IX U 1113/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-11-29
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniom społecznymŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneZUSumowa o pracęspółka jawnapozorność czynności prawnejKodeks cywilnyprawo pracyskładki

Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że M. N. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w spółce jawnej od 12 stycznia 2017 r., uznając umowę o pracę za ważną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił objęcia M. N. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zatrudnienia w spółce jawnej, uznając umowę o pracę za nieważną z powodu pozorności. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji, argumentując, że praca była faktycznie wykonywana. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i dowody, uznał umowę za ważną, stwierdzając, że strony miały zamiar jej faktycznego wykonywania i że była ona realizowana. W konsekwencji sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS.

Decyzją z dnia 6 lipca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. stwierdził, że M. N. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu) z tytułu zatrudnienia u płatnika składek (...) E. M. S.J. od dnia 12 stycznia 2017 r. Organ rentowy uznał, że zawarta umowa o pracę zmierzała do obejścia prawa i była nieważna na podstawie art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego. M. N. wniosła odwołanie, podnosząc, że praca była faktycznie wykonywana, a zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy nie stanowiło przeszkody w pogodzeniu jej z innymi obowiązkami. Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznał sprawę i ustalił, że ubezpieczona M. N. jest zatrudniona w Spółce (...) jako księgowa i specjalista ds. ochrony środowiska w wymiarze ¼ etatu. W październiku 2015 r. zawarła umowę spółki jawnej z E. M. i D. S., której przedmiotem była sprzedaż sprzętu AGD. Początkowo obowiązki w spółce dzieliła z E. M., jednak po powrocie tej ostatniej do pracy w pełnym wymiarze, M. N. przejęła większość obowiązków w spółce, co skutkowało jej zatrudnieniem od 12 stycznia 2017 r. za wynagrodzeniem 1.500 zł brutto. Sąd uznał, że umowa o pracę została zawarta z zamiarem faktycznego jej wykonywania i była realizowana, a spółka posiadała środki na wypłatę wynagrodzenia. Analiza zeznań świadków i dokumentacji potwierdziła te ustalenia. Wobec powyższego, sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia pozorności czynności prawnej i objęcia jej wadą nieważności. Zgodnie z art. 477¹⁴ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, stwierdzając, że M. N. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od wskazanej daty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa o pracę nie nosi znamion czynności prawnej pozornej w rozumieniu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa o pracę została zawarta z zamiarem faktycznego jej wykonywania i była realizowana. Ubezpieczona była zdolna do pracy mimo ciąży, a spółka posiadała środki finansowe na wypłatę wynagrodzenia. Zeznania ubezpieczonej i świadków potwierdziły rzeczywiste wykonywanie pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

M. N.

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.organ_państwowyorgan rentowy
D. S.osoba_fizycznazainteresowana
E. M.osoba_fizycznazainteresowana
(...) Spółki Jawnej (...)spółkapłatnik składek

Przepisy (8)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 11 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 13

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 8 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Umowa zmierzająca do obejścia prawa jest nieważna.

k.c. art. 83 § 1

Kodeks cywilny

Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Oświadczenie woli jest złożone dla pozoru, gdy z góry powziętym zamiarem stron brak jest woli wywołania skutku prawnego wynikającego z umowy, którą zawierają.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o pracę została zawarta z zamiarem faktycznego jej wykonywania. Umowa o pracę była faktycznie realizowana przez ubezpieczoną. Spółka posiadała środki finansowe na wypłatę wynagrodzenia. Ubezpieczona była zdolna do pracy mimo ciąży.

Odrzucone argumenty

Umowa o pracę była pozorna i zmierzała do obejścia prawa.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do przyjęcia, że zawarta przez ubezpieczoną umowa o pracę nosi znamiona czynności prawnej pozornej o tym czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczenia decyduje faktyczne i rzeczywiste realizowanie przez nie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy

Skład orzekający

Mariola Łącka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie rzeczywistego charakteru stosunku prawnego w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, ocena pozorności czynności prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie pracownik jest jednocześnie wspólnikiem spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają rzeczywisty charakter stosunku prawnego, gdy pojawiają się wątpliwości co do pozorności umowy, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy praca w spółce jawnej jako wspólnik i pracownik zawsze podlega ubezpieczeniom? Sąd rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 1113/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Łącka Protokolant: Joanna Metera po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. w Rybniku sprawy z odwołania M. N. ( N. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. przy udziale zainteresowanych: D. S. i E. M. jako (...) Spółki Jawnej (...) o podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania M. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 6 lipca 2017 r. Nr 397 Znak (...)- (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż M. N. jako pracownik u płatnika składek (...) Spółka Jawna podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 12 stycznia 2017r. Sędzia Sygn. akt IX U 1113/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 06.07.2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na podstawie przepisów ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że ubezpieczona M. N. nie podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu z tytułu zatrudnienia u płatnika składek (...) E. M. S.J. od dnia 12.01.2017r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy daje wystarczające podstawy do przyjęcia, że zawarta między stronami umowa zmierzała do obejścia prawa, a zgodnie z art. 58§ 1 kodeksu cywilnego umowa taka jest nieważna. Ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji i wniosła o jej zmianę, jako decyzji wadliwej i opartej na błędnych założeniach. Wskazała, iż praca na podstawie spornej umowy była faktycznie wykonywana bowiem, nie istniały żadne przeszkody uniemożliwiające jej pracę w dwóch firmach, zwłaszcza że było to zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona M. N. urodziła się w dniu (...) Posiada wykształcenie wyższe – inżynier inżynierii środowiska i energetyki oraz ukończone policealne studium księgowości. Jest zatrudniona w Spółce (...) jako księgowa oraz specjalista do spraw ochrony środowiska w wymiarze ¼ etatu. Z tego tytułu osiąga wynagrodzenie w wysokości 2.500 zł miesięcznie. Nie ma ustalonych stałych godzin pracy. W październiku 2015 ubezpieczona wraz z dwoma wspólnikami E. M. i D. S. zawarła umowę spółki. Spółka ta działa do dziś. Zgodnie z treścią umowy spółki, każdy ze wspólników mógł działać samodzielnie. Przedmiotem jej działalności jest outlet AGD. Spółka odkupuje od innej firmy wadliwy sprzęt AGD pochodzący głównie z wymian gwarancyjnych oraz sprzęt ekspozycyjny. Część tego sprzętu jest naprawiana, po segregacji, część jest utylizowana, a część sprzedawana w stanie takim jaki przychodzi po niższych cenach niż w sklepach. Naprawą tego sprzętu zajmuje się wspólnik D. S. . Ubezpieczona wraz z drugą wspólniczką zajmowała się dokumentacją firmy głównie rozliczaniem VAT-u. Kiedy spółka rozpoczynała działalność E. M. przebywała na urlopie macierzyńskim i byłam w stanie pogodzić opiekę nad dzieckiem z innymi czynnościami związanymi z prowadzeniem spółki. Dlatego to ona przejęła większość obowiązków. Zajmowała się sprzedażą, rozliczaniem, wypełnianiem deklaracji VAT, książką przychodów i rozchodów. Pod koniec października 2016r.po zakończeniu urlopu macierzyńskiego musiała wrócić do pracy w (...) , gdzie była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy. Od tego momentu trudno jej było pogodzić pracę, opiekę nad dzieckiem z prowadzeniem spółki. Postanowiły zatem, że to ubezpieczona przejmie wszystkie czynności. Od 12.01.2017r. ubezpieczona została zatrudniona w spółce za wynagrodzeniem 1.500 zł brutto. Firma osiągała dochody pozwalające na wypłatę ubezpieczonej wynagrodzenia w tej wysokości. W tym czasie ubezpieczona już wiedziała, że jest w ciąży, ale nie było przeciwwskazań do podjęcia dodatkowego zatrudnienia. Siedziba spółki znajdowała się w odległości około 200 metrów od firmy (...) . Sama decydowała w jakich godzinach będzie świadczyła pracę w każdej z firm. W ten sposób miała pracować do przewidywanego terminu porodu tj. do czerwca 2017r. Kiedy stała się niezdolna do pracy jej obowiązki ponownie przejęła E. M. . Przesłuchani w sprawie świadkowie E. M. oraz A. S. ( (...) spółki (...) ) potwierdzili powyższe okoliczności zawarcia spornej umowy o pracę oraz fakt wykonywania pracy przez ubezpieczoną w każdej ze spółek. Powyższe Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego, kopię karty przebiegu ciąży oraz podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2016 rok, zeznania świadków E. M. , A. S. oraz ubezpieczonej (k.19-21, 34-35). Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje : Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 1 i art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 poz. 1442 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania (art. 13). Natomiast art. 8 pkt. 1 ustawy j.w. stanowi, iż za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy zawarta przez ubezpieczoną umowa o pracę z płatnikiem składek (...) E. M. Sp.j. dotknięta była wadą pozorności o jakiej mowa w art.83 § 1 kc. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem decydujące znaczenie dla objęcia ubezpieczonej ubezpieczeniami społecznymi jak w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z powołanym powyżej art.83 § 1 kc nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Oświadczenie woli jest złożone dla pozoru wtedy, gdy z góry powziętym zamiarem stron brak jest woli wywołania skutku prawnego wynikającego z umowy, którą zawierają. Przy badaniu woli stron winno się uwzględniać wszystkie okoliczności istniejące w chwili składania oświadczenia woli, ale także okoliczności poprzedzające ten moment, jak również występujące później, jeżeli mogą wskazywać rzeczywistą wolę stron, przy czym o tym czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczenia decyduje faktyczne i rzeczywiste realizowanie przez nie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy. W świetle wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że zawarta przez ubezpieczoną umowa o pracę nosi znamiona czynności prawnej pozornej w rozumieniu powołanego na wstępie art.83§1 kc. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika bowiem, iż umowa o pracę została zawarta pomiędzy stronami z zamiarem faktycznego jej wykonywania i była wykonywana. Ubezpieczona mimo ciąży była do tej pracy zdolna, a spółka posiadała dostateczne środki finansowe na zapłacenie jej wynagrodzenia. Ustalając powyższe Sąd oparł się przede wszystkim na zgromadzonej w sprawie dokumentacji akt organu rentowego oraz zeznaniach ubezpieczonej oraz świadków, którym to zeznaniom dał wiarę jako spójnym, logicznym i przekonywującym. Ubezpieczona oraz zainteresowana szczegółowo wyjaśniły w jakich okolicznościach doszło do zawarcia umowy i w jaki sposób była ona realizowana. Zatem zdaniem Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom jako pracownik z tytułu zawartej umowy o pracę. Zajmując takie stanowisko Sąd z mocy art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji. Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI