IX Pz 110/16

Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w RybnikuRybnik2016-06-09
SAOSPracywynagrodzenie za pracęŚredniaokręgowy
wynagrodzenieminimalne wynagrodzeniekoszty procesuart. 102 kpczasady współżycia społecznegosytuacja materialnaprawo pracy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego gimnazjum na postanowienie o nieobciążaniu powódki kosztami procesu, uznając, że zastosowanie art. 102 kpc było uzasadnione ze względu na charakter sprawy i sytuację materialną powódki.

Powódka dochodziła od gimnazjum wynagrodzenia za pracę, twierdząc, że wypłacano jej niższe niż minimalne wynagrodzenie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, ale odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu, powołując się na art. 102 kpc. Pozwany gimnazjum złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając dyskrecjonalny charakter oceny sądu w zakresie art. 102 kpc i wskazując na sytuację materialną powódki oraz charakter sprawy jako uzasadniające zastosowanie tej normy.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego Gimnazjum (...) w R. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, który oddalił powództwo G. K. o wynagrodzenie za pracę, ale odstąpił od obciążania jej kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc. Powódka domagała się zasądzenia 6.240 zł tytułem wynagrodzenia, twierdząc, że pracodawca wypłacał jej niższe niż minimalne wynagrodzenie od 2012 roku. Sąd Rejonowy uznał, że obciążenie powódki kosztami pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę charakter roszczenia i jej sytuację majątkową. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 102 kpc, argumentując, że nie było podstaw do jego zastosowania, a powódka podjęła ryzyko procesu świadomie. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił zażalenie. Podkreślono, że ocena sądu co do zastosowania art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny i może być podważona tylko w przypadku rażącej niesprawiedliwości. Sąd Okręgowy uznał, że zastosowanie art. 102 kpc było uzasadnione ze względu na charakter sprawy (wynagrodzenie za pracę) oraz subiektywne przekonanie powódki o zasadności roszczenia. Wskazano, że odmowa nadpłaty wynagrodzenia nie powinna zamykać drogi sądowej osobom o mniejszych możliwościach finansowych. Analiza akt osobowych powódki wykazała, że jej wynagrodzenie brutto wynosiło 2.136 zł, z czego ponosiła koszty utrzymania mieszkania, co pozostawiało jej minimalną kwotę na życie. Pozwany natomiast korzystał z pomocy radcy prawnego z urzędu. Sąd Okręgowy uznał, że w tych okolicznościach zasada słuszności powinna mieć prymat nad zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, i oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążenia strony kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc, jeśli uzna, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, kierując się zasadami współżycia społecznego i słuszności, nawet jeśli strona nie powoływała się formalnie na swoją trudną sytuację materialną.

Uzasadnienie

Ocena sądu co do zastosowania art. 102 kpc ma charakter dyskrecjonalny i jest oparta na swobodnym uznaniu kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności w rozpoznawanej sprawie. W przypadku sprawy o wynagrodzenie za pracę, subiektywne przekonanie powódki o zasadności roszczenia oraz jej trudna sytuacja materialna (wynagrodzenie 2.136 zł brutto, koszty utrzymania mieszkania) uzasadniają zastosowanie tej normy, nawet jeśli pozwany przedstawił swoje argumenty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

G. K.

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznapowódka
Gimnazjum (...) w R.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach odstąpić od obciążania strony kosztami procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, zgodnie z którą strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi koszty procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o apelacji stosuje się odpowiednio do zażaleń.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 11 § 1 pkt.2

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 4

Dotyczy opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 kpc. Charakter sprawy (wynagrodzenie za pracę) przemawia za zastosowaniem art. 102 kpc. Subiektywne przekonanie powódki o zasadności roszczenia. Dostęp do sądu nie powinien być ograniczany dla osób o mniejszych możliwościach finansowych.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do zastosowania art. 102 kpc. Naruszenie art. 98 § 1 kpc poprzez niezastosowanie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy. Powódka znała stanowisko pozwanej i podjęła ryzyko procesu. Sytuacja ekonomiczna strony nie stanowi podstawy do zwolnienia z kosztów.

Godne uwagi sformułowania

ocena Sądu, czy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek z art.102 kpc ma charakter dyskrecjonalny i jest oparta na swobodnym uznaniu obciążanie powódki kosztami postępowania pozostawałoby w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego gdyby uznać za prawidłowe twierdzenia strony pozwanej, że powódka wobec odmowy nadpłaty wynagrodzenia nie powinna decydować się na proces to oznaczałoby to faktyczne zamknięcie osobom o mniejszych możliwościach finansowych prawa do Sądu zasada słuszności winna mieć prymat nad zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy

Skład orzekający

Mariola Łącka

przewodniczący-sprawozdawca

Iwona Nowak

sędzia

Maria Olszowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 kpc w sprawach pracowniczych, zwłaszcza gdy powód ma trudną sytuację materialną i subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia."

Ograniczenia: Ocena sądu co do zastosowania art. 102 kpc jest dyskrecjonalna i zależy od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 102 kpc, który pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych przypadkach, co jest istotne dla zrozumienia elastyczności prawa procesowego.

Czy zawsze musisz płacić za przegraną sprawę? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy można uniknąć kosztów.

Dane finansowe

WPS: 6240 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX Pz 110/16 POSTANOWIENIE Dnia 09 czerwca 2016r Sąd Okręgowy w Gliwicach- Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSO Mariola Łącka /spr/ Sędziowie: SSO Iwona Nowak SSO Maria Olszowska Protokolant: Dagmara Mazurkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. K. przeciwko Gimnazjum (...) w R. o wynagrodzenie na skutek zażalenia pozwanego Gimnazjum (...) w R. na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rybniku z dnia 21 marca 2016 r. sygn. akt V P 542/15 p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Sędzia Przewodniczący Sędzia SSO Iwona Nowak SSO Mariola Łącka SSO Maria Olszowska UZASADNIENIE Powódka G. K. pozwem z dnia 17.08.2015r. wniesionym przeciwko Gimnazjum (...) w R. domagała się zasądzenia na jej rzecz 6.240 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tytułem wynagrodzenia za pracę podnosząc w uzasadnieniu pozwu, że pracodawca wynagrodzenie zasadnicze wypłacał jej w stawce niższej niż obowiązujące minimalne wynagrodzenie od 2012r. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że powódka otrzymała wynagrodzenie w należnej wysokości przekraczającej wysokość minimalnego wynagrodzenia, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami w skład wynagrodzenia minimalnego wchodzi również dodatek za wysługę lat. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rybniku wyrokiem z dnia 21.03.2016r. sygn. akt V P 542/15 oddalił powództwo i odstąpił od obciążenia powódki kosztami procesu. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że obciążanie powódki kosztami postępowania pozostawałoby w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego zważywszy na charakter zgłoszonego roszczenia i subiektywne przekonanie powódki o zasadności jej żądania oraz jej sytuację majątkową. Dlatego w ocenie Sądu Rejonowego zachodzi tu szczególnie uzasadniony wypadek z art.102 kpc i odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu. Zażalenie na rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu złożyła strona pozwana i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucił naruszenie art.102 kpc poprzez jego zastosowanie mimo braku podstaw, naruszenie art.98 par.1 kpc poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia ku temu podstaw, naruszenia przepisów par.11 ust.1 pkt.2 w zw. z par.6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z par.22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U. z 2015r., poz.1805). W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że nie zachodzi w niniejszej sprawie żadna szczególna okoliczność uzasadniająca nieobciążanie kosztami procesu powódki mając na względzie także ich wysokość. Powódka bowiem znała stanowisko pozwanej co do roszczenia i dysponowała obszernymi wyjaśnieniami a mimo to podjęła ryzyko procesu. Niekorzystna sytuacja ekonomiczna strony zdaniem skarżącego w świetle orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 08.12.2011r. IV Cz 111/11 nie stanowi podstawy do zwolnienia na podstawie art.102 kpc z obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Podkreślono również w zażaleniu , że powódka na takie okoliczności się nie powoływała a ma stabilne zatrudnienie, za które otrzymuje wynagrodzenie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zachodzą zarzucane uchybienia. Przede wszystkim trzeba podnieść, że ocena Sądu, czy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek z art.102 kpc ma charakter dyskrecjonalny i jest oparta na swobodnym uznaniu kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności w rozpoznawanej sprawie, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez Sąd odwoławczy tylko wtedy , gdy jest rażąco niesprawiedliwa ( orzeczenie S.N. z 27.04.2012r V C 2/12 i 1.12.2011r. I C 26/11 ). Sąd I instancji w ocenie Sądu Okręgowego zasadnie uznał, że za zastosowaniem wobec powódki dobrodziejstwa przewidzianego w art.102 kpc przemawia charakter sprawy ( o wynagrodzenie za pracę) i subiektywne przekonanie powódki o zasadności swojego roszczenia. Fakt, że powódka znała stanowisko pozwanej i jej argumenty w sytuacji, gdy działała bez zawodowego pełnomocnika nie uzasadnia braku możliwości zastosowania art.102 kpc . Powódka miała prawo domagać się by jej spór z pracodawcą rozstrzygnął Sąd Pracy i ocenił, czy pracodawca prawidłowo oblicza jej wynagrodzenie za pracę. Gdyby uznać za prawidłowe twierdzenia strony pozwanej, że powódka wobec odmowy nadpłaty wynagrodzenia nie powinna decydować się na proces to oznaczałoby to faktyczne zamknięcie osobom o mniejszych możliwościach finansowych prawa do Sądu. Chybione są też zarzuty skarżącego co do sytuacji finansowej powódki i nie powoływania się przez nią na te okoliczności. Z dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych powódki, które stanowią dowód w sprawie wynika, że utrzymuje się z pracy woźnej w szkole i jej wynagrodzenie brutto od 1.01.2016r. wynosi 2.136 zł. Z tych dochodów ponosi w części koszty utrzymania mieszkania a więc netto na utrzymanie pozostaje jej minimalna kwota. Pozwany zaś korzysta z pomocy prawnej radcy prawnego z Biura Radców Prawnych Urzędu Miasta w R. czyli organu prowadzącego szkołę. Zatem słusznie Sąd Rejonowy uznał, że w tych okolicznościach uwzględniając zasady współżycia społecznego zasada słuszności winna mieć prymat nad zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Dlatego też Sąd na mocy art.385 kpc w związku z art.397 par.2 kpc oddalił zażalenie jako bezzasadne. Sędzia Przewodniczący Sędzia SSO Iwona Nowak SSO Mariola Łącka SSO Maria Olszowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI