IX U 1011/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-12-22
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaemeryturaprzeliczenie świadczeniaustawa emerytalnaZUSprawo ubezpieczeń społecznychstan prawnydata śmierci

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS odmawiającej ponownego ustalenia renty rodzinnej po zmarłym mężu, uznając, że przepis art. 110a ustawy emerytalnej nie pozwala na przeliczenie świadczenia zmarłego, który nie dożył jego wejścia w życie.

Ubezpieczona I.O. odwołała się od decyzji ZUS, która odmówiła jej prawa do ponownego ustalenia renty rodzinnej po zmarłym mężu. Powodem odmowy było to, że mąż zmarł przed wejściem w życie art. 110a ustawy emerytalnej, który umożliwiał przeliczenie emerytury w określonych przypadkach. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił odwołanie, stwierdzając, że przepis ten dotyczy wyłącznie przeliczenia emerytury, a nie renty rodzinnej, i nie może być stosowany wstecz do świadczeń osób zmarłych przed jego wejściem w życie.

Sprawa dotyczyła odwołania I.O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., która odmówiła jej prawa do ponownego ustalenia renty rodzinnej po zmarłym mężu. Organ rentowy argumentował, że stan prawny obowiązujący w chwili śmierci męża nie przewidywał uregulowań wprowadzonych ustawą z dnia 5 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona domagała się przeliczenia renty rodzinnej w oparciu o art. 110a ustawy emerytalnej, twierdząc, że przepis ten nie ogranicza praw spadkobierców do skorzystania z możliwości ponownego przeliczenia świadczeń, którym zaniżono wysokość poprzez wprowadzenie maksymalnego wskaźnika 250% WWPW. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, ustalił, że ubezpieczona jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym mężu od 2008 r. Mąż był uprawniony do emerytury górniczej, której wskaźnik wysokości podstawy wymiaru został ograniczony do 250%. Wniosek o przeliczenie emerytury męża na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej został złożony w lipcu 2015 r. Sąd uznał, że art. 110a ust. 1 ustawy emerytalnej reguluje wyłącznie możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury, jeśli wskaźnik przekracza 250% i wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury. Przepis ten nie daje możliwości przeliczenia świadczenia w postaci renty rodzinnej. Ponadto, sąd podkreślił, że mąż ubezpieczonej zmarł w 2015 r., zanim wszedł w życie przepis art. 110a ustawy emerytalnej (dodany od 1 maja 2015 r.). W związku z tym, nie było możliwości przeliczenia emerytury zmarłego męża poprzez zastosowanie tego przepisu. Sąd zaznaczył, że gdyby emeryt zmarł po 30 kwietnia 2015 r. i jego emerytura zostałaby przeliczona na podstawie art. 110a, wówczas należałoby przeliczyć rentę rodzinną po takim emerycie, jednak taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie ubezpieczonej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 110a ustawy emerytalnej dotyczy wyłącznie przeliczenia emerytury, a nie renty rodzinnej, i nie może być stosowany wstecz do świadczeń osób zmarłych przed jego wejściem w życie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 110a ustawy emerytalnej reguluje jedynie możliwość przeliczenia emerytury, a nie renty rodzinnej. Ponadto, przepis ten wszedł w życie po śmierci męża ubezpieczonej, co uniemożliwia jego zastosowanie do przeliczenia emerytury zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.

Strony

NazwaTypRola
I. O.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 110a § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury. Przepis ten reguluje więc wyłącznie możliwość przeliczenia świadczenia w postaci emerytury.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 110a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis wszedł w życie od dnia 01.05.2015r.

ustawa emerytalna art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 110 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa emerytalna art. 15 § 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 110a ustawy emerytalnej dotyczy wyłącznie przeliczenia emerytury, a nie renty rodzinnej. Przepis art. 110a ustawy emerytalnej nie może być stosowany wstecz do świadczeń osób zmarłych przed jego wejściem w życie.

Odrzucone argumenty

Możliwość przeliczenia emerytury męża na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej i następnie przeliczenie renty rodzinnej.

Godne uwagi sformułowania

stan prawny obowiązujący w chwili zgonu męża nie przewidywał uregulowań wprowadzonych ustawą z dnia 5.03.2015r. art. 110a nie ogranicza praw spadkobierców emerytów, którym zaniżono świadczenia ustawodawca nie przewidział możliwości przeliczania świadczeń innych niż aktualnie pobierane emerytury Przepis art. 110a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (...) daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury Przepis ten reguluje więc wyłącznie możliwość przeliczenia świadczenia w postaci emerytury. Ubezpieczona natomiast jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej, i stąd brak jest możliwości przeliczenia takiego świadczenia na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej. mąż ubezpieczonej zmarł w dniu (...), a więc, gdy nie obowiązywał przepis art. 110a ustawy emerytalnej

Skład orzekający

Janina Kościelniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczania renty rodzinnej po zmarłym mężu, w szczególności w kontekście wejścia w życie nowych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy osoba uprawniona do renty rodzinnej chce przeliczyć świadczenie po zmarłym mężu, który zmarł przed wejściem w życie przepisu umożliwiającego przeliczenie emerytury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację przepisów dotyczących przeliczania świadczeń i ich stosowania w czasie. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna.

Czy można przeliczyć rentę rodzinną po zmarłym mężu, który nie dożył nowej ustawy?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX U 1011/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Janina Kościelniak Protokolant: Elżbieta Nowak przy udziale ./. po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. w Rybniku sprawy z odwołania I. O. / I. O. / przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o wysokość renty rodzinnej na skutek odwołania I. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 10 sierpnia 2015r. Znak (...) oddala odwołanie Sędzia Sygn. akt IX U 1011/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 10.08.2015r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych odmówił ubezpieczonej I. O. ( O. ) prawa do ponownego ustalenia renty rodzinnej uzasadniając, że stan prawny obowiązujący w chwili zgonu męża nie przewidywał uregulowań wprowadzonych ustawą z dnia 5.03.2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ubezpieczona wniosła odwołanie od tej decyzji domagając się przeliczenia renty rodzinnej po uprzednim przeliczeniu wysokości emerytury w oparciu o art. 110a ustawy o emeryturach i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , która przysługiwała jej zmarłemu mężowi podnosząc, iż art. 110a nie ogranicza praw spadkobierców emerytów, którym zaniżono świadczenia poprzez wprowadzenie maksymalnego wskaźnika 250% WWPW, do skorzystania z możliwości ponownego przeliczenia. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie wskazując na bezzasadność odwołania, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, iż ustawodawca nie przewidział możliwości przeliczania świadczeń innych niż aktualnie pobierane emerytury. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Ubezpieczona I. O. jest uprawniona do renty rodzinnej od dnia 11.04.2008r. po zmarłym w tym dniu mężu M. O. , który od 1984r. uprawniony był do emerytury górniczej (wypłata emerytury została podjęta od dnia 01.10.1988r.), której wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony został na 550,25% i został ograniczony do 250%. W dniu 24.07.2015r. ubezpieczona złożyła wniosek do organu rentowego o ponowne przeliczenie emerytury męża na podstawie art. 110a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a następnie przeliczenie przysługującej jej renty rodzinnej. W rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmowną, omówioną na wstępie. Powyższe Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego jako okoliczności bezsporne, bo jednoznacznie wynikające z tych dokumentów i dane z nich wynikające Sąd uznał za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył co następuje. Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie spór sprowadzał się do interpretacji treści przepisu art. 110a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. 2013r., poz. 1440 ze zm.), tj. czy na podstawie tego przepisu możliwe jest przeliczenie świadczenia, które przysługiwało zmarłemu mężowi ubezpieczonej, które to świadczenie jest podstawą wysokości pobieranej przez ubezpieczoną renty rodzinnej. Jak wynika z treści art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. 2013r., poz. 1440 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15 , z uwzględnieniem art. 110 ust. 3 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5 , jest wyższy niż 250%. 2. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z ust. 1 może nastąpić tylko raz. Przepis art. 110a ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych daje możliwość jednorazowego przeliczenia wysokości emerytury bez względu na to czy emerytura była zawieszona czy nie, jeśli wskaźnik przekracza 250%, a wskazano podstawę wymiaru składek przypadających po przyznaniu prawa do emerytury. Przepis ten reguluje więc wyłącznie możliwość przeliczenia świadczenia w postaci emerytury. Ubezpieczona natomiast jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej, i stąd brak jest możliwości przeliczenia takiego świadczenia na podstawie art. 110a ustawy emerytalnej. Odnosząc się natomiast do możliwości przeliczenia emerytury zmarłego M. O. Sąd stwierdza, iż mąż ubezpieczonej zmarł w dniu (...) , a więc, gdy nie obowiązywał przepis art. 110a ustawy emerytalnej, który został dodany od dnia 01.05.2015r. do ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS. W takiej sytuacji nie ma w ogóle możliwości przeliczenia emerytury zmarłego męża ubezpieczonej poprzez zastosowanie powołanego przepisu prawnego. Jak słusznie podkreślił organ rentowy w przypadku emeryta, który zmarłby po dniu 30.04.2015r., a więc w trakcie obowiązywania przepisu art. 110 a ustawy emerytalnej, w przypadku spełnienia przesłanek i przeliczenia emerytury zmarłego w sposób wynikający z tego przepisu, należałoby następnie przeliczyć rentę rodzinną przysługującą po takim emerycie. Taka sytuacja nie dotyczy jednak zmarłego małżonka skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie powołanych przepisów, z mocy art. 477 14 §1 kpc oddalił odwołanie nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. SSO Janina Kościelniak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI