IX P 68/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. G., była funkcjonariuszka Służby Celnej, wniosła pozew o ustalenie, że łączył ją ze Skarbem Państwa stosunek służby nieprzerwanie od 2010 do 2018 roku, oraz o zasądzenie 9 000 zł odszkodowania za niezgodne z prawem zwolnienie. Wskazała, że po reformie Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) otrzymała propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, którą przyjęła, ale z zastrzeżeniem zachowania statusu funkcjonariusza. Pozwany Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. wniósł o odrzucenie pozwu z powodu uchybienia terminu lub o oddalenie powództwa jako bezzasadnego, argumentując, że propozycja zatrudnienia stanowiła ofertę cywilnoprawną, a odmowa lub brak oświadczenia skutkowały wygaśnięciem stosunku służby. Sąd pracy, analizując przepisy wprowadzające ustawę o KAS oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że przyjęcie propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę skutkuje ustaniem dotychczasowego stosunku służbowego i powstaniem nowego stosunku prawnego. Sąd podkreślił, że nie jest to "przekształcenie" w rozumieniu prawa cywilnego, lecz zakończenie jednego stosunku i nawiązanie innego. W związku z tym, powództwo o ustalenie istnienia stosunku służby i o odszkodowanie, jako oparte na przepisach prawa pracy, nie mogło zostać uwzględnione, gdyż stosunek służby funkcjonariusza celnego ma charakter administracyjnoprawny. Niemniej jednak, sąd uznał, że powódka ma prawo do ochrony proceduralnej i zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego powódki, uwzględniając kryteria określone w ustawie, co pozwoli na dalszą kontrolę jej uprawnień przed sądem administracyjnym. Sąd zniósł koszty postępowania między stronami, uznając, że orzeczenie nie jest w całości na niekorzyść powódki, a także biorąc pod uwagę niejednolitość orzecznictwa związanego z reformą KAS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących reformy KAS, ustania stosunku służby funkcjonariuszy celnych i właściwości sądu pracy w takich sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej w okresie reformy KAS. Wartość praktyczna dla innych spraw pracowniczych może być ograniczona.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przyjęcie przez funkcjonariusza Służby Celnej propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w ramach reformy KAS skutkuje ustaniem dotychczasowego stosunku służbowego, czy też jego przekształceniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przyjęcie propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę skutkuje ustaniem dotychczasowego stosunku służbowego i powstaniem nowego stosunku prawnego (umowy o pracę), a nie jego przekształceniem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III PZP 7/19 i NSA I (...) 1/19, które wskazują, że mechanizm ten prowadzi do zakończenia stosunku służbowego i nawiązania odrębnego stosunku pracy, co nie jest równoznaczne z wygaśnięciem w rozumieniu art. 170 ust. 3 przepisów wprowadzających KAS.
Czy sąd pracy jest właściwy do rozpoznania roszczeń byłego funkcjonariusza Służby Celnej o ustalenie stosunku służby i odszkodowanie w związku z reformą KAS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pracy nie jest właściwy do rozpoznania roszczeń o charakterze administracyjnoprawnym, wynikających ze stosunku służby funkcjonariusza, nawet jeśli powódka dochodzi ich w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że roszczenia funkcjonariuszy służb mundurowych, których zatrudnienie ma źródło w stosunku administracyjnoprawnym, nie są sprawami ze stosunku pracy. Legitymowany biernie jest Skarb Państwa, a sprawy te, choć rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy, mają odrębny charakter materialnoprawny.
Czy funkcjonariuszowi Służby Celnej, którego stosunek służbowy wygasł w związku z reformą KAS i któremu nie zaproponowano dalszej służby, przysługuje prawo do żądania wydania decyzji dotyczącej jego stosunku służbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariusz taki ma prawo do żądania wydania decyzji dotyczącej jego stosunku służbowego i jej kontroli przed sądem administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo oddalenia powództwa o ustalenie i odszkodowanie, powódka ma prawo do ochrony proceduralnej, a wygaśnięcie stosunku służbowego w orzecznictwie sądów administracyjnych kwalifikuje się jako zwolnienie ze służby wymagające wydania decyzji administracyjnej.
Czy dochodzenie ustalenia stosunku prawnego w oparciu o art. 189 k.p.c. w celu uzyskania dowodu w innym postępowaniu (np. rentowym) jest dopuszczalne?
Odpowiedź sądu
Nie, takie działanie jest sprzeczne z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo SN wskazujące, że ustalenie stosunku prawnego nie może być celem samym w sobie, jeśli służy jedynie uzyskaniu dowodu w innym postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
p.w.k.a.s. art. 165 § ust. 1, 3, 4, 7
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa zasady wygaśnięcia stosunków pracy i służbowych w związku z reformą KAS oraz świadczenia przysługujące w takich przypadkach.
Pomocnicze
k.a.s. art. 150 § ust. 11
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Wprowadza możliwość przeniesienia pracownika do służby w Służbie C.-Skarbowej, gdzie odmowa propozycji skutkuje utrzymaniem dotychczasowego statusu.
k.a.s. art. 153 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Nakazuje przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego przed przyjęciem kandydata do służby w Służbie C.-Skarbowej.
u.s.c. art. 96 § ust. 1 i 2
Ustawa o Służbie Celnej
Zobowiązuje kierownika zniesionej jednostki organizacyjnej Służby Celnej do złożenia propozycji warunków służby funkcjonariuszowi.
k.p. art. 264 § § 2
Kodeks pracy
Określa termin do złożenia odwołania od rozwiązania umowy o pracę.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Dotyczy subsydiarnego stosowania przepisów Kodeksu pracy.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa stosowania przepisów KPC w sprawach nieuregulowanych ustawami szczególnymi.
k.p.c. art. 67 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad słuszności w zakresie kosztów procesu.
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekazania sprawy do postępowania administracyjnego.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość dostępu do służby publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyjęcie propozycji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę skutkuje ustaniem dotychczasowego stosunku służbowego i powstaniem nowego stosunku prawnego. • Sąd pracy nie jest właściwy do rozpoznania roszczeń o charakterze administracyjnoprawnym, wynikających ze stosunku służby funkcjonariusza. • Dochodzenie ustalenia stosunku prawnego w celu uzyskania dowodu w innym postępowaniu jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Stosunek służby funkcjonariusza Służby Celnej przekształcił się w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. • Niezgodność przepisów wprowadzających KAS z Konstytucją RP. • Niezgodne z prawem zwolnienie ze służby.
Godne uwagi sformułowania
nie jest to "przekształcenie", w którym nowy stosunek pracy zastępuje poprzedni, lecz sytuacja, w której poprzedni stosunek służby ulega zakończeniu i strony zawierają nowy (odrębny) stosunek prawny (stosunek pracy). • nie można uznać, że wręczona funkcjonariuszowi służby celno-skarbowej propozycja zatrudnienia ma charakter cywilnoprawny. W istocie jest to akt administracyjnoprawny. • Jest uprawniona co najmniej do żądania wydania decyzji dotyczącej jej stosunku służbowego. • ochrona proceduralna, czyli szersza niż samo badanie przed sądem powszechnym zasadności żądanej ochrony materialnej
Skład orzekający
Konrad Kujawa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy KAS, ustania stosunku służby funkcjonariuszy celnych i właściwości sądu pracy w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Celnej w okresie reformy KAS. Wartość praktyczna dla innych spraw pracowniczych może być ograniczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy istotnych zmian w administracji państwowej i ich wpływu na status funkcjonariuszy, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym, a także dla osób pracujących w sektorze publicznym.
“Były funkcjonariusz celny walczy o status po reformie KAS – sąd pracy odsyła do decyzji administracyjnej.”
Dane finansowe
WPS: 9000 PLN
odszkodowanie: 9000 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.