IX P 219/22

Sąd Rejonowy Szczecin- Prawobrzeże i Zachód w SzczecinieSzczecin
SAOSPracystosunki pracyŚredniarejonowy
umowa na czas określonyustawa o strażach gminnychzawieszenie w czynnościachpostępowanie karnewynagrodzenieodszkodowanieKodeks pracynaruszenie nietykalności cielesnej

Sąd pracy oddalił powództwo strażnika miejskiego domagającego się odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę i niewypłaconego wynagrodzenia, uznając zasadność jego zawieszenia w obowiązkach i obniżenia pensji w związku z postępowaniem karnym.

Powód, strażnik miejski, domagał się odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę oraz niewypłaconego wynagrodzenia, twierdząc, że jego umowy terminowe przekroczyły dopuszczalny limit czasowy i że niesłusznie zawieszono go w obowiązkach służbowych w związku z postępowaniem karnym. Sąd oddalił powództwo, uznając, że przepisy ustawy o strażach gminnych dopuszczają zawieranie umów na czas określony na okres do 3 lat, a zawieszenie powoda było uzasadnione wszczęciem postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, nawet jeśli ostatecznie umorzono je warunkowo na okres próby.

Powód, R. B., strażnik miejski, wniósł pozew przeciwko Straży Miejskiej w S., domagając się odszkodowania w kwocie 12 092,25 zł z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz wynagrodzenia (w tym premii i nagród) w wysokości 15 021,09 zł, które miało nie zostać wypłacone z powodu okresowego zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym. Powód argumentował, że okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony przekroczył dopuszczalny przepisami Kodeksu pracy limit 33 miesięcy, co powinno skutkować przekształceniem ostatniej umowy w umowę na czas nieokreślony. Ponadto kwestionował zasadność i długość zawieszenia w obowiązkach służbowych oraz obniżenie wynagrodzenia. Sąd oddalił powództwo. W kwestii umów terminowych sąd wskazał, że stosunek pracy strażników miejskich reguluje ustawa o strażach gminnych, która dopuszcza zatrudnienie po pierwszym roku szkoleniowym na czas określony do 3 lat lub na czas nieokreślony, co nie narusza przepisów Kodeksu pracy. Sąd uznał również, że długość drugiej umowy na czas określony (3 lata) była uzasadniona potrzebą oceny cech pracownika, zwłaszcza w kontekście incydentu z udziałem powoda. Odnosząc się do zawieszenia, sąd stwierdził, że było ono obligatoryjne na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy o strażach gminnych, gdyż wszczęto przeciwko powodowi postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego (naruszenie nietykalności funkcjonariusza publicznego). Przedłużenie zawieszenia było fakultatywne, ale sąd uznał je za uzasadnione ze względu na charakter czynu, osobę poszkodowanej (współpracowniczki) oraz wcześniejsze niewłaściwe zachowania powoda. Sąd podkreślił, że nie jest rolą pracodawcy badanie prawidłowości kwalifikacji prawnej czynu, a pracodawca ma prawo zakładać, że kwalifikacja organów ścigania jest uzasadniona. Sąd odrzucił również żądanie wyrównania wynagrodzenia, wskazując, że art. 26a ust. 6 ustawy o strażach gminnych wyłącza wypłatę należnego wynagrodzenia w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, a taka sytuacja miała miejsce. Sąd orzekł o kosztach procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej jedynie część kosztów związanych z żądaniem odszkodowawczym, uznając, że powód działał w usprawiedliwionym przekonaniu co do swoich racji w części dotyczącej wynagrodzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o strażach gminnych dopuszczają zatrudnienie strażnika po pierwszym roku szkoleniowym na czas określony do 3 lat lub na czas nieokreślony, co nie narusza przepisów Kodeksu pracy, a długość drugiej umowy na czas określony może być uzasadniona potrzebą oceny pracownika.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 25 ustawy o strażach gminnych, który stanowi, że po szkoleniu podstawowym strażnika można zatrudnić na czas określony nie dłuższy niż 3 lata lub na czas nieokreślony. Ta regulacja szczególna ma pierwszeństwo przed art. 25¹ Kodeksu pracy, który ogranicza łączny okres zatrudnienia na czas określony do 33 miesięcy. Sąd uznał również, że długość drugiej umowy na okres trzech lat była uzasadniona potrzebą oceny cech pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznapowód
Straż Miejska w S.instytucjapozwany

Przepisy (12)

Główne

u.s.g. art. 25 § ust. 1 i 3

Ustawa o strażach gminnych

Strażnika po raz pierwszy zatrudnia się na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy (szkolenie). Po szkoleniu można zatrudnić na czas określony nie dłuższy niż 3 lata lub na czas nieokreślony. Ta regulacja ma pierwszeństwo przed Kodeksem pracy.

u.s.g. art. 26a § ust. 1

Ustawa o strażach gminnych

Strażnika zawiesza się w pełnieniu obowiązków w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o ścigane z oskarżenia publicznego i popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

u.s.g. art. 26a § ust. 3

Ustawa o strażach gminnych

W uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia można przedłużyć, jednak nie dłużej niż do czasu zakończenia postępowania karnego.

u.s.g. art. 26a § ust. 4

Ustawa o strażach gminnych

Strażnikowi zawieszonemu przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków.

u.s.g. art. 26a § ust. 5

Ustawa o strażach gminnych

Po zakończeniu postępowania karnego strażnikowi wypłaca się należne wynagrodzenie, w przypadku umorzenia postępowania lub uniewinnienia.

u.s.g. art. 26a § ust. 6

Ustawa o strażach gminnych

Nie dotyczy to sytuacji, gdy doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Pomocnicze

k.p. art. 25¹ § 1 i 3

Kodeks pracy

Ogranicza łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony do 33 miesięcy i liczbę takich umów do trzech. W przypadku przekroczenia tych limitów, pracownik jest zatrudniony na czas nieokreślony. Przepis ten nie ma zastosowania, gdy stosunek pracy regulują przepisy szczególne.

k.k. art. 222 § § 1

Kodeks karny

Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego.

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Naruszenie nietykalności cielesnej.

k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość zasądzenia tylko części kosztów lub nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Dz.U. 2020.1842 art. 15zzs1 § pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Regulacja dotycząca rozpoznawania spraw w składzie jednoosobowym w okresie pandemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o strażach gminnych dotyczące umów na czas określony mają pierwszeństwo przed Kodeksem pracy. Długość drugiej umowy na czas określony (3 lata) była uzasadniona potrzebą oceny pracownika. Zawieszenie strażnika w czynnościach służbowych było obligatoryjne ze względu na wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Przedłużenie zawieszenia było uzasadnione okolicznościami sprawy. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie uprawnia do wypłaty wstrzymanej części wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

Okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony przekroczył dopuszczalny limit 33 miesięcy, co powinno skutkować przekształceniem umowy w umowę na czas nieokreślony. Zawieszenie w obowiązkach służbowych i obniżenie wynagrodzenia było nieuzasadnione, gdyż czyn nie był ścigany z oskarżenia publicznego lub kwalifikacja prawna była błędna.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest rolą pracodawcy badanie prawidłowości kwalifikacji karnej, w tym śledzenie orzecznictwa, nawet gdy pracownik prawidłowość tę neguje. Pracodawca ma prawo zakładać, ze kwalifikacja dokonana przez organy ścigania ma uzasadnione podstawy. Warunkowe umorzenie postępowania karnego zgodnie z art. 26a ust. 6 wypłaty takiej nie uzasadnia. Jest to regulacja stanowiąca wyjątek i nie może być interpretowana rozszerzająco.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o strażach gminnych dotyczących umów na czas określony i zasad zawieszania strażników miejskich w obowiązkach w związku z postępowaniem karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strażników miejskich i przepisów szczególnych, choć zasady ogólne dotyczące umów terminowych i zawieszenia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy szczególne (ustawa o strażach gminnych) mogą modyfikować ogólne zasady prawa pracy (umowy terminowe, zawieszenie w obowiązkach). Jest to ciekawe dla prawników pracy i osób zatrudnionych w podobnych formacjach.

Strażnik miejski zawieszony w obowiązkach i z obniżoną pensją – czy sąd pracy przyzna mu rację?

Dane finansowe

WPS: 27 113,34 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX P 219/22 UZASADNIENIE Powód: R. B. Pozwana: Straż Miejska w S. (sprecyzowanie oznaczenia strony pozwanej k. 15) Żądanie pozwu w ostatecznym kształcie (po wielokrotnych modyfikacjach i częściowym umorzeniu postępowania postanowieniem sądu z 28 października 2024 r. k. 112): - odszkodowanie w kwocie 12 092,25 zł w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, - wynagrodzenie (w tym premie i nagrody) w wysokości 15 021,09 zł niewypłacone z uwagi na okresowe zawieszenie w czynnościach służbowych w związku z toczącym się przeciwko powodowi postępowaniem karnym. Stanowisko pozwanego: żądanie oddalenia pozwu w całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu. Ustalenia faktyczne. Strony pozostawały w stosunku pracy od 5 listopada 2018r. Pierwszą umowę o pracę zawarły na okres do 31 października 2019r., kolejną na okres 1 listopada 2019r. – 31 października 2022r. R. B. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy najpierw jako aplikant, później od 1 grudnia 2019r. jako młodszy strażnik. Niesporne, nadto umowy o pracę - k. 2, 26 cz. B akt osobowych powoda, porozumienie zmieniające – k. 28 cz. B akt osobowych powoda, świadectwo pracy k. 3 cz. C akt osobowych, 15 października 2020 r. doszło w siedzibie Straży Miejskiej w pomieszczeniu socjalnym do konfliktu pomiędzy powodem a strażniczką E. D. . Zdarzenie miało miejsce, gdy powód uzupełniał dokumentację, a zainicjowane było uwagami strażniczki co do prawidłowości wykonywania przez niego obowiązków - zakładania blokad samochodowych. Konflikt eskalując zakończył się naruszaniem przez powoda nietykalności cielesnej E. D. . Niesporne, nadto przesłuchanie powoda (zapis skrócony – k. 178 – 180) Poszkodowana strażniczka zgłosiła o zdarzeniu przełożonym, w wyniku czego Komendant Straży Miejskiej w S. , po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, 28 października 2020r. zawiadomił o zdarzeniu Prokuraturę Rejonową S. – Zachód w S. przesyłając zgromadzoną dokumentację i prosząc „o ocenę prawną i ewentualnie klasyfikację zdarzenia pod kątem czynu karalnego”. Dowód: pismo Komendanta Straży Miejskiej w S. z zał. – k. 1 – 17 akt V K 522/22 13 grudnia 2021r. w zainicjowanym pismem Komendanta postępowaniu karnym powodowi przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 222 § 1 k.k. polegającego na naruszeniu nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego – strażnika miejskiego E. D. poprzez uderzenie pięścią w prawe ramie podczas wykonywania przez wymienioną obowiązków służbowych. Dowód: postanowienie o przedstawieniu zarzutów – k. 50 – 52 akt VK 522/22 W tych warunkach Komendant Straży Miejskiej w S. zawiesił powoda w wykonywaniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy od 21 stycznia 2022r. do 20 kwietnia 2022r. Wobec skierowania przeciwko powodowi w omawianym postępowaniu karnym aktu oskarżenia o czyn z art. 222 § 1 k.k. zawieszenie to zostało przedłużone do czasu zakończenia postępowania karnego. Zawieszeniu towarzyszyło obniżenie na okres jego trwania wynagrodzenia zasadniczego powoda i dodatków do wynagrodzenia do 50%. Niesporne, nadto pismo Komendanta Straży Miejskiej z 14 kwietnia 2022r. – k. 5, pismo Komendanta Straży Miejskiej w S. z 21 stycznia 202r. – k. 81 akt VK 522/22, akt oskarżenia – k. 71 akt VK 522/22 Komendant Straży Miejskiej w S. zdecydował o przedłużeniu okresu zawieszenia powoda w wykonywaniu czynności służbowych biorąc pod uwagę to, że poszkodowaną była inna osoba zatrudniona w tej samej formacji, a incydenty niewłaściwego traktowania współpracownic poprzez obraźliwe wypowiedzi zdarzały się powodowi wcześniej. Wprawdzie E. D. napisała pismo o pogodzeniu się z R. B. , jednak deklarowała wobec Komendanta, że zrobiła to pod presją i obawiała się reakcji sprawcy na ewentualną odmowę. Dowód: przesłuchanie za pozwaną K. M. (zapis skrócony -k. 180 - 182) W toku postępowania karnego poszkodowana wystąpiła najpierw o umorzenie postępowania, jednak w związku z postawą powoda wycofała ten wniosek i wstąpiła do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego (choć nie występowała do końca postępowania w tym charakterze). Niesporne, nadto protokół posiedzenia pojednawczego – k. 95 – 97 akt VK 522/22 Po uprzedzeniu stron przez sąd karny 22 września 2022r. o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu na art. 217 § 1 k.k. prokurator wskazał, że obejmuje ściganiem z urzędu ewentualne przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego. Dowód: protokół rozprawy – k. 109 akt VK 522/22, oświadczenie prokuratora – k. 113 wskazanych akt Wyrokiem z 6 października 2022 r. sygn. akt VK 522/22 Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie uznał powoda za sprawce czynu z art. 217 § 1 k.k. polegającego na tym, że 15 października 2020r. w S. na terenie K. straży Miejskiej w S. naruszył nietykalność cielesną E. D. poprzez uderzenie pięścią w prawe ramię i warunkowo umorzył postępowanie na okres roku próby. Niesporne, nadto wyrok Sądu Rejonowego Szczecin- P. i Zachód w S. z 6 października 2022 r. – k. 155 akt V K 522/22 I oskarżony i prokurator wystąpili o uzasadnienie wyroku. Uzasadnienie to doręczono im w listopadzie 2022r. Apelację od wyroku wniósł tylko powód. Wyrok wydany w sprawie VK 522/22 został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 30 maja 2023r. sygn. akt IV Ka 106/23 Niesporne, nadto wyrok z 30 maja 2023r. – k. 151 akt V K 522/22, wnioski o uzasadnienie k 116, 118 wskazanych akt, epo – k. 130, 131 wskazanych akt Po upływie okresu, na jaki została zawarta druga z umów o pracę łączących strony, kolejnej nie zawarto, a powodowi wystawiono świadectwa pracy za okres zatrudnienia do 31 października 2022r. Niesporne, a nadto świadectwo pracy k. 3 cz. C akt osobowych. W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych powód kilkukrotnie występował do Komendanta Straży Miejskiej w S. o zmianę tej decyzji kwestionując prawidłowość zawieszenia i wskazując, że zarzucany mu czyn nie jest ścigany z oskarżenia publicznego, jako że poszkodowana nie wykonywała wobec niego żadnych czynności służbowych w chwili zdarzenia. Niesporne, nadto pisma powoda – k. 6, 11, W Straży Miejskiej w S. zasadą jest zawieranie pierwszej z umów o pracę na okres roku, a drugiej na okres 3 lat. Niesporne Pozwala to Komendantowi (...) sprawdzić cechy pracownika i jego zaangażowanie w pracę, a tym samym rzetelnie ocenić jego przydatność. Dowód: przesłuchanie za pozwaną K. M. (zapis skrócony -k. 180 - 182) W inny strażach gminnych w Polsce często druga z umów zawierana jest albo na krótszy niż trzyletni okres albo na czas nieokreślony. Dowód: informacje Komendantów straży gminnych z Polski – k. 98 - 106 Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie podlegało uwzględnieniu. Żądanie odszkodowawcze. 1. Powód wskazywał, że okres objęty umowami o pracę przekraczał maksymalny przewidziany przepisami Kodeksu pracy dla umów terminowych, a tym samym ostatnia z nich przekształciła się w umowę na czas nieokreślony. Stanowiska tego nie sposób podzielić. W istocie, zgodnie z art. 25 1 § 1 i 3  Kodeksu pracy , okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów trzech. Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dłuższy lub liczba zawartych umów większa uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie 33 miesięcy lub od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Okres objęty umowami o pracę zawartymi przez strony procesu był dłuższy niż 33 miesiące. Brak jednak podstaw do stosowania w przypadku tych umów powołanej wyżej regulacji. W myśl art. 5 Kodeksu pracy jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. Stosunki pracy strażników miejskich reguluje ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. Dz. U z 2021r. poz. 1763) Art. 25 tej ustawy wskazuje – w przypadku nowo zatrudnionych strażników - rodzaje umów oraz czas ich trwania. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy strażnika po raz pierwszy zatrudnia się na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy, w ramach którego odbywa on szkolenie podstawowe. Po ukończeniu szkolenia podstawowego z wynikiem pozytywnym strażnika można zatrudnić na czas określony nie dłuższy niż 3 lata lub na czas nieokreślony (art. 25 ust. 3 ustawy). Wskazana regulacja nie obejmuje żadnych warunków dla wyboru rodzaju drugiej z umów czy czasu jej trwania, jeśli jest umową na czas określony. Zatem do pracodawcy należy decyzja, czy po pierwszej z umów drugą zaproponuje strażnikowi umowę o pracę na czas określony i jak długi czy na czas nieokreślony. Pierwsza umowa łącząca strony zawarta była na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, kolejna na okres trzech lat. Nie zostały zatem naruszone przepisy art. 25 ustawy o strażach gminnych . Wobec braku regulacji szczególnych zastosowania nie znajdzie art. 25 1 k.p. 2. Powód podnosił, że nawet jeśli nie znajduje zastosowanie powoływana przez niego regulacja z Kodeksu pracy , to wobec prymatu umów na czas nieokreślony strony nie mogą dowolnie – bez uzasadnionej potrzeby – ustalać długiego okres umów na czas określony. W jego przypadku uzasadnienia do tak długiego zatrudnienia na podstawie umów terminowych nie było. Orzecznictwo, do którego odwołuje się powód, dotyczy okresu sprzed ukształtowania art. 25 1 k.p. w sposób wskazany na wstępie tj. przed 22 lutego 2016r. Wcześniej Kodeks pracy nie przewidywał maksymalnego czasu trwania zatrudnienia w oparciu o umowy na czas określony, a tylko maksymalną liczbę takich umów. Prowadziło to do nadużyć w postaci zawierania umów na wieloletnie okresy. Stąd w orzecznictwie przyjmowano, że zawarcie długoterminowej umowy o pracę na czas określony z dopuszczalnością jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem może być kwalifikowane jako obejście przepisów prawa pracy, ich społeczno-gospodarczego przeznaczenia lub zasad współżycia społecznego. Orzecznictwo to w zasadzie nie jest aktualne wobec ustawowego ograniczenia czasu zatrudnia na podstawie umów zawartych na czas określony. Dopuszczenie dłuższego okresu zatrudnienia na podstawie umów terminowych w przypadku strażników gminnych wydaje się zrozumiałe zważywszy na charakter ich pracy. Komendant Straży Miejskiej w S. wyjaśnił, z jakich względów zawierane są ze strażnikami jako drugie umowy na okres trzyletni uzasadniając to potrzebą rzetelnej oceny cech osobowościowych pracownika czy sumienności oczekiwanych przez pracodawcę. Argumentacja ta jest dla sądu przekonująca. Przypadek powoda (konflikt ze współpracownicą zakończony rękoczynami) wskazuje, że niepożądane z perspektywy pracodawcy zachowania ujawnić się mogą dopiero po pewnym okresie zatrudnienia. Podkreślenia wymaga, iż zawarcie drugiej z umów na okres trzyletni nie dotyczyło wyłącznie powoda, a było zasadą w Straży Miejskiej w S. . Okoliczność, iż zasada taka nie obowiązuje w innych strażach gminnych, nie może prowadzić do uznania, ze doszło do dyskryminacji, każda z formacji jest bowiem odrębnym pracodawcą. Wyrównanie wynagrodzenia. Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o strażach gminnych strażnika zawiesza się w pełnieniu obowiązków pracowniczych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o ścigane z oskarżenia publicznego i popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Strażnika można też zawiesić w pełnieniu obowiązków pracowniczych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o ścigane z oskarżenia publicznego i popełnione nieumyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro pracy - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 26a ust. 2 ustawy). W myśl art. 26a ust. 3 w uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków pracowniczych można przedłużyć jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia postępowania karnego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Strażnikowi zawieszonemu w pełnieniu obowiązków pracowniczych, od najbliższego terminu wypłaty wynagrodzenia za pracę przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50% jego wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatków do wynagrodzenia określonych w umowie o pracę w stałej wysokości (art. 26a ust. 4 ustawy). Po upływie okresu, na jaki strażnik został zawieszony w pełnieniu obowiązków pracowniczych, strażnikowi wypłaca się należne wynagrodzenie za okres zawieszenia oraz obligatoryjne podwyżki wynagrodzenia w tym okresie, w przypadku umorzenia postępowania karnego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu (art. 26a ust. 5 ustawy). Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego. (art. 26a ust. 6 ustawy). Powodowi postawiono zarzut z art. 222 § 1 k.k. Wskazane w tym przepisie naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych jest przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego i ma charakter umyślny. W tej sytuacji obligatoryjne było zawieszenie powoda w wykonywaniu czynności służbowych na podstawie art. 26a ust. 1 ustawy o strażach gminnych . Przedłużenie okresu zawieszenia na podstawie art. 26a ust. 3 wskazanej ustawy było już fakultatywne. We wskazanym przepisie mowa o uzasadnionym przypadku bez przybliżenia tego pojęcia. W ocenie sądu o uzasadnionym przypadku nie świadczy tylko rodzaj przestępstwa, zagrożenie surową karą itp. Ocenie podlegają także inne okoliczności. Powodowi zarzucono naruszenie nietykalności fizycznej osoby zatrudnionej w tej samej formacji. Rodzaj i okoliczności czynu, w tym osoba poszkodowanej uzasadniać mogły decyzję o dalszym odsunięciu (poprzez zawieszenie) powoda od obowiązków służbowych, zwłaszcza, gdy poszkodowana, choć wskazywała na pogodzenie się ze sprawcą, to jednocześnie deklarowała, że doszło do niego wskutek wywieranej na nią przez powoda presji. Powrót powoda do wykonywania obowiązków mógł niekorzystnie wpływać na atmosferę w pracy, ale i na tok postępowania karnego. Wszak świadkami zdarzenia były osoby z tej samej formacji. Istniało ryzyko ponownego konfliktu czy uczucia zagrożenia u poszkodowanej. Przebieg zdarzenia ujawniony w toku postępowania wyjaśniającego w zakładzie pracy wskazywał na brak opanowania powoda, a tym samym ryzyko niepożądanych zdarzeń czy to względem współpracowników czy osób, wobec których podejmować będzie czynności służbowe, zwłaszcza że już wcześniej powód obraźliwie wypowiadał się o innej ze strażniczek. W tych warunkach przedłużenia zawieszenia nie można uznać za nieuzasadnione okolicznościami. Choć ostatecznie powoda uznano za winnego czynu ściganego co do zasady z oskarżenia prywatnego ( art. 217 § 1 i 3 k.k. ), to nie oznacza to niezgodności z prawem zawieszenia w czynnościach. Postępowanie karne przeciw powodowi wszczęto bowiem o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Nie jest rolą pracodawcy badanie prawidłowości kwalifikacji karnej, w tym śledzenie orzecznictwa, nawet gdy pracownik prawidłowość tę neguje. Pracodawca ma prawo zakładać, ze kwalifikacja dokonana przez organy ścigania ma uzasadnione podstawy. Zauważenia wymaga, że nie tylko w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, ale i w akcie oskarżenia, czyli po przeprowadzeniu całego postępowania przygotowawczego, wskazano na przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. . Przedłużając zawieszenia powoda w wykonywaniu obowiązków Komendant odwoływał się do tego ostatniego dokumentu. Zresztą zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 8 października 2015r. I PK 313/14 L. uzasadnionym powodem przedłużenia zawieszenia strażnika w wykonywaniu obowiązków może być właśnie skierowanie przeciw niemu aktu oskarżenia do sądu. Dla porządku wskazać należy, iż choć powód negował prawidłowość kwalifikacji w kierowanych do pracodawcy pismach, to kwalifikacja taka nie była oczywiście błędna dla osoby, która nie miała wglądu w zgromadzony w postępowaniu karnym materiał dowodowy. Wszak do zdarzenia doszło w zakładzie pracy w godzinach pracy poszkodowanej strażniczki i w czasie dyskusji o obowiązkach służbowych. Powód nie został uniewinniony, a postępowania karnego nie umorzono. Nie zaistniała zatem żadna ze wskazanych w art. 26a ust. 5 ustawy o strażach gminnych sytuacji warunkujących wypłatę wstrzymanej mu części uposażenia. Warunkowe umorzenie postępowania karnego zgodnie z art. 26a ust. 6 wypłaty takiej nie uzasadnia. Należało jednak rozważyć, czy regulacja z art. 26a ust. 6 ustawy o strażach gminnych nie powinna być odnoszona wyłącznie do sytuacji, gdy warunkowo umorzono postępowanie za przestępstwo, o jakim mowa w art. 26a ust. 1 i 2 ustawy, a zatem za przestępstwo (przestępstwo skarbowe) ścigane z oskarżenia publicznego, a nie za jakiekolwiek przestępstwo. Innymi słowy, czy sytuacji, gdy ostatecznie skazanie/warunkowe umorzenie postępowania dotyczyło innego przestępstwa niż ścigane z oskarżenia publicznego, a zatem przestępstwa, którego popełnienie nie dawało podstaw do zawieszenia strażnika w czynnościach, nie należałoby traktować (na potrzeby wypłaty wstrzymanego wynagrodzenia) na równi z umorzeniem postępowania za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Wykładnia językowa art. 26a ust. 5 ustawy, o jakiej mowa, przemawia za przyjęciem, iż wypłata strażnikowi części uposażenia wstrzymanego w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy doszło do wyroku uniewinniającego albo umorzenia postępowania karnego, a nie innych rozstrzygnięć (skazania/warunkowego umorzenia postępowania), nawet jeśli te połączone były ze zmianą kwalifikacji prawnej czynu. Jest to regulacja stanowiąca wyjątek i nie może być interpretowana rozszerzająco. Gdyby wola ustawodawcy była inna, najpewniej inaczej sformułowałby dwa ostatnie ustępy art. 26a ustawy wskazując, że wypłata wynagrodzeń wraz z podwyżkami następuje, jeśli w zakończonym prawomocnie postępowaniu karnym nie doszło do skazania strażnika za przestępstwa, o jakich mowa w ust. 1 i 2, ani do warunkowego umorzenia postępowania w sprawie takich przestępstw. Z wykładnią językową nie pozostaje w sprzeczności cel przepisu, którym wydaje się skompensowanie strażnikowi utraconych dochodów w sytuacji, gdy nie było podstaw do jego ścigania na drodze karnej, czyli gdy nie został on uznany za popełnienia jakiegokolwiek przestępstwa. Warto też zauważyć, iż zawieszenie w czynnościach w związku z wszczęciem postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego nie jest związane z bagatelizowaniem przez ustawodawcę przestępstw z oskarżenia prywatnego, a ma zapobiec sytuacjom odsuwania strażnika do pracy w przypadku nieuzasadnionych oskarżeń chociażby osób niezadowolonych z podejmowanych przez niego interwencji. Okres zatrudnienia objęty drugą umową o pracę łączącą strony upłynął, zanim wyrok w postępowaniu karnym uprawomocnił się. Nie doszło zatem w czasie trwania umowy do zakończenia postępowania karnego, które to zakończenia musiałoby skutkować przywróceniem powoda do wykonywania obowiązków. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie wraz z odsetkami koszty niezbędne do celowej obrony, w tym wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika oraz na podstawie art. 102 k.p.c. pozwalającego sądowi w szczególnie uzasadnionych przypadkach zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów. Pozwana była w tej sprawie reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Stawki wynagrodzenia pełnomocnika wynosiły dla żądania odszkodowawczego 360 zł (§ 9 ust 1. pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych /t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm./), a dla żądania wynagrodzenia 2700 zł (§ 2 pkt 5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia. Sąd mając na względzie wynik procesu nałożył na powoda obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów związanych z żądaniem odszkodowawczym. Odstępując od obciążenia powoda kosztami procesu w części dot. żądania wynagrodzenia sąd uznał, że ten działał w usprawiedliwionym przekonaniu co do swoich racji. Gdyby czyn powoda prawidłowo zakwalifikowano na etapie postępowania przygotowawczego, nie doszłoby to zawieszenia R. B. w wykonywaniu obowiązków, a w efekcie do wstrzymania wypłaty połowy wynagrodzenia. Nadto redakcja art. 26a ustawy o strażnikach gminnych może budzić wątpliwości co do tego, czy skazanie/warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo inne niż ścigane z oskarżenia publicznego nie powinno być traktowane podobnie (w zakresie wpływu na prawo do wynagrodzenia) jak umorzenie postępowania wymienione w ust. 5. Stan faktyczny w sprawie, ustalony na podstawie przesłuchania stron i niekwestionowanych przez nie dokumentów leżał w zasadzie poza sporem. Powód wprawdzie zaprzeczał celowemu uderzeniu strażniczki, przyznawał jednak, że doszło do gwałtownej wymiany zdań i „machania ręką”. Dokładny przebieg zdarzenia nie miał jednak wpływu na wynik tej sprawy. Rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym warunkowała treść art. 15zzs1 pkt 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) — 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. 2020.1842) w brzmieniu przed zmianą dokonaną od 15 kwietnia 2023r. znajdującym nadal zastosowanie w sprawach toczących się przed modyfikacją przepisu (art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2023r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 614) Sygn. akt IX P 219/22 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI