezpieczeniowych.

Waloryzacja emerytury i renty: Czy sąd może przeliczyć świadczenie od nowa?

0

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 374/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2015 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Janina Kościelniak Protokolant: Elżbieta Nowak przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. w Rybniku sprawy z odwołań A. P. / A. P. / przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury i o wysokość renty na skutek odwołań A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 2 marca 2015r. Znak (...) 2 marca 2015r. Znak (...) oddala odwołania Sędzia Sygn. akt IX U 374/15 UZASADNIENIE Decyzjami z dnia 02.03.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , na podstawie ustawy z dnia 23 października 2014r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw dokonał waloryzacji emerytury oraz renty A. P. ( P. ) od dnia 01.03.2015r., w wyniku której emerytura od dnia 01.03.2015r. wyniosła 1.939,66zł, a renta 1.835,70zł. Rentę podwyższono do 80% zwaloryzowanej podstawy wymiaru, tj. do kwoty 2.691,08zł Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji jw. domagając się dokonania całościowej kontroli decyzji o waloryzacji emerytury wraz z ustaleniem wysokości należnego ubezpieczonemu świadczenia emerytalnego, gdyż kwestionuje wysokość świadczenia przysługującego mu na dzień 28 luty 2015r. Ubezpieczony wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera także ustalenia, które dotyczą łącznej wysokości świadczeń w zbiegu z decyzją o waloryzacji renty. W piśmie z dnia 14.07.2015r. (k. 14-15 akt sądowych) pełnomocnik ubezpieczonego podniósł, iż w związku tym, że w wyniku waloryzacji dokonuje się ponownego ustalenia wysokości świadczeń, może zatem ubezpieczony domagać się kontroli zgodności ze stanem faktycznym z akt ZUS wysokości tak ustalonych zwaloryzowanych świadczeń. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach. Organ rentowy wskazał, że wysokość świadczenia ustalona została w sposób prawidłowy. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje. Ubezpieczony jest uprawniony do emerytury, którą pobiera w zbiegu z rentą wypadkową. Przed tut. Sądem toczyły się wcześniej postępowania o wysokość emerytury i renty ubezpieczonego pod sygn. akt. IX U 341/06, IX U 2188/03, IX U 427/07, prawomocnie zakończone, w wyniku których do ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego przyjęta została kwota bazowa obowiązująca w maju 1998r., a następnie kwota bazowa została podwyższona do 94,4% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania – od 01.03.2007r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru WWPW renty i emerytury ubezpieczonego jest wyliczony z 3 lat, tj. od 01/1974r. do 12/1976r. Zaskarżonymi decyzjami z dnia 02.03.2015r. organ rentowy dokonał od dnia 01.03.2015r. waloryzacji emerytury i renty A. P. . Wysokość zwaloryzowanej emerytury została ustalona poprzez pomnożenie kwoty świadczenia ustalonego na dzień 28.02.2015rt. tj. 1.903,66 zł przez wskaźnik waloryzacji, który wynosi w roku 2015r. 100,68%, i wyniosła 1.916,60zł. W związku z faktem, iż kwota podwyżki jw. okazała się niższa niż 36,00zł, wysokość zwaloryzowanego świadczenia organ rentowy ustalił poprzez dodanie do kwoty świadczenia przysługującego na dzień 28.02.2015r. kwoty waloryzacji 36,00zł., w wyniku czego wysokość emerytury ubezpieczonego od dnia 01.03.2015r. wynosi 1.939,66zł. Podstawa wymiaru emerytury po waloryzacji od 01.03.2015r. wynosi 3.355,08zł. Wysokość zwaloryzowanej renty została ustalona poprzez pomnożenie kwoty świadczenia ustalonego na dzień 28.02.2015rt. tj. 1.823,30 zł przez wskaźnik waloryzacji, -100,68%, i wyniosła 1.835,70zł. W związku z faktem, iż kwota podwyżki jw. okazała się niższa niż 36,00zł, wysokość zwaloryzowanego świadczenia organ rentowy ustalił poprzez dodanie do kwoty świadczenia przysługującego na dzień 28.02.2015r. kwoty waloryzacji 36,00zł., w wyniku czego wysokość rent ubezpieczonego od dnia 01.03.2015r. wynosi 1.859,30zł. Podstawa wymiaru renty po waloryzacji od 01.03.2015r. wynosi 3.363,85zł. Rentę podwyższono do 80% zwaloryzowanej podstawy wymiaru, o której mowa powyżej, do kwoty 2.691,08zł (80% x 3.363,85zł). Po zbiegu prawa do świadczeń ubezpieczonemu przysługuje renta w wysokości 100%, tj. w kwocie 2.691,08zł i emerytura w wysokości 50%, tj. w kwocie 969,83zł. Do renty przysługuje ubezpieczonemu dodatek pielęgnacyjny w kwocie 208,17zł. Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt emerytalnych ubezpieczonego, akt tut. Sądu o sygnaturach IX U 341/06, IX U 2188/03, IX U 427/07 i dane z nich wynikające uznał za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż ubezpieczony bezzasadnie domaga się, by Sąd w niniejszym postępowaniu dokonał całościowej kontroli zgodności ze stanem faktycznym wysokości ustalonych zwaloryzowanych świadczeń. Wysokość świadczeń przysługujących ubezpieczonemu była już przedmiotem postępowań przed tut. Sądem, postępowania te zakończyły się prawomocnymi orzeczeniami, a ubezpieczony nie składał obecnie nowych wniosków, nie przedkładał nowych dowodów pozwalających na przeliczenie tychże świadczeń przez organ rentowy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze treść zaskarżonych decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, co znajduje potwierdzenie także w poglądach orzecznictwa, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznaczony jest treścią konkretnej decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie ( art. 477 9 i art. 477 14 k.p.c. ) i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2015 r., III AUa 1536/14, LEX nr 1724081, uzasadnienie postanowienia SN z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000, nr 15, poz. 601, także wyrok SN z dnia 6 września 2000 r., II UKN 685/99, OSNP 2002, nr 5, poz. 121; wyrok SN z dnia 2 października 2008 r., I UK 88/08, OSNP 2010, nr 7-8, poz. 100; wyrok SN z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09, LEX nr 604210; wyrok SN z dnia 1 września 2010 r., III UK 15/10, LEX nr 667499; postanowienie SN z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747; postanowienie SN z dnia 10 marca 2011 r., III UZ 1/11, LEX nr 846597). Ubezpieczony bezspornie wniósł odwołanie od decyzji, którymi organ rentowy dokonał waloryzacji przysługującej ubezpieczonemu emerytury i renty na podstawie ustawy z dnia 23 października 2014r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw i tylko w zakresie zasadności tych decyzji Sąd mógł prowadzić postępowanie. I tak po przeprowadzonym postępowaniu dowodowy Sąd nie znalazł podstaw do zmian zaskarżonych decyzji, uznając je za prawidłowe. W myśl art. 6 ust.1 ustawy z dnia 23 października 2014r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014r., poz. 1682) w 2015 r. waloryzacja od dnia 1 marca polega na podwyższeniu kwoty świadczenia, w wysokości przysługującej w dniu 28 lutego 2015 r., wskaźnikiem waloryzacji, ustalonym zgodnie z art. 89 ustawy, o której mowa w art. 1, nie mniej niż o kwotę 36 zł. Ust. 2 „Waloryzacja podstawy wymiaru świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polega na pomnożeniu podstawy wymiaru świadczenia przez wskaźnik stanowiący iloraz zwaloryzowanej kwoty świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i kwoty tego świadczenia ustalonej na dzień poprzedzający termin waloryzacji”. Zgodnie natomiast z treścią art.89 ust.1ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 1440) wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Ust.2 „Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, o którym mowa w ust. 1, jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów” Ust.3: „Zwiększenie o co najmniej 20 % realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, jest przedmiotem corocznych negocjacji, w ramach Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych, przeprowadzanych w czerwcu, w roku poprzedzającym waloryzację. Ust. 4: „Jeżeli Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych w terminie 14 dni od dnia przedstawienia przez stronę rządową partnerom społecznym informacji o prognozowanych wielkościach makroekonomicznych, w tym o wielkości wskaźnika inflacji, stanowiących podstawę do opracowania projektu ustawy budżetowej na rok następny uzgodni, w drodze uchwały, wysokość zwiększenia, o którym mowa w ust. 3, wysokość tego zwiększenia podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w drodze komunikatu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego”. Ust.5: „Jeżeli nie nastąpi uzgodnienie stanowiska Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych w trybie określonym w ust. 3 i 4, Rada Ministrów określi w terminie 21 dni od dnia zakończenia negocjacji, w drodze rozporządzenia, wysokość zwiększenia, o którym mowa w ust. 3, biorąc pod uwagę informacje o prognozowanych wielkościach makroekonomicznych, w tym wielkość wskaźnika inflacji, stanowiących podstawę do opracowania projektu ustawy budżetowej na rok następny”. Ust.6: „Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w drodze komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego komunikatu, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2, wskaźnik waloryzacji, biorąc pod uwagę wskaźniki, o których mowa w ust. 1 i 2, jak również wysokość zwiększenia, o którym mowa w ust. 3”. Przepisy jw. przewidują (od 1 marca 2015r.), cenowo-płacową waloryzację automatyczną emerytur i rent przyznanych przed terminem waloryzacji. Waloryzacja ta polega na podwyższeniu kwoty świadczenia, w wysokości przysługującej w dniu 28 lutego 2015 r., wskaźnikiem waloryzacji, ustalonym zgodnie z art. 89 ustawy, o której mowa w art. 1, nie mniej niż o kwotę 36 zł. Wskaźnik waloryzacji za rok 2015r. wyniósł 100,68% (M.P.2015.176). A zatem organ rentowy prawidłowo dokonał waloryzacji świadczenia ubezpieczonego poprzez podwyższenie kwoty świadczenia ustalonego na dzień 28.02.2015rt. wskaźnikiem waloryzacji wynoszącym 100,68% i w sytuacji, gdy zwaloryzowane świadczenia uległy podwyższeniu o mniej niż 36,00zł każde, organ rentowy prawidłowo, kierując się treścią powołanych przepisów, ustalił wysokość waloryzowanych świadczeń poprzez dodanie do kwoty świadczeń przysługujących na dzień 28.02.2015r. kwoty waloryzacji 36,00zł. W sytuacji ustalenia jw., tj. zasadności zaskarżonych decyzji oraz w sytuacji, gdy brak było podstaw, by w Sąd w niniejszym postępowaniu rozpoznawał zarzuty ubezpieczonego co do wysokości emerytury i renty ustalonej na dzień 28.02.2015r., gdy zaskarżone decyzje dotyczyły wyłącznie waloryzacji świadczeń od dnia 01.03.2015r., a nie przeliczenia ich wysokości na dzień 28.02.2015r., Sąd w myśl art. 477 14 § 1 kpc oddalił odwołanie jako niezasadne. SSO Janina Kościelniak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI