II UR 3/94
Podsumowanie
Osoba pobierająca emeryturę, która pozostaje w zatrudnieniu, może domagać się ustalenia nowej podstawy wymiaru świadczenia w oparciu o zarobki osiągnięte po przyznaniu emerytury.
Maria T. wniosła o przeliczenie emerytury na podstawie zarobków z ostatnich lat zatrudnienia po tym, jak jej prawo do emerytury zostało przyznane, ale wypłata była wstrzymana z powodu pobierania zasiłku chorobowego i przedłużającego się zatrudnienia. ZUS odmówił przeliczenia, powołując się na przepisy dotyczące podstawy wymiaru świadczenia. Sąd Wojewódzki zobowiązał ZUS do przeliczenia, a Sąd Najwyższy oddalił rewizję ZUS, potwierdzając możliwość ustalenia nowej podstawy wymiaru emerytury w oparciu o zarobki osiągnięte po przyznaniu świadczenia, jeśli uprawniony pozostaje w zatrudnieniu.
Sprawa dotyczyła wniosku Marii T. o przeliczenie wysokości emerytury na podstawie zarobków z ostatnich lat zatrudnienia (1989-1992). Wnioskodawczyni przyznano prawo do emerytury od 24 października 1992 r., jednak okres pobierania zasiłku chorobowego przedłużył się do 20 stycznia 1993 r., a stosunek pracy został rozwiązany dopiero w tym dniu. W związku z tym Maria T. odmówiła podjęcia emerytury za okres, w którym nadal pracowała i pobierała zasiłek. Po rozwiązaniu umowy o pracę wystąpiła o ponowne obliczenie emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił przeliczenia, wskazując na art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, który stanowił, że podstawę wymiaru stanowi wynagrodzenie z okresu kolejnych trzech lat wybranych z ostatnich dwunastu lat, jeśli wniosek złożono do 31 grudnia 1992 r. Wnioskodawczyni odwołała się, argumentując, że prawo do emerytury nabyła faktycznie dopiero od 20 stycznia 1993 r., co na mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy pozwalało na przyjęcie zarobków z czterech lat (1989-1992). Sąd Wojewódzki w Kielcach przychylił się do jej stanowiska, zobowiązując ZUS do przeliczenia emerytury na podstawie zarobków z lat 1980-1992, opierając się na art. 79 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, który dopuszczał ustalenie nowej podstawy wymiaru świadczenia od wyższego wynagrodzenia wypłaconego po przyznaniu świadczenia. ZUS wniósł rewizję, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd Najwyższy, rozpatrując zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny, powołał się na własną wcześniejszą uchwałę (II UZP 21/93), zgodnie z którą trzyletni okres wynagrodzenia może przypadać na okres dwunastu lat przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę świadczenia, nawet jeśli uprawniony nie pobierał świadczenia, pozostając w zatrudnieniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił rewizję ZUS, potwierdzając prawo wnioskodawczyni do przeliczenia emerytury.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka może domagać się ustalenia nowej podstawy wymiaru emerytury w oparciu o zarobki osiągnięte po przyznaniu tego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejszą uchwałę (II UZP 21/93), zgodnie z którą trzyletni okres wynagrodzenia może przypadać na okres dwunastu lat przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę świadczenia, jeżeli uprawniony nie pobierał świadczenia, pozostając w zatrudnieniu. Oznacza to, że wniosek o przyznanie świadczenia nie musi być tożsamy z wnioskiem o jego wypłatę w kontekście ustalania podstawy wymiaru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie rewizji
Strona wygrywająca
Maria T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Maria T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.o zaopatrzeniu emerytalnym art. 79 § ust. 2
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin
Na wniosek osoby zainteresowanej przyjmuje się nową podstawę wymiaru świadczenia od wyższego wynagrodzenia, wypłaconego pracownikowi po przyznaniu świadczenia.
Pomocnicze
u.o rewaloryzacji emerytur i rent art. 7 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Podstawa wymiaru emerytury stanowi wynagrodzenie z okresu kolejnych trzech lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich dwunastu lat kalendarzowych, jeżeli wniosek o świadczenie został zgłoszony do 31 grudnia 1992 r.
u.o rewaloryzacji emerytur i rent art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Pozwala na przyjęcie za podstawę wymiaru emerytury zarobków z okresu czterech lat, jeśli prawo do emerytury nabyto później.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do przejęcia sprawy do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do emerytury nabyto faktycznie od daty rozwiązania stosunku pracy, a nie od daty przyznania prawa do świadczenia. Możliwość ustalenia nowej podstawy wymiaru emerytury na podstawie zarobków z okresu zatrudnienia po przyznaniu świadczenia, zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Interpretacja art. 7 ust. 1 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent pozwalająca na uwzględnienie nowszych zarobków, jeśli prawo do świadczenia nabyto później.
Odrzucone argumenty
Podstawę wymiaru emerytury stanowi wynagrodzenie z okresu przed złożeniem wniosku o emeryturę, nawet jeśli nabycie do niej prawa nastąpiło w terminie późniejszym. ZUS odmówił przeliczenia podstawy wymiaru emerytury, powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent.
Godne uwagi sformułowania
Osoba, która po przyznaniu emerytury, nie pobierała jej i nadal pozostawała w zatrudnieniu, może we wniosku o wypłatę emerytury domagać się ustalenia nowej podstawy jej wymiaru, w oparciu o zarobki osiągnięte po przyznaniu tego świadczenia. Trzyletni okres, z którego wynagrodzenie może stanowić podstawę wymiaru emerytury (...) przypadać może na okres dwunastu lat przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę świadczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do emerytury uprawniony nie pobierał świadczenia, pozostając w zatrudnieniu.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Krzysztof Kolasiński
sprawozdawca
Maria Tyszel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury w przypadku pozostawania w zatrudnieniu po przyznaniu prawa do świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczenia; przepisy dotyczące ustalania podstawy wymiaru emerytur mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru świadczeń emerytalnych i jak można wykorzystać okresy zatrudnienia po przyznaniu prawa do emerytury na swoją korzyść.
“Pracujesz po przyznaniu emerytury? Możesz dostać więcej!”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
32. Wyrok z dnia 15 marca 1994 r. II UR 3/94 Osoba, która po przyznaniu emerytury, nie pobierała jej i nadal pozos- tawała w zatrudnieniu, może we wniosku o wypłatę emerytury domagać się ustalenia nowej podstawy jej wymiaru, w oparciu o zarobki osiągnięte po przyznaniu tego świadczenia. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Krzyszt- of Kolasiński (sprawozdawca), Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Witolda Bryndy po rozpoznaniu w dniu 15 marca 1994 r. sprawy z wniosku Marii T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o podwyższenie emerytury, na skutek rewizji Zakład Ub- ezpieczeń Społecznych Oddział w K., od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach, z dnia 20 lipca 1993 r. [...] o d d a l i ł rewizję. U z a s a d n i e n i e Maria T. wystąpiła w dniu 21 września 1992 r. z wnioskiem do Zakładu Ub- ezpieczeń Społecznych-Oddział w K. o przyznanie prawa do emerytury. Organ ten przyznał wnioskodawczyni decyzją z dnia 10 października 1992 r. prawo do em- erytury od dnia 24 października 1992 r. Do tego dnia przysługiwało jej bowiem prawo do zasiłku chorobowego. Okres pobierania przez Marię T. zasiłku chorobowego został jednak następnie przedłużony do dnia 20 stycznia 1993 r. W tej też dacie nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. Wobec tego Maria T. odmówiła podjęcia przesłanej jej emerytury za okres od dnia 25 października 1992 r. do dnia 20 stycz- nia 1993 r. Po rozwiązaniu umowy o pracę wnioskodawczyni wystąpiła w lutym 1993 r. z wnioskiem o ponowne obliczenie wysokości emerytury na podstawie zarobków z ostatnich kolejnych czterech lat zatrudnienia tj. z lat 1989-1992. ZUS-Oddział w K. decyzją z dnia 10 marca 1993 r. odmówił przeliczenia pod- 2 stawy wymiaru, emerytury powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że podstawę wymiaru emerytury stanowi wynagrodzenie z okresu kolejnych trzech lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich dwunastu lat kalendarzowych, jeżeli wniosek o świadczenie został zgłoszony do 31 grudnia 1992 r. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni podniosła, iż nabyła prawo do emerytury dopiero od dnia 20 stycznia 1993 r. i wobec tego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytury i rent [...] należy na jej wniosek przyjąć za podstawę wymiaru emerytury zarobki z okresu czterech lat 1989-1992. Sąd Wojewódzki w Kielcach wyrokiem z dnia 20 lipca 1993 r. zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury, przyjmu- jąc za podstawę jej wymiaru zarobki osiągnięte przez wnioskodawczynię w latach 1980-1992. Sąd Wojewódzki oparł rozstrzygnięcie na art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Przewiduje on, że na wniosek osoby zainteresowanej przyjmuje się nową podstawę wymiaru świadczenia od wyższego wynagrodzenia, wypłacone- go pracownikowi po przyznaniu świadczenia. W rewizji od tego wyroku organ rentowy podtrzymał wcześniej zaprezento- wane stanowisko, iż za podstawę wymiaru świadczenia przyjmuje się wynagrodze- nie osiągane przed złożeniem wniosku o emeryturę, choćby nabycie do niej prawa nastąpiło w terminie późniejszym. Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznając rewizję powziął wątpliwość, czy przez wniosek o emeryturę lub rentę w rozumieniu omawianych przepisów należy rozumieć wniosek o przyznanie świadczenia czy wniosek o podjęcie jego wypłaty. Wątpliwość tę przedstawił Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 1993 r. w zagadnieniu, prawnym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zagadnienie prawne przekazane do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu było już przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1993 r. (II UZP 21/93). W uchwale tej Sąd Najwyższy wyraził następujące stanowisko "Trzyletni okres, z którego wynagrodzenie może stanowić podstawę wymiaru emerytury (art. 7 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent [...]) przypadać może na okres dwunastu lat przed zgłoszeniem wniosku o wypłatę świ- 3 adczenia, jeżeli mimo ustalenia prawa do emerytury uprawniony nie pobierał świ- adczenia, pozostając w zatrudnieniu". W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na pod- stawie art. 391 § 1 k.p.c. przejął sprawę do rozpoznania i oddalił rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego. Zaskarżony wyrok zgodny jest bowiem ze wskazaną uchwałą Sądu Najwyższego. Zarzut rewizji naruszenia przez tenże wyrok prawa materialnego nie zasługiwał wobec tego na uwzględnienie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę