IX U 157/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury, uznając brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.
Ubezpieczony J. G. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia podstawy wymiaru emerytury, argumentując, że powinny zostać uwzględnione minimalne wynagrodzenia zamiast zerowych wartości. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie, stwierdzając, że brak jest podstaw prawnych do przeliczenia emerytury, ponieważ ubezpieczony po 1973 roku nie pozostawał w zatrudnieniu, a dostępne okresy zatrudnienia nie pozwalają na ustalenie nowej podstawy wymiaru zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej.
Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonego J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., która odmówiła przeliczenia podstawy wymiaru jego emerytury. Ubezpieczony domagał się uwzględnienia minimalnych wynagrodzeń w miejsce wartości zerowych, wskazując na brak zatrudnienia po 1973 roku jako przyczynę problemu. ZUS podtrzymał swoje stanowisko, twierdząc, że minimalne wynagrodzenie można przyjąć tylko za okresy zatrudnienia, a w przypadku braku zatrudnienia nie ma możliwości ustalenia podstawy wymiaru. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, ustalił, że ubezpieczony pracował do 20.08.1973 r., a następnie prowadził gospodarstwo rolne, nie podlegając już zatrudnieniu pracowniczemu. Emerytura została przyznana w kwocie minimalnej z uwagi na brak możliwości ustalenia podstawy wymiaru. Sąd analizował przepisy ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że nie ma możliwości ustalenia podstawy wymiaru z wybranych lat kalendarzowych ani z 20 lat podlegania ubezpieczeniu, ponieważ okresy zatrudnienia są niewystarczające lub brak zatrudnienia w kluczowych okresach. Sąd odwołał się również do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wyklucza stosowanie niektórych przepisów wykonawczych do ustalania podstawy wymiaru świadczeń po 1992 roku. W konsekwencji, sąd uznał decyzję ZUS za zasadną i oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to możliwe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy emerytalnej nie pozwalają na przeliczenie podstawy wymiaru emerytury w sytuacji braku zatrudnienia w okresach, z których można by ustalić podstawę wymiaru, ani na uwzględnienie minimalnych wynagrodzeń w miejsce wartości zerowych, jeśli nie było okresów zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. (1) | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
ustawa emerytalna art. 111
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ponownego obliczania wysokości emerytury lub renty od podstawy wymiaru ustalonej na podstawie przepisów prawa polskiego z kolejnych lat kalendarzowych lub wybranych okresów, pod warunkiem, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od wcześniej ustalonego.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 15
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy ustalania podstawy wymiaru świadczenia.
ustawa rewaloryzacyjna art. 7 § ust. 1
Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw
Określa zasady ustalania podstawy wymiaru świadczeń.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent art. 9 § ust. 5
Dotyczyło możliwości odtworzenia wynagrodzenia z trzech kolejnych lat, z okresu kiedy ubezpieczony był zatrudniony. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do ustalania podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych, jeżeli wniosek o emeryturę został zgłoszony po dniu 31.12.1992 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do przeliczenia emerytury z uwagi na brak zatrudnienia po 1973 roku. Niewystarczająca liczba lat zatrudnienia do ustalenia nowej podstawy wymiaru zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej. Niedopuszczalność stosowania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie wcześniejszych ustaw do ustalania podstawy wymiaru świadczeń po 1992 roku, jeśli są sprzeczne z obowiązującą ustawą.
Odrzucone argumenty
Żądanie uwzględnienia minimalnych wynagrodzeń w miejsce wartości zerowych przy braku zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
brak jest możliwości dokonania takiego przeliczenia na podstawie przepisów ustawy emerytalnej w sytuacji gdy, ubezpieczony po 1973r. nie pozostawał w zatrudnieniu. minimalne wartości wynagrodzeń można przyjąć jedynie za okresu pozostawania w zatrudnieniu, zaś w przypadku braku możliwości ustalenia podstawy wymiaru, jak w niniejszej sprawie, przysługuje świadczenie w najniższej wysokości.
Skład orzekający
Mariola Łącka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania emerytur w przypadku braku okresów zatrudnienia po 1973 roku oraz stosowania przepisów wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zatrudnienia po 1973 roku i zgłoszenia wniosku o świadczenie po 1992 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących przeliczania emerytur w specyficznych sytuacjach.
“Czy można przeliczyć emeryturę, gdy przez lata nie pracowało się zawodowo?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IX U 157/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Łącka Protokolant: Joanna Metera przy udziale: ./. po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. w Rybniku sprawy z odwołania J. G. (1) ( G. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość emerytury na skutek odwołania J. G. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 12 stycznia 2015 r. Znak (...) oddala odwołanie Sędzia Sygn. akt IX U 157/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12.01.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu J. G. (1) ( G. ) przeliczenia podstawy wymiaru emerytury z uwagi na fakt, iż brak jest możliwości dokonania takiego przeliczenia na podstawie przepisów ustawy emerytalnej w sytuacji gdy, ubezpieczony po 1973r. nie pozostawał w zatrudnieniu. Ubezpieczony odwołał się od decyzji i domagał się jej zmiany poprzez zobowiązanie organu rentowego do ponownego ustalenia podstawy wymiaru świadczenia z uwzględnieniem minimalnych wynagrodzeń w miejsce przyjętych do wyliczeń wartości zerowych. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż do podstawy wymiaru można przyjąć minimalne wynagrodzenie wyłącznie za okresy pozostawania w zatrudnieniu. Natomiast w przypadku ubezpieczonego nie ma możliwości ustalenia podstawy wymiaru świadczenia, ponieważ w okresach, z których można by podstawę tę obliczyć ubezpieczony nie był zatrudniony. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony J. G. (1) urodził się w dniu (...) W okresie od dnia 05.11.1952r. do dnia 31.12.1952r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w R. , a następnie od 18.06.1956r. do 20.08.1973r. pracował w KWK (...) . Po tej dacie nie podlegał już zatrudnieniu pracowniczemu, prowadził gospodarstwo rolne. Od dnia 01.02.1995r. jest uprawniony do emerytury przyznanej decyzją z dnia 10.07.1995r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 14.12.1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin . Z uwagi na fakt, iż ubezpieczony od 20.08.1973r. nie podlegał zatrudnieniu i nie można było ustalić podstawy wymiaru emerytury, świadczenie zostało przyznane w kwocie minimalnej. Ubezpieczony nie wykazał wysokości swoich wynagrodzeń również za lata kiedy podlegał zatrudnieniu. Kopalnia nie dysponuje dokumentacją płacową dotyczącą okresu przed 1979r., zaś w aktach osobowych ubezpieczonego brak jest dokumentów w postaci angaży wskazujących na wysokość przysługującego wynagrodzenia. Ubezpieczony kilkakrotnie składał odwołania od decyzji odmawiających ponownego przeliczenia świadczenia, które zostały oddalone prawomocnymi wyrokami z dnia 07.02.2000r. sygn. XVIII U 1454/99, z dnia 21.08.2001r. sygn. IXU 3446/01 oraz z dnia 20.02.2002r. sygn. IX U 6030/01. W dniu 12.01.2015r. ubezpieczony ponownie wystąpił z wnioskiem o przeliczenie wysokości świadczenia emerytalnego nie przedkładając żadnych nowych dokumentów dotyczących zatrudnienia. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję z dnia 12.01.2015r. opisaną na wstępie. Powyższe Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego oraz akta osobowe ubezpieczonego z okresu jego zatrudnienia w KWK (...) . Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.111 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013r. poz 1440 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub emerytalno – rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne przeliczenie - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od wcześniej ustalonego. Nie można obliczyć podstawy wymiaru z dziesięciu lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym ubezpieczony zgłosił wniosek o emeryturę albo o ponowne ustalenie emerytury , ponieważ w latach 1975 – 2014 również nie podlegał zatrudnieniu (pkt.2). Nie ma również możliwości ustalenia podstawy wymiaru z dwudziestu lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu , ponieważ ubezpieczony posiada jedynie 18 lat kalendarzowych zatrudnienia (pkt.3). Z uwagi na fakt, iż ubezpieczony w okresie od 1980r. do 1994r. nie podlegał zatrudnieniu, brak jest także możliwości ustalenia podstawy wymiaru według wariantu jak w pkt.1 ) tj. z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, czyli z kolejnych 6 lat kalendarzowych wybranych przez ubezpieczonego z 15 lat kalendarzowych zgodnie z art.7 ust.1 ustawy z dnia 17.10.1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.u. nr.104 poz.450) – ( pkt.1 ). Wprawdzie w jednej ze spraw toczących się z odwołania ubezpieczonego od decyzji odmawiającej przeliczenia tj. od decyzji z dnia 08.12.1997r. wydanej pod rządami obowiązującej wówczas ustawy z dnia 17.10.1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent…, Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 15.10.1998r. sugerował, zbadanie możliwości odtworzenia wynagrodzenia z trzech kolejnych lat, z okresu kiedy ubezpieczony był zatrudniony, powołując się przy tym na przepis § 9 ust.5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 01.04.1985r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz.U. z 1989r., Nr.11 poz.63 ze zm). gdyż art.45 ust.2 ustawy rewaloryzacyjnej stwierdza, że przepisy wykonawcze wydane na podstawie wcześniejszych przepisów nadal obowiązują, o ile nie są sprzeczne z przepisami tej ustawy, ale tut. Sąd jest zdania, że przyjęcie takiego okresu do obliczenia podstawy wymiaru nie jest dopuszczalne obecnie, jak i pod rządami ustawy rewaloryzacyjnej. Należy tu wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.12.1997r. IIUKN 332/97, który wprost mówi, że przepis § 9 ust.5 rozporządzenia j.w. nie ma zastosowania do ustalania podstawy wymiaru świadczeń emerytalno – rentowych, jeżeli wniosek o emeryturę został zgłoszony po dniu 31.12.1992r., ponieważ jest sprzeczny z art.7 ust.1. ustawy rewaloryzacyjnej. Ubezpieczony zaś zgłosił wniosek o świadczenie w 1995r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika ubezpieczonego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia prawidłowości wyliczenia emerytury pobieranej przez ubezpieczonego, skoro nie można przeliczyć świadczenia z 20 lat podlegania ubezpieczeniu, bo J. G. (2) podlegał ubezpieczeniu jako społecznemu z tytułu zatrudnienia przez krótszy okres, a w okresach o których mowa w pkt.1 i 2 art.111 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS w ogóle nie pracował i podlegał ubezpieczeniu jako rolnik. Słusznie wskazał organ rentowy, iż minimalne wartości wynagrodzeń można przyjąć jedynie za okresu pozostawania w zatrudnieniu, zaś w przypadku braku możliwości ustalenia podstawy wymiaru, jak w niniejszej sprawie, przysługuje świadczenie w najniższej wysokości. Zasad ta obowiązywała zarówno pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów, jak i obecnie i nic w tym zakresie nie uległo zmianie. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, iż decyzja organu rentowego jest zasadna. Zajmując takie stanowisko Sąd z mocy art. 477 14 §1 kpc oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Sędzia
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI