IX P 510/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia funkcjonariusza Służby Więziennej, M. S. (1), o ustalenie prawa do 80% uposażenia za okres urlopu rodzicielskiego oraz o zasądzenie kwoty wyrównania. Powód argumentował, że zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, które na mocy odesłania stosuje się do funkcjonariuszy Służby Więziennej, przysługuje mu 80% uposażenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy matka dziecka zrezygnowała z urlopu na jego rzecz. Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Aresztu Śledczego w S. wnosił o oddalenie powództwa, twierdząc, że ustawa o Służbie Więziennej w art. 60a ust. 2 pkt 2 wprost stanowi o 60% uposażenia za okres urlopu rodzicielskiego i wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu pracy w tym zakresie. Sąd, po analizie przepisów Kodeksu pracy (art. 179¹-179⁵) oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego na wypadek choroby i macierzyństwa (art. 31), a także ustawy o Służbie Więziennej (art. 60a, art. 165), uznał powództwo za częściowo zasadne. Sąd podkreślił, że celem zmian legislacyjnych było ujednolicenie zasad i wysokości świadczeń związanych z uprawnieniami rodzicielskimi dla wszystkich rodziców, w tym funkcjonariuszy. Interpretacja literalna przepisu art. 60a ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, który odnosił się do "funkcjonariusza - kobiety", została uznana za niefortunną i sprzeczną z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Sąd zastosował wykładnię rozszerzającą, uznając, że prawo do 80% uposażenia przysługuje również ojcu, gdy matka zrezygnowała z urlopu na jego rzecz, zgodnie z intencją ustawodawcy zapewnienia wsparcia finansowego przez wydłużony okres opieki nad dzieckiem. Sąd oddalił jednak powództwo o ustalenie prawa do urlopu rodzicielskiego, uznając brak interesu prawnego w ustaleniu, gdy możliwe jest dochodzenie świadczenia. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie wzajemnego zniesienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących urlopów rodzicielskich i wysokości świadczeń dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zasada równości wobec prawa, wykładnia przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Więziennej, ale zasady interpretacyjne mogą mieć zastosowanie do innych służb mundurowych.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest wysokość uposażenia funkcjonariusza Służby Więziennej za okres urlopu rodzicielskiego, gdy matka dziecka zrezygnowała z tego urlopu na rzecz ojca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje 80% miesięcznego uposażenia za okres urlopu rodzicielskiego, jeśli matka dziecka złożyła wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, a następnie zrezygnowała z urlopu rodzicielskiego na rzecz ojca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące 80% zasiłku macierzyńskiego za urlop rodzicielski, stosowane na mocy odesłania do funkcjonariuszy Służby Więziennej, mają pierwszeństwo przed literalną wykładnią art. 60a ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, który przewidywał 60% uposażenia. Interpretacja systemowa i celowościowa wskazuje na potrzebę ujednolicenia zasad i zapewnienia równości wobec prawa, co uzasadnia przyznanie 80% uposażenia również ojcu.
Czy istnieje interes prawny w ustaleniu prawa do urlopu rodzicielskiego w sytuacji, gdy można dochodzić roszczenia o świadczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieje interes prawny w ustaleniu prawa do urlopu rodzicielskiego, jeśli można dochodzić roszczenia o świadczenie (wyrównanie uposażenia).
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, powództwo o ustalenie jest niedopuszczalne, gdy istnieje możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie. W takich sytuacjach brak jest interesu prawnego, ponieważ ustalenie jest jedynie przesłanką do uwzględnienia roszczenia o świadczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.SW art. 165
Ustawa o Służbie Więziennej
Odesłanie do przepisów Kodeksu pracy dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.p. art. 179¹
Kodeks pracy
Przepis regulujący możliwość złożenia przez pracownicę wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze oraz rezygnacji z części urlopu na rzecz ojca.
u.ś.p. art. 31
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego na wypadek choroby i macierzyństwa
Reguluje wysokość zasiłku macierzyńskiego, w tym 80% podstawy wymiaru za okres urlopu rodzicielskiego w określonych sytuacjach.
Pomocnicze
u.SW art. 60a § ust. 2 pkt 2
Ustawa o Służbie Więziennej
Literalna wykładnia przepisu wskazuje na 60% uposażenia, jednakże sąd zastosował wykładnię rozszerzającą w kontekście innych przepisów i celu ustawy.
k.p. art. 182¹a
Kodeks pracy
Określa wymiar urlopu rodzicielskiego.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący powództwa o ustalenie, wymagający istnienia interesu prawnego.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zwrotu kosztów procesu.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje 80% uposażenia za urlop rodzicielski na mocy przepisów Kodeksu pracy, stosowanych przez odesłanie z ustawy o Służbie Więziennej. • Celem zmian legislacyjnych było ujednolicenie zasad i świadczeń związanych z uprawnieniami rodzicielskimi dla wszystkich rodziców. • Niefortunne sformułowanie "funkcjonariusz - kobieta" w art. 60a ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej powinno być interpretowane rozszerzająco, aby zapewnić równość wobec prawa.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że ustawa o Służbie Więziennej wprost stanowi o 60% uposażenia za urlop rodzicielski i wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu pracy. • Powód nie miał interesu prawnego w ustaleniu prawa do urlopu rodzicielskiego, gdyż mógł dochodzić roszczenia o świadczenie.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia treści art. 60a ustawy – o Służbie Więziennej może prowadzić do błędnego wniosku, że należne funkcjonariuszom uposażenie z tytułu rodzicielstwa wynosi 100% lub 60% miesięcznego uposażenia, gdy tymczasem łączna wykładnia systemowa wskazuje na dodatkowe uposażenie w wymiarze 80% • ustawodawca, co prawda w powołanym przepisie odsyła do przepisów Kodeksu pracy w zakresie szczególnych uprawnień związanych z rodzicielstwem, niemniej jednak stosowanie przepisów Kodeksu pracy dotyczących tych uprawnień może być wyłączone lub ograniczone przez przepisy ustawy – o Służbie Więziennej, co wynika z językowej wykładni omawianej regulacji „ jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej”. • interpretacji przepisów stanowiących o wysokości uposażenia funkcjonariuszy służby więziennej w okresie korzystania z urlopu rodzicielskiego nie sposób dokonać jedynie w oparciu o wykładnię literalną. Należy również sięgnąć do wykładni systemowej i celowościowej, by ustalić cel przyświecający ustawodawcy przy wprowadzeniu tego rodzaju unormowań. • Niefortunne określenie „funkcjonariusz - kobieta” zawarte w art. 60a ust.3 ustawy o Służbie Więziennej nie należy oceniać w oderwaniu od celu jaki przyświecał wprowadzeniu tych regulacji, w tym, aby miały one charakter jednolity dla wszystkich osób korzystających z uprawnień rodzicielskich. Oceniając powyższe sformułowanie należałoby raczej zastosować wykładnię rozszerzającą, a nie zawężającą. • art. […]
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących urlopów rodzicielskich i wysokości świadczeń dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zasada równości wobec prawa, wykładnia przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Więziennej, ale zasady interpretacyjne mogą mieć zastosowanie do innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, aby zapewnić równość i sprawiedliwość, nawet w przypadku niejasnych lub niefortunnych sformułowań ustawowych, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami pracowniczymi.
“Funkcjonariusz Służby Więziennej wywalczył 80% pensji za urlop rodzicielski – sąd stanął po stronie równości.”
Dane finansowe
WPS: 3579,5 PLN
wyrównanie uposażenia: 3579,5 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.