IX U 1445/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-09-17
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSprzeliczeniepodstawa wymiaruwskaźnik wysokości podstawy wymiaruustawa emerytalnanastępca prawnyubezpieczony

Sąd Okręgowy w Gliwicach przyznał następcy prawnemu zmarłego ubezpieczonego prawo do niezrealizowanego świadczenia - różnicy pomiędzy emeryturą wypłaconą zmarłemu mężowi a emeryturą ponownie obliczoną zgodnie z przepisami.

Sąd rozpatrzył sprawę dotyczącą ponownego ustalenia wysokości emerytury zmarłego M. B. Organ rentowy odmówił przeliczenia, wskazując na zbyt niski wskaźnik wysokości podstawy wymiaru. Po śmierci ubezpieczonego do sprawy przystąpiła jego żona, G. B. (2). Sąd, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przekracza 250%, co uzasadnia przeliczenie emerytury.

Sprawa dotyczyła odwołania G. B. (1), następcy prawnego zmarłego M. B., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury. Organ rentowy odmówił przeliczenia, ponieważ wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony z 20 najkorzystniejszych lat, wyniósł poniżej 250%. Ubezpieczony domagał się uwzględnienia zarobków z lat 1957-1979. Po jego śmierci do sprawy przystąpiła żona, podtrzymując odwołanie. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i dopuszczeniu opinii biegłej, ustalił, że najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi 308,05% (po uwzględnieniu zastrzeżeń organu rentowego nadal 305,13%), co znacznie przekracza wymagane 250%. Sąd uznał, że zmarły mąż ubezpieczonej spełniał warunki do przeliczenia emerytury na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej. Zgodnie z art. 136 ustawy, następca prawny (żona) ma prawo do dalszego prowadzenia postępowania i dochodzenia świadczeń należnych do dnia śmierci. W związku z tym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do niezrealizowanego świadczenia – różnicy pomiędzy emeryturą faktycznie wypłaconą zmarłemu mężowi a emeryturą ponownie obliczoną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony ma prawo do ponownego ustalenia wysokości emerytury, jeśli wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przekracza 250%.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego, który odtworzył wynagrodzenie zmarłego ubezpieczonego i obliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przekraczający 250%, co zgodnie z art. 110a ustawy emerytalnej uzasadnia przeliczenie świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

G. B. (2) - następca prawny

Strony

NazwaTypRola
G. B. (1)osoba_fizycznanastępca prawny
G. B. (2)osoba_fizycznanastępca prawny
M. B.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa emerytalna art. 110 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 110a § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 15 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 15 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 136 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 136 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 136

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury przekracza 250% po uwzględnieniu zarobków z lat po przyznaniu świadczenia. Następca prawny ma prawo do kontynuowania postępowania i dochodzenia świadczeń należnych do dnia śmierci.

Odrzucone argumenty

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury jest niższy niż 250% (stanowisko organu rentowego).

Godne uwagi sformułowania

wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wyniósł 212,75% i jest niższy niż 250% najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z lat 1967, 1970-1978, 1980-1989 wynosi 308,05% po odjęciu tego składnika wwpw nadal przekracza 250% i wynosi 305,13% niezrealizowanego świadczenia – różnicy pomiędzy emeryturą faktycznie wypłaconą jej zmarłemu mężowi M. B. za okres od (...) . do (...) , a emeryturą ponownie obliczoną zgodnie z art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych .

Skład orzekający

Renata Stańczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do przeliczenia emerytury po śmierci ubezpieczonego, gdy wskaźnik podstawy wymiaru przekracza 250%, oraz kwestie związane z odtworzeniem zarobków z okresu PRL."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy emerytalnej i sytuacji faktycznej związanej z odtworzeniem zarobków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne obliczenie podstawy wymiaru emerytury i jak następcy prawni mogą dochodzić należnych świadczeń po śmierci ubezpieczonego, co jest istotne dla wielu osób.

Czy po śmierci można jeszcze przeliczyć emeryturę? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 1445/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2019 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego del. Renata Stańczak Protokolant: Gabriela Jokiel przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 r. w Rybniku sprawy z odwołania G. B. (1) ( G. B. (2) )- następcy prawnego M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o ponowne ustalenie wysokości emerytury na skutek odwołania G. B. (1) – następcy prawnego M. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 9 listopada 2016 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej G. B. (2) prawo do niezrealizowanego świadczenia – różnicy pomiędzy emeryturą faktycznie wypłaconą jej zmarłemu mężowi M. B. za okres od (...) . do (...) , a emeryturą ponownie obliczoną zgodnie z art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sędzia Sygn. akt IX U 1445/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 09.11.2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu M. B. ( B. ) przeliczenia podstawy wymiaru emerytury na podstawie art.110a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , z uwagi na fakt, iż wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wyniósł 212,75% i jest niższy niż 250%. Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany poprzez przeliczenie emerytury z uwzględnieniem zarobków uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia w KWK (...) w latach 1957-1979. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wobec przedłożenia przez ubezpieczonego legitymacji ubezpieczeniowej, w której jest wykazany zarobek za 1967r. dokonał symulacji wyliczeń wwpw i ustalił, że nadal jest on niższy niż 250% i wynosi 228,60%. W dniu 25.12.2016r. ubezpieczony zmarł i do sprawy przystąpiła jego żona G. B. (2) podtrzymując odwołanie. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Ubezpieczony M. B. urodził się w dniu (...) Od dnia 01.10.1988r. był uprawniony do emerytury górniczej. Po przyznaniu prawa do emerytury pozostawał w zatrudnieniu. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ustalony przez organ rentowy z okresu od 01/1988 do 12/1988 wyniósł 334,65 % i został ograniczony do 250 %. W dniu (...) ubezpieczony złożył wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru, powołując się na przepisy ustawy emerytalnej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 05.03.2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W rozpoznaniu powyższego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję opisaną na wstępie. Obliczony przez organ rentowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia ( 1962-1989) z uwzględnieniem okresu po nabyciu prawa do emerytury, wyniósł początkowo 212,75 %, a następnie po ponownym przeliczeniu przez organ rentowy 228,60%. W toku niniejszego postępowania w oparciu o opinię biegłej z zakresu rent, emerytur, kapitału początkowego i rent wyrównawczych, dopuszczoną w sprawie dla wyliczenia ewentualnie odtworzenia zarobków zmarłego M. B. za okres jego zatrudnienia w Kopalni (...) w W. w latach 1957-1979 na podstawie akt osobowych, zachowanej dokumentacji płacowej, legitymacji ubezpieczeniowej, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów branżowych oraz wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego w wersji najbardziej korzystnej na dzień jego śmierci, z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w art.110a ustawy emerytalnej, Sąd ustalił, iż najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony z lat 1967, 1970-1978, 1980-1989 wynosi 308,05% Organ rentowy kwestionował obliczony wwpw w zakresie w jakim biegła uwzględniła w podstawie wymiaru od 10/1974 Kartę Górnika w podwójnej wysokości. Po odjęciu tego składnika wwpw nadal przekracza 250% i wynosi 305,13% (vide pismo organu rentowego z dnia 27.06.2019r. – k.114 a.s.). Powyższe Sąd ustalił w oparciu o dokumentację akt emerytalnych, akta osobowe męża ubezpieczonej z okresu jego zatrudnienia w KWK (...) , dokumentacji płacowej w postaci kart zasiłkowych, kopii legitymacji ubezpieczeniowej oraz opinię biegłej z zakresu rent, emerytur, kapitału początkowego i rent wyrównawczych mgr S. K. z dnia 11.06.2019r. (k.82-106 a.s.). Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje : W ocenie Sądu odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 110 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. 2016r., poz. 1842 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15 , z uwzględnieniem ust. 3 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego ( ust.1 ). Warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadczenia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1, nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu prawa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%. Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Jednocześnie jak wynika z treści art. 110a ust.1 ustawy emerytalnej wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz. Przepis art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe zmarły mąż ubezpieczonej M. B. spełniał warunki umożliwiające przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy emerytalnej. Powyższe wynika jednoznacznie z opinii powołanego biegłego mgr S. K. , która na podstawie posiadanej dokumentacji akt osobowych przy uwzględnieniu obowiązujących w górnictwie przepisów płacowych odtworzyła wynagrodzenie ubezpieczonego za sporne lata, a następnie obliczyła najkorzystniejszy wwpw z uwzględnieniem zarobków osiągniętych w części po przyznaniu emerytury. Obliczony przez biegłą wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (308,05%), a po odjęciu kwestionowanej podwójnej Kart Górnika wynoszący 305,13%, znacznie przekroczył 250% i może stanowić podstawę przeliczenia świadczenia. W ocenie Sądu opinia biegłej jest rzetelna, wydana w oparciu o fachową wiedzę na podstawie szczegółowej analizy przedłożonej dokumentacji oraz obowiązujących w tych okresach przepisów. Ewentualne uwzględnienie zastrzeżeń organu rentowego nie spowoduje obniżenia wwpw poniżej 250%. Zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach… w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Ust. 2.Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te świadczenia wystąpiła Ust. 3.Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postępowania. Do niniejszej sprawy, po śmierci M. B. wstąpiła jego żona G. B. (2) uprawniona do renty rodzinnej. Mając powyższe na uwadze Sąd kierując się powołanymi przepisami, z mocy art.477 ( 14 ) § 2 kpc i art.136 kpc zmienił zaskarżoną decyzję zobowiązując organ rentowy do wypłaty ubezpieczonej niezrealizowanego świadczenia, wynikającego z różnicy pomiędzy faktycznie wypłaconą emeryturą za okres od (...) (miesiąc złożenia wniosku) do (...) .(data śmierci ubezpieczonego), a emeryturą ponownie obliczoną zgodnie z art.110a ustawy emerytalnej. Sędzia Sądu Rejonowego del. Renata Stańczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI