IX Ka 86/21

Sygn. akt IX Ka 86/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2021 roku Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Lech Gutkowski Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Kotarska przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) w T. J. K. po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 roku sprawy P. J. oskarżonego z art. 178b kk w zw. z art. 178a § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 2021 roku sygn. akt II K (...) I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla go w pkt II, III i VI; II. w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych należnych za obie instancje i wydatkami poniesionymi w postępowaniu obciąża Skarb Państwa UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 86/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 0 CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 2021 r. o sygn. akt II K (...) Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, polegający na nieprawidłowym zastosowaniu art.69 § 1 kk , tj. instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w przypadku, gdy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Oskarżony w momencie popełnienia zarzucanego mu czynu był wielokrotnie karany, w tym na kary pozbawienia wolności (k.108-109 akt). Przepis art.69 § 1 kk wyklucza w takiej sytuacji możliwość zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na przepis art. 69 § 4 kk było błędne. Przepis ten nie ma zastosowania do omawianej sytuacji, ponieważ dotyczy on sprawców przestępstw o charakterze chuligańskim albo popełniających przestępstwo z art. 178 a § 4 kk . Wobec takich sprawców, co do zasady, nie można zawiesić wykonania kary pozbawienia wolności, nawet gdyby wcześniej nie byli skazani na taką karę. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 3.2. Zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej kary pozbawienia wolności ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności obciążające i łagodzące przy wymiarze kary. Orzeczona kara 1 roku pozbawienia wolności, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, nie razi łagodnością. Przypisane oskarżonemu przestępstwo z art.178 a § 1 kk zagrożone jest karami alternatywnymi: grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności, a przestępstwo z art. 178 b kk zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Kara orzeczona in concreto kilkakrotnie przekracza ustawowe minima dla obydwu czynów; odzwierciedla zarówno wcześniejszą karalność oskarżonego, jak również stopień przekroczenia granicy trzeźwości oraz długość ucieczki przed patrolem Policji, co świadczy o natężeniu złej woli. Słusznie jednak z drugiej strony wskazano, że oskarżony, wcześniej wielokrotnie karany, zakończył odbywanie ostatniej kary pozbawienia wolności 16 marca 2010 r., a przypisanych czynów dopuścił się pod wpływem emocji spowodowanych porażkami życiowymi. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 3.3. Zarzut rażącej niewspółmierności orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W ocenie sądu odwoławczego brak było podstaw do zaostrzenia w/w orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Uznając, że wystarczające będzie wymierzenie w/w środka w wymiarze 6 lat, sąd meriti należycie uwzględnił całokształt okoliczności dających obraz oskarżonego jako kierowcy, pozwalających na ocenę zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu związanego z jego uczestnictwem w nim w tym charakterze. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. Orzeczony zakaz ma uniemożliwić sprawcy ponowne popełnienie przestępstwa tego samego rodzaju, a jednocześnie wyeliminować go na pewien czas z ruchu. W wypadku tego środka najistotniejsze znaczenie mają zatem cele zapobiegawcze, a przy oznaczaniu jego zakresu to właśnie przede wszystkim okoliczności, pozwalające na ocenę tego, czy sprawca daje rękojmię bezpiecznego prowadzenia pojazdów, winny być brane pod uwagę. Brak uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwa skierowane przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji przemawiał w tym kontekście na korzyść oskarżonego w tym sensie, że uzasadniał przypuszczenie, że nie było potrzeby jego wyeliminowania z ruchu na jeszcze dłuższy okres czasu. Wsiadając za kierownicę w stanie nietrzeźwości, bez wątpienia zachował się on nieodpowiedzialnie jako uczestnik ruchu. Zważywszy na brak uprzedniej karalności za czyny tego rodzaju, nie jawił się on jednak jako osoba, która wykazuje absolutnie nieprzejednany stosunek do reguł obowiązujących w ruchu, a tym samym taka, której orzeczenie zakazu na okres 6 lat nie będzie w stanie uświadomić wagi przestrzegania zasad obowiązujących w tymże ruchu. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. 3.4. Zarzuty niewspółmierności świadczenia pieniężnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5 000,- zł mieści się w ustawowych granicach i nie razi nadmierną łagodnością. P. J. skazany został na bezwzględną karę pozbawienia wolności. Jego sytuacja osobista i materialna była bardzo zła. Nocował w zakładzie (...) swojego pracodawcy, gdzie zarabiał 700,- zł netto (k.26 v akt). Orzeczenie świadczenia pieniężnego w postulowanej kwocie 8 000,- zł przekracza jego możliwości finansowe. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwi ęź le o powodach utrzymania w mocy Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Rozstrzygnięcie o konsekwencjach popełnienia obu czynów przypisanych oskarżonemu - poprzez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności i orzeczeń z tym związanych zawartych w pkt II i III zaskarżonego wyroku Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za pierwszą instancję zawartego w pkt VI - poprzez uchylenie w związku z ukształtowaniem na nowo kary zasadniczej jako bezwzględnej kary pozbawienia wolności oraz biorąc pod uwagę sytuację finansową oskarżonego. Zwi ęź le o powodach zmiany Skarżący zasadnie zakwestionował niezgodne z prawem materialnym zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, o czym była mowa wyżej. Dokonanie opisanej wyżej modyfikacji pociągało za sobą konieczność uchylenia zawartego w pkt VI wyroku orzeczenia o obciążeniu oskarżonego kosztami procesu za pierwszą instancję. Orzekając o nich na nowo, sąd odwoławczy uznał, że sytuacja materialna nie pozwala oskarżonemu ich uiścić i że występują przesłanki z art.624 § 1 kpk do zwolnienia oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za obie instancje. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też po dokonaniu opisanych wyżej zmian został on w pozostałym zakresie utrzymany w mocy. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Na podstawie art. 624 § 1 kpk oskarżony został zwolniony od ich uiszczenia z uwagi na swój stan majątkowy i obciążenia finansowe wynikające z wyroku. PODPIS