IX U 1511/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie H.D. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, uznając, że nie spełniała ona przesłanek wynikających z art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego tego przepisu.
H.D. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, argumentując, że przepis art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, uzależniający prawo do renty dla rozwiedzionej małżonki od posiadania prawa do alimentów ustalonych sądownie, jest niekonstytucyjny. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie, stwierdzając, że choć Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w zakresie wyłączności drogi sądowej do ustalenia alimentów, ubezpieczona nie miała prawa do alimentów ani na drodze sądowej, ani dobrowolnie, co wyklucza przyznanie renty rodzinnej.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpatrzył sprawę z odwołania H. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o rentę rodzinną. Organ rentowy odmówił przyznania renty, powołując się na art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, że rozwiedziona małżonka ma prawo do renty rodzinnej, jeśli w chwili śmierci męża miała prawo do alimentów z jego strony ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową. Ubezpieczona, która była rozwiedziona z mężem od 1976 roku i nie miała ustalonego prawa do alimentów, odwołała się od decyzji, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014 r. (SK 61/13), który uznał art. 70 ust. 3 za niezgodny z Konstytucją w zakresie wyłączności drogi sądowej do ustalenia alimentów. Sąd Okręgowy, mimo uznania przez TK częściowej niekonstytucyjności przepisu, oddalił odwołanie. Uzasadnił to tym, że ubezpieczona nie wykazała, aby przysługiwało jej prawo do alimentów od zmarłego męża, ani na drodze sądowej, ani w drodze dobrowolnego porozumienia. Sąd podkreślił, że renta rodzinna ma charakter alimentacyjny i powinna przysługiwać osobie, której prawo do alimentów faktycznie istniało, niezależnie od formy jego ustalenia, jednak w tym przypadku takie prawo nie zostało udowodnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie udowodniła prawa do alimentów w jakiejkolwiek formie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo wyroku TK dotyczącego art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, który zniósł wymóg wyłączności drogi sądowej do ustalenia alimentów dla rozwiedzionej małżonki, w tym konkretnym przypadku odwołująca nie wykazała istnienia prawa do alimentów od zmarłego męża, ani na drodze sądowej, ani dobrowolnie. Brak udowodnionego prawa do alimentów wyklucza przyznanie renty rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. D. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (2)
Główne
ustawa o emeryturach i rentach art. 70 § ust. 1, 2, 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 70 ust. 3 jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim uzależnia prawo do renty rodzinnej dla rozwiedzionej małżonki od posiadania prawa do alimentów ustalonych wyłącznie wyrokiem lub ugodą sądową. Jednakże, aby uzyskać rentę, nadal musi istnieć prawo do alimentów, niezależnie od formy jego ustalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udowodnionego prawa do alimentów od zmarłego męża, zarówno na drodze sądowej, jak i dobrowolnie.
Odrzucone argumenty
Przepis art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach jest niezgodny z Konstytucją i powinien być stosowany w świetle wyroku TK SK 61/13.
Godne uwagi sformułowania
renta rodzinna jest świadczeniem o charakterze alimentacyjnym, które ma na celu rekompensatę osobom uprawnionym źródła dochodu utraconego wraz ze śmiercią byłego małżonka. rentę rodzinną powinna otrzymać osoba, której prawo do alimentów przysługiwało, niezależnie od tego czy obowiązek alimentacyjny byłego małżonka został potwierdzony przez sąd wyrokiem czy ugodą, czy był on dobrowolnie realizowany do momentu śmierci zobowiązanego.
Skład orzekający
Mariola Łącka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 61/13, w szczególności w kontekście udowodnienia prawa do alimentów przez rozwiedzionego małżonka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym nie udało się udowodnić prawa do alimentów w jakiejkolwiek formie. Wyrok TK ma szersze zastosowanie, ale ten wyrok sądu okręgowego jest przykładem jego zastosowania w praktyce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z rentą rodzinną dla rozwiedzionych małżonek po zmianie przepisów przez Trybunał Konstytucyjny. Pokazuje praktyczne konsekwencje wyroku TK i trudności dowodowe.
“Czy po zmianie prawa rozwiedziona wdowa zawsze dostanie rentę rodzinną? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IX U 1511/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2014 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Łącka Protokolant: Joanna Metera przy udziale:./. po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Rybniku sprawy z odwołania H. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o rentę rodzinną na skutek odwołania H. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 31 lipca 2014 r. Znak (...) oddala odwołanie Sędzia Sygn. akt IX U 1511/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 31.07.2014r. organ rentowy odmówił odwołującej H. D. prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu J. D. ( D. ). W uzasadnieniu decyzji powołując się na treść art. 70 ust.3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż ubezpieczona jako osoba rozwiedziona, w chwili śmierci małżonka nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej jak również nie miała prawa do alimentów ustalonych z jego strony wyrokiem lub ugodą sądową. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona domagała się jej zmiany i przyznania prawa do renty rodzinnej powołując się przy tym na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014r. w sprawie o sygn. akt SK 61/13. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona H. D. urodziła się w dniu (...) W dniu 16.10.1971r. zawarła związek małżeński z J. D. . Małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 19.10.1976r. sygn. I.2.C.990/76/2 bez orzekania o winie. Ubezpieczona nie miała prawa do alimentów ze strony małżonka ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową. Były mąż nie przekazywał również ubezpieczonej dobrowolnie żadnych kwot tytułem alimentów. Małżonkowie zamieszkiwali osobno, nie utrzymywali ze sobą kontaktu. J. D. zmarł w dniu 08.07.2012r. W dniu 08.07.2014r. H. D. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie uprawnień do renty rodzinnej po zmarłym. W rozpoznaniu powyższego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję opisaną na wstępie, od której ubezpieczona złożyła odwołanie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta rentowe ubezpieczonej oraz jej zmarłego męża J. D. , a także zeznania ubezpieczonej (nagranie z rozprawy w dniu 22.10.2014r. minuty od 00:04:17 do 00:08:28). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013r. poz.1440 ze zm.) wdowa ma prawo do renty rodzinnej jeżeli: 1)w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo 2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej. W myśl ust. 2, prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust. 1 pkt 2. Z kolei zgodnie z ust. 3 tegoż przepisu małżonka rozwiedziona ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. Ubezpieczona w treści odwołania od decyzji z dnia 31.07.2014r. podniosła, iż decyzja ta została wydana na podstawie niekonstytucyjnego przepisu, bowiem przepis art.70 ust.3 został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją . Zarzut ten jest bezzasadny. Należy wskazać, iż wyrokiem z dnia 13.05.2014r. w sprawie SK 61/13 (Dz.U. z 2014r. poz. 683) Trybunał Konstytucyjny faktycznie orzekł, iż art.70 ust.3 powołanej powyżej ustawy jest niezgodny z art.67 ust.1 w związku z art.32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , jednakże tylko w zakresie w jakim uprawnienie małżonki rozwiedzionej do uzyskana renty rodzinnej uzależnia od wymogu posiadania w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony, ustalonych wyłącznie wyrokiem lub ugodą sądową. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał wskazał, iż nie znalazł argumentów przemawiających za pozbawieniem prawa do renty rodzinnej osób rozwiedzionych, które również miały prawo do alimentów, ale nie występowały na drogę sądową celem ich ustalenia. Bowiem renta rodzinna jest świadczeniem o charakterze alimentacyjnym, które ma na celu rekompensatę osobom uprawnionym źródła dochodu utraconego wraz ze śmiercią byłego małżonka. Zgodnie z celem tego świadczenia i sposobem jego uregulowania, rentę rodzinną powinna otrzymać osoba, której prawo do alimentów przysługiwało, niezależnie od tego czy obowiązek alimentacyjny byłego małżonka został potwierdzony przez sąd wyrokiem czy ugodą, czy był on dobrowolnie realizowany do momentu śmierci zobowiązanego. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe ubezpieczona będąc małżonką rozwiedzioną nie była uprawniona w chwili śmierci męża do alimentów z jego strony ani na podstawie wyroku bądź ugody sądowej, ani też na podstawie zgodnego porozumienia pomiędzy małżonkami o sposobie realizacji obowiązku alimentacyjnego bez występowania na drogę sądową. Wobec powyższego należało uznać, że ubezpieczona nie spełnia przesłanek do przyznania jej prawa do spornego świadczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI