IX PZ 7/15

Sygn. akt IX Pz 7/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku Wydział IX Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na posiedzeniu niejawnym Przewodniczący: SSO Maria Konieczna Sędziowie: ./. Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Bienek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015r. w Rybniku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. W. przeciwko Ministrowi Zdrowia i Opieki Społecznej oraz (...) w R. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę na skutek zażalenia powódki M. W. na postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lutego 2015r. sygn. akt V P 6151/14 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Sędzia UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24.02.2015r. Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek powódki M. W. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten podał, iż ustalił i zważył, co następuje. Powódka wniosła o zwolnienie jej od obowiązku opłacenia kosztów sądowych w całości podnosząc, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, która nie pozwala jej na uiszczenie opłaty od pozwu w wysokości 5.821 zł. Obecnie powódka pozostaje na zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu pobiera zasiłek w wysokości 80% wynagrodzenia podstawowego. W związku ze stanem zdrowia miesięcznie kupuje lekarstwa o wartości 800 zł. Do wniosku powódka załączyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, z którego wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem i dorosłym synem ( 31 lata ). Posiada mieszkanie o powierzchni prawie 75m2 wraz z garażem, dom o powierzchni 192 m2 oraz działkę budowlaną o powierzchni 845m2. Wszystkie nieruchomości wchodzą w skład małżeńskiej wspólności majątkowej. Powódka posiada także samochód marki O. (...) , rok produkcji 2012, którego wartość przekracza 10.000 zł. Powódka uzyskiwała miesięczne wynagrodzenie z tytułu pracy świadczonej na rzecz pozwanego w wysokości ok.5.665 zł. Mąż powódki osiąga miesięczny dochód w wysokości prawie 6.200 zł., a syn powódki zatrudniony jest na umowę o pracę w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem 676 zł miesięcznie. Powódka ponosi koszty kredytu hipotecznego, którego miesięczna rata wynosi 3.846,75 zł oraz koszty kredytu zaciągniętego na remont mieszkania w wysokości 417 zł. Ponadto spłaca zadłużenie na karcie kredytowej, które wynosi 9.500 zł. Wniosek powódki nie zasługiwał na uwzględnienie, gdy jej sytuacja majątkowa pozwala na uiszczenie kosztów sądowych, na które obecnie składa się opłata od pozwu w wysokości 5.821zł. Zgodnie z art. 102 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż zwolnienie od kosztów sądowych winno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych środków utrzymania dla siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Oceniając sytuację majątkową powódki stwierdzić należy, iż jest ona osobą zamożną. Posiada wspólnie z mężem szereg nieruchomości ( mieszkanie, dom, działkę budowlaną ). Mąż powódki osiąga miesięcznie wysoki dochód, bo prawie 6.200 zł, a małżonkowie pozostają w ustroju wspólności majątkowej. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje syn powódki, jednak jest on już dorosły i pracuje, uzyskując wynagrodzenie. Nie pozostaje zatem na utrzymaniu powódki i jej męża. Powódka spłaca zaciągnięte kredyty, których łączna miesięczna wysokość wynosi ok.4.264 zł. Zdaniem Sądu nie sposób uznać, iż taka sytuacja materialna powódki należy do wyjątkowo trudnych i tym samym uzasadnia przejęcie ciężaru ponoszenia kosztów sądowych przez budżet państwa, a tym samym przez wszystkich obywateli. Przedstawione przez powódkę informacje wskazują, iż biorąc pod uwagę jedynie dochód małżonka wynoszący prawie 6.200 zł, po opłaceniu rat kredytów do dyspozycji małżonków pozostaje kwota około 1.800 zł. Nadto powódka uzyskuje obecnie świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co podwyższa kwotę wspólnego dochodu. Syn nie pozostaje na utrzymaniu powódki. Powódka może więc poczynić pewne oszczędności, aby dokonać stosownej opłaty. Należy wskazać, iż środki niezbędne do opłacenia kosztów sądowych powódka może uzyskać także poprzez czerpanie korzyści najmu lub dzierżawy posiadanych nieruchomości lub zaciągnięcie pożyczki. Ilość i wysokość posiadanych przez powódkę kredytów świadczy o jej zdolności kredytowej. Należy zaznaczyć również, iż koszty sądowe mają zwrotny charakter, gdy w razie wygrania procesu podlegają zasadzeniu od strony przeciwnej. W zażaleniu na postanowienie powódka zaskarżyła je w całości zarzucając mu naruszenie art.102 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia powódka wskazała, iż okoliczności przedstawione w złożonym przez nią wcześniej oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania nie uległy zmianie i zdaniem powódki powodują one, iż powódka nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej od pozwu w kwocie 5.821 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, gdy niezbędne i uzasadnione koszty utrzymania, w tym koszty zaciągniętych przez powódkę zobowiązań w postaci kredytu hipotecznego oraz kredytu zaciągniętego na remont mieszkania, a także inne wskazane przez powódkę koszty, w tym m.in. wysokie koszty przyjmowanych przez powódkę lekarstw, uniemożliwiają poniesienie powódce kosztów sądowych w sprawie. Jednocześnie powódka dodała, iż Sąd I instancji nie dostrzegł faktu, iż syn powódki w rzeczywistości znajduje się na utrzymaniu powódki i jej męża, gdy kwota jego miesięcznego wynagrodzenia nie pozwala mu na samodzielne utrzymanie. Nadto chybione są stwierdzenia Sądu Rejonowego co do możliwości uzyskania środków niezbędnych do opłacenia kosztów sądowych w drodze zaciągnięcia pożyczki, która w obecnej sytuacji powódki byłaby kolejnym już zobowiązaniem tego rodzaju, gdy tymczasem Sąd winien oceniać aktualną sytuację majątkową wnioskującego, a nie jego sytuację potencjalną. Odnośnie podkreślanego przez Sąd Rejonowy co do zasady zwrotnego charakteru kosztów procesu, ewentualna możliwość zwrotu wyłożonych przez stronę kosztów procesu w żaden sposób nie niweczy początkowej niemożności ich poniesienia. Rozpoznając zażalenie Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.102 ust.1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( t.j. z 2010r., Dz. U. Nr 90, poz.594 ze zm. ), zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, z którego wynika, iż nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Regulacja art.102 ustawy o kosztach sądowych… stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania w procesie wyrażonej w art.98 k.p.c. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, jest formą pomocy udzielanej przez państwo osobom najbiedniejszym, aby w ten sposób pomóc im w sądowym dochodzeniu roszczeń. Zatem takie zwolnienie powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie, odnośnie osób dla których uiszczenie kosztów sądowych pozostaje poza zakresem ich możliwości majątkowych bądź wiązałoby się z naruszeniem środków na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku powódki, co wynika jednoznacznie z ustalonej przez Sąd I instancji sytuacji powódki w zakresie jak w oświadczeniu powódki o stanie rodzinnym, majątku , dochodach i źródłach utrzymania, Sąd w pełni podzielił ustalenia i argumentację Sądu I instancji i przyjął za własne nie znajdując podstaw do ustaleń i argumentacji przeciwnej, nie znajdując podstaw do podzielenia argumentacji zażalenia powódki. Nie można przyjąć obciążeń powódki wynikających z rzeczywistego pozostawania syna na utrzymaniu powódki i jej męża , w powoływanej jednocześnie trudnej sytuacji finansowej, przy braku skorzystania w tej sytuacji z możliwości uzyskania dodatkowych środków finansowych np. z tytułu najmu jednej z posiadanych nieruchomości. W konsekwencji takiego stanowiska, kierując się uregulowaniem prawnym i jego rozumieniem powołanym na wstępie , Sąd Okręgowy z mocy art.397§2 k.p.c. w związku z art.385 k.p.c. postanowił jak w sentencji orzeczenia. Sędzia