IX U 1135/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-12-04
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
umowa zlecenieubezpieczenia społeczneemerytura górniczaZUSpozorność umowyprawomocnośćskładki

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że zleceniobiorca podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w określonym okresie, uznając umowę zlecenia za faktycznie realizowaną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił objęcia S. C. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w okresie od września do grudnia 2018 r., uznając umowę zlecenia z T. H. za fikcyjną, mającą na celu jedynie przeliczenie emerytury górniczej. Sąd Okręgowy w Rybniku, po rozpoznaniu odwołania, zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że umowa zlecenia była faktycznie realizowana, a zleceniobiorca podlegał wskazanym ubezpieczeniom.

Decyzją z dnia 16 lipca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. stwierdził, że S. C., wykonujący pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek T. H., nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 1 września 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Organ rentowy uznał, że umowa zlecenia miała charakter fikcyjny i służyła jedynie wykazaniu zatrudnienia w celu przeliczenia emerytury górniczej. S. C. oraz płatnik składek wnieśli odwołanie, domagając się zmiany decyzji i objęcia ubezpieczeniem. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku, po rozpoznaniu sprawy, zmienił zaskarżoną decyzję. Sąd ustalił, że umowa zlecenia była faktycznie realizowana, a zleceniobiorca wykonywał prace porządkowe i przygotowawcze przy samochodach. Świadkowie potwierdzili fakt wykonywania pracy przez ubezpieczonego. Sąd uznał, że umowa nie była czynnością prawną pozorną w rozumieniu art. 83 § 1 k.c., gdyż była faktycznie realizowana. W związku z tym, Sąd stwierdził, że S. C. podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 1 września 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., a także dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w tym samym okresie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa zlecenia nie była czynnością prawną pozorną, a zleceniobiorca podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa zlecenia była faktycznie realizowana, a zleceniobiorca wykonywał umówione prace. Zeznania stron i świadków, a także dokumentacja, potwierdziły rzeczywiste świadczenie pracy. Sąd odwołał się do definicji pozorności umowy z Kodeksu cywilnego i orzecznictwa Sądu Najwyższego, stwierdzając, że nie doszło do pozorności, gdyż umowa była realizowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

S. C.

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznaodwołujący
T. H.spółkapłatnik składek
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Pozorność oświadczenia woli jako wada prawna, która nie zachodzi, gdy czynność prawna była faktycznie realizowana.

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązek podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.

Pomocnicze

k.c. art. 734 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Definicja umowy zlecenia i wynagrodzenia.

u.e.r.f.u.s. art. 110a

Ustawa z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Podstawa do przeliczenia emerytury górniczej.

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zlecenia była faktycznie realizowana. Zleceniobiorca wykonywał umówione prace. Brak podstaw do uznania umowy za pozorną.

Odrzucone argumenty

Umowa zlecenia miała charakter fikcyjny. Celem umowy było jedynie wykazanie zatrudnienia dla przeliczenia emerytury.

Godne uwagi sformułowania

umowa zlecenia nie była czynnością prawną pozorną w rozumieniu art. 83 § 1 k.c., gdyż była faktycznie realizowana.

Skład orzekający

Maria Olszowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznawanie faktycznego wykonywania umowy zlecenia pomimo pozornej fikcyjności w celu uzyskania świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby wykazania zatrudnienia dla celów emerytalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają rzeczywiste wykonywanie umów zlecenia w kontekście przepisów ubezpieczeniowych, co jest częstym problemem dla pracodawców i pracowników.

Czy umowa zlecenie zawarta dla "papierka" może zapewnić ubezpieczenie społeczne? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IX U 1135/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Maria Olszowska Protokolant: Jolanta Nagrodzka przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. w Rybniku sprawy z odwołania S. C. T. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu na skutek odwołania S. C. i T. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 16 lipca 2019r. Znak (...)- (...) (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż S. C. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) T. H. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu od 1 września 2018r. do 31 grudnia 2018r. oraz podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 września 2018r. do 31 grudnia 2018r. Sędzia Sygn. akt IX U 1135/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 lipca 2019r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. stwierdził, że odwołujący S. C. jako osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) .H.U. (...) T. H. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 01.09.2018r. do 31.12.2018r. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, iż z okoliczności sprawy wynika, że zawarcie przez strony umowy zlecenia nie miało na celu faktycznego świadczenia pracy, lecz jedynie pozyskanie przez ubezpieczonego tytułu ubezpieczenia w celu skorzystania z możliwości przeliczenia emerytury górniczej w oparciu o art.110 a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczony oraz płatnik składek domagając się jej zmiany poprzez objęcie S. C. ubezpieczeniem społecznym w okresie j.w. Wskazali, iż umowa była faktycznie zrealizowana, a ubezpieczony świadczył pracę na rzecz swojego zleceniodawcy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje. S. C. urodził się w dniu (...) Ubezpieczony jest uprawniony do emerytury górniczej. W związku z wnioskiem ubezpieczonego o przeliczenie emerytury na podstawie art.110a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS, do którego ubezpieczony dołączył zaświadczenie stwierdzające, że w okresie od 01.09.2018r. do 31.12.2018r. był zatrudniony w (...) .H.U. (...) T. H. , organ rentowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające z płatnikiem składek oraz ubezpieczonym, w wyniku którego uznał, że powyższe zatrudnienie miało charakter fikcyjny, a umowa zlecenia była pozorną czynnością prawną mającą na celu wykazanie przez ubezpieczonego zatrudnienia przypadającego po nabyciu prawa do emerytury. T. H. w ramach (...) .H.U. (...) prowadzi komis samochodowy. Na stałe zatrudnia jednego pracownika M. G. , który wykonuje u niego czynności kierowcy- mechanika. W spornym okresie żona płatnika składek była w ciąży, którą źle znosiła. Musiał się on coraz częściej odrywać się od pracy, aby zapewnić opiekę starszym dzieciom. Szukał więc kogoś do pomocy w komisie. Ubezpieczonego poznał poprzez Z. W. , z którym często współpracował. Do obowiązków ubezpieczonego miało należeć przygotowanie samochodów do sprzedaży tj. umycie, wymiana żarówek, uzupełnienie płynów, ale także prace porządkowe takie jak uprzątnięcie terenu, zgrabienie liści. Prace te były zlecane ubezpieczonemu na bieżąco, w zależności od potrzeby, najczęściej telefonicznie zleceniodawca informował go w jakich godzinach byłby potrzebny. Ubezpieczony zgodził się podjąć tę pracę, ponieważ chciał zarobić dodatkowe pieniądze, aby sfinansować wnuczce kurs prawa jazdy. Umowa była zawarta jedynie do grudnia, ponieważ w okresie zimowym spada popyt na samochody. Powołani w sprawie świadkowie M. G. i Z. W. potwierdzili fakt wykonywania pracy przez ubezpieczonego. Powyższe ustalił Sąd na podstawie akt organu rentowego, zeznań odwołujących oraz świadków M. G. i Z. W. (k.15-16 a.s.) Sąd dał w całości wiarę tym zeznaniom, ponieważ są one spójne, logiczne i przekonywujące, a ponadto znajdują potwierdzenie w powołanej w sprawie dokumentacji. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.734 § 1i 2 kc przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się je wykonać bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społeczny ( Dz.U. z 2017r. poz. 1778) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art.8 i 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. Organ rentowy, wydając decyzję o niepodleganiu S. C. ubezpieczeniom społecznym w tytułu zatrudnienia u zainteresowanego podważył umowę łączącą strony w zakresie faktycznego wykonywania pracy przez ubezpieczonego. Zatem kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy stan faktyczny ustalony w tej konkretnej sprawie, a wynikający z zeznań odwołujących jak również z dowodów z dokumentów, pozwala na uznanie, że umowa zlecenia zawarta między nimi jest czynnością prawną pozorną w rozumieniu art. 83 k.c. mającą na celu obejście przepisów prawa. W tym miejscu trzeba wskazać, że pozorność oświadczenia woli ( art. 83 § 1 k.c. ) została potraktowana przez ustawodawcę jako wada oświadczenia woli, nie dotyczy więc oświadczeń wiedzy. Jest to jednak wada szczególnego rodzaju, bo dotycząca oświadczenia złożonego świadomie i swobodnie dla pozoru drugiej stronie, która o takim oświadczeniu wie i na to się zgadza. ( Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 czerwca 1971r., II CR 250/71, nie publikowany). Z kolei w wyroku z dnia 23 czerwca 1986r., I CR 45/86 (nie publikowanym) Sąd Najwyższy zdefiniował pozorność jako „wadę oświadczenia woli polegającą na niezgodności między aktem woli, a jej przejawem na zewnątrz, przy czym strony zgodne są co do tego, aby wspomniane oświadczenie woli nie wywoływało skutków prawnych”. Nie można też przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadomie to przyjmował (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2001r., II UKN 258/00, OSNP z 2002r., Nr 21, poz. 527). Mając na uwadze wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia pozornej umowy zlecenia. W ocenie Sądu strony szczegółowo wyjaśniły w jakich okolicznościach doszło do zawarcia umowy zlecenia, jaki ubezpieczony miał zakres obowiązków oraz w jaki sposób je realizował. Sąd dał wiarę ich zeznaniom jako logicznym i przekonywującym. Zdaniem Sądu umowa zlecenia, zawarta między stronami z pewnością nie była czynnością prawną pozorną w rozumieniu art. 83 § 1 k.c. , gdyż była faktycznie realizowana. Mając powyższe na uwadze, z mocy powołanych przepisów i art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji. Sędzia

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę