IV U 321/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił H. K. prawa do emerytury, uznając, że nie wykazał wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. Ubezpieczony odwołał się, domagając się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Sąd Okręgowy, po analizie zeznań i dowodów, uznał zasadność odwołania, przyznając prawo do emerytury od 1 stycznia 2013 r. po doliczeniu okresów pracy wakacyjnej w gospodarstwie rodziców.
Decyzją z dnia 26 lutego 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił H. K. prawa do emerytury, ponieważ nie wykazał on na dzień 1 stycznia 1999 r. co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu przez ubezpieczonego 16 roku życia, argumentując małą powierzchnią gospodarstwa i wątpliwościami co do wiarygodności zeznań. Ubezpieczony wniósł odwołanie, twierdząc, że powinien być mu zaliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że ubezpieczony pomagał rodzicom w gospodarstwie rolnym o powierzchni ok. 0,80 ha, które było nastawione na uprawę warzyw. Sąd uznał, że praca ta, wykonywana w wymiarze co najmniej połowy pełnego czasu pracy, kwalifikuje się do zaliczenia jako okres składkowy jedynie w dwóch okresach wakacyjnych: lipcu-sierpniu 1969 r. i lipcu-sierpniu 1970 r. Po doliczeniu tych 4 miesięcy do niekwestionowanego przez ZUS okresu 24 lat, 8 miesięcy i 14 dni, łączny okres składkowy i nieskładkowy ubezpieczonego przekroczył 25 lat. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał H. K. prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013 r., zgodnie z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w okresach wakacyjnych, jeśli praca była wykonywana w wymiarze co najmniej połowy pełnego czasu pracy i dotyczyła prac polowych w gospodarstwie rolnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc w niewielkim gospodarstwie rolnym rodziców, nastawionym na uprawę warzyw, kwalifikuje się jako praca w wymiarze co najmniej połowy pełnego czasu pracy jedynie w okresach spiętrzenia prac polowych, czyli w lipcu i sierpniu. W pozostałych miesiącach roku, obsługa inwentarza nie wymagała tak dużego nakładu czasu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje prawo do emerytury
Strona wygrywająca
H. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa emerytalna art. 184 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym dla ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r., którzy pracowali w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
rozporządzenie art. 4 § 1 i 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa warunki pracy w szczególnym charakterze, które mogą uprawniać do wcześniejszej emerytury.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 10 § 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definiuje okresy pracy w gospodarstwie rolnym jako okresy składkowe.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje orzekanie sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wakacyjnych była wykonywana w wymiarze co najmniej połowy pełnego czasu pracy. Okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, nawet przy niewielkiej powierzchni, mogą być zaliczone do okresów składkowych. Łączny okres składkowy i nieskładkowy przekracza 25 lat po doliczeniu pracy w gospodarstwie rolnym.
Odrzucone argumenty
Okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia nie może być zaliczony do okresów składkowych ze względu na małą powierzchnię gospodarstwa i fakt uczęszczania do szkoły. Zeznania ubezpieczonego i świadków dotyczące wymiaru pracy w gospodarstwie rolnym są niewiarygodne.
Godne uwagi sformułowania
pomoc w gospodarstwie rolnym rodziców, która kwalifikowałaby się do okresów składkowych uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy emerytalno rentowej dotyczy tylko dwóch okresów wakacyjnych, tj. lipiec - sierpień 1969r. i lipiec – sierpień 1970r. Doświadczenie życiowe wskazuje, że spiętrzenie prac polowych w tego typu działalności rolniczej ma miejsce w okresach lipiec – sierpień, kiedy to następuje dojrzewanie warzyw i ich zbiór. Sąd nie dał natomiast wiary H. K. , iż w pozostałych miesiącach w roku pracował po 6 godzin dziennie. Obsługa niewielkiej ilości inwentarza nie wymagała aż takiego nakładu czasu, aby poświęcać aż 4 godziny dziennie.
Skład orzekający
Jacek Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury dla osób pracujących w gospodarstwach rolnych rodziców, zwłaszcza w kontekście okresów składkowych i wymiaru pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy ucznia w gospodarstwie rodziców i wymaga udowodnienia wymiaru pracy w okresach wakacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania prawa do emerytury i zaliczania okresów pracy, a także pokazuje, jak sąd interpretuje pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.
“Czy praca w gospodarstwie rodziców wlicza się do emerytury? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 321/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013r. w Siedlcach na rozprawie odwołania H. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 26 lutego 2013 r. (Nr (...) ) w sprawie H. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje H. K. prawo do emerytury od dnia 01 stycznia 2013 roku. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26.02.2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonemu H. K. przyznania prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.), gdyż wnioskodawca nie wykazał na dzień 01.01.1999 roku okresu składkowego i nieskładkowego w wymiarze co najmniej 25 lat. Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczony H. K. , który wnosił o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury w wieku obniżonym. Odwołujący się twierdził, że pozwany organ rentowy powinien zaliczyć mu do okresu ubezpieczeniowego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Zdaniem skarżącego pozwany niezasadnie kwestionował możliwości wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w godzinach popołudniowych. W odpowiedzi na odwołanie pozwany Oddział ZUS wnosił o jego oddalenie podtrzymując argumentację, że brak jest podstaw do zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia, ponieważ ubezpieczony uczęszczał do szkoły położonej poza miejscowością w której znajdowało się gospodarstwo rolne. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Ubezpieczony H. K. ur. (...) złożył dnia 8.11.2012 roku wniosek do pozwanego Oddziału ZUS o przyznanie mu prawa do emerytury w wieku obniżonym. Na podstawie przedłożonych świadectw pracy pozwany Oddział ZUS przyjął, że na dzień 01.01.1999 roku ubezpieczony wykazał 24 lata 8 miesięcy i 14 dni okresów składkowych i nieskładkowych w tym 16 lat 3 miesiące i 5 dni zatrudnienia w warunkach szczególnych. W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczony złożył oświadczenie dotyczące pobierania nauki szkolnej po ukończeniu 16 roku życia i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców a także zaświadczenie wystawione przez Starostwo Powiatowe w G. stwierdzające, że rodzice ubezpieczonego posiadali dwie nieruchomości rolne o łącznej powierzchni ok. 0,80 ha we wsi S. oraz w G. . Pozwany organ rentowy jak wynika z danych zawartych w aktach emerytalnych nie uznał okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców H. K. jako okresu ubezpieczeniowego ze względu na małą powierzchnię gospodarstwa rolnego i małą wiarygodność zeznań ubezpieczonego i świadków. Zaskarżoną decyzja z dnia 28.02.2013 roku odmówił przyznania prawa do emerytury w wieku obniżonym (k. 63 a.e.). W toku postępowania odwoławczego ubezpieczony zeznał, że zamieszkiwał we wsi S. pod G. w dacie ukończenia 16 roku życia. W tym czasie uczył się w Zasadniczej Szkole Zawodowej w Ż. , która odległa jest od jego wsi o 21 km. Nauka w szkole polegała na tym, że przez 3 dni w tygodniu dojeżdżał na warsztaty, które odbywały się w godzinach od 07:00 do 13:00 zaś w pozostałe 3 dni tygodnia uczęszczał na lekcje, które kończyły się zwykle między godz. 13:00 a 14:00. Rodzice jego mieli gospodarstwo rolne, uprawiali tam warzywa, które były przeznaczone na sprzedaż. Jedna z działek była usytuowana na terenie G. oddalonego około 3 km i działki były oddalone od siebie o ok. 1,5 km. Rodzice utrzymywali się z pracy w mieście, natomiast dochody uzyskiwane ze sprzedaży warzyw służyły uzupełnieniu budżetu domowego. Ponadto rodzice posiadali inwentarz tj. trzodę chlewną i kury. Ubezpieczony zeznał, iż po powrocie ze szkoły pomagał w pracach związanych z przygotowaniem karmy dla inwentarza. Jego matka chorowała i nie mogła pracować. Nasilenie prac związanych z uprawą warzyw miało miejsce w miesiącach letnich. Wtedy pielił on warzywa i zajmował się pomocą przy zbiorach (k.8v, 9 i 17 a.s.) Świadkowie C. G. i H. M. zeznali, iż zamieszkiwali w tej samej wsi co wnioskodawca i widywali H. K. jak pomagał rodzicom przy różnych pracach związanych z obrządkiem i pieleniem. Na działce w S. były uprawiane ziemniaki, kapusta, marchew (k. 16v a.s.). Ubezpieczony ponadto zeznał, że każdego dnia pracował po ok. 6 godzin, natomiast w wakacje w lipcu i sierpniu pomoc przy pracach w gospodarstwie rolnym rodziców trwała więcej niż 6 godzin. Ubezpieczony w dacie złożenia wniosku o emeryturę pozostawał w zatrudnieniu i nie jest członkiem OFE. W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie ubezpieczonego jest zasadne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań ubezpieczonego i świadków daje podstawę do oceny, że pomoc w gospodarstwie rolnym rodziców, która kwalifikowałaby się do okresów składkowych uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy emerytalno rentowej dotyczy tylko dwóch okresów wakacyjnych, tj. lipiec - sierpień 1969r. i lipiec – sierpień 1970r. Za taką oceną przemawia okoliczność, iż rodzice ubezpieczonego posiadali niewielkie gospodarstwo rolne o pow. poniżej 1 ha i gospodarstwo to było nastawione na uprawę warzyw. Doświadczenie życiowe wskazuje, że spiętrzenie prac polowych w tego typu działalności rolniczej ma miejsce w okresach lipiec – sierpień, kiedy to następuje dojrzewanie warzyw i ich zbiór. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego w tej części, w której wskazywał on, że w okresach wakacyjnych poświęcał on po 6 godzin dziennie i więcej na prace związane z pieleniem warzyw, ich zbiorem i przygotowaniem do transportu. Ubezpieczony jako najstarsze dziecko w rodzinie miał obowiązek pomocy rodzicom, którzy pozostawali w zatrudnieniu poza rolnictwem i mieli mniej czasu na wykonywanie prac polowych. Sąd nie dał natomiast wiary H. K. , iż w pozostałych miesiącach w roku pracował po 6 godzin dziennie. Obsługa niewielkiej ilości inwentarza nie wymagała aż takiego nakładu czasu, aby poświęcać aż 4 godziny dziennie. Przesłuchani świadkowie nie byli w stanie określić ile godzin dziennie ubezpieczony pracował, a jedynie widywali go okazjonalnie przy pracach. Zdaniem Sądu nie ma przeszkód aby zaliczyć do okresów składkowych wykonywania pracy przez ucznia jako osoby najbliższej rolnikowi, jedynie w okresach wakacyjnych. W orzeczeniu z dn. 19.12.2000r. Sąd Najwyższy (II UKN 155/00 – OSNAPiUS 2002 nr 16 poz. 394 stwierdził, iż okres taki może być zakwalifikowany jako praca w gospodarstwie rolnym, o ile praca jest wykonywana w wymiarze co najmniej połowy pełnego czasu pracy. Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Szczecinie sygn. III AUa 397/06 (LEX Nr 253467). Reasumując Sąd Okręgowy podziela stanowisko judykatury i uznał, że wymienione wyżej dwa okresy wakacyjne podlegają zaliczeniu dla potrzeb ustalenia prawa dla emerytury jako okresy składowe. Wobec faktu, iż na dzień 01.01.1999r. ubezpieczony wykazał niekwestionowany przez ZUS okres podlegania ubezpieczeniom społecznym w wymiarze 24 lat 8 miesięcy i 14 dni, to po doliczeniu 4 miesięcy okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców łączny okres składkowy i nieskładkowy H. K. przekracza 25 lat na dzień 01.01.1999r. W tej sytuacji Sąd uznał, że ubezpieczony spełnił warunki do nabycia emerytury w wieku obniżonym na podstawie art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o FUS w zw. z § 2 ust. 1, § 3 i § 4 ust. 1 i 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. do uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym od dnia 01.01.2013r., albowiem pozostawał on w zatrudnieniu w dacie złożenia wniosku o emeryturę. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 477 14 orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI