IX Ka 680/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał apelację Prokuratora Rejonowego od wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A. Ż. oskarżonego o kradzież drzew o łącznej wartości 338,67 zł. Sąd Rejonowy uznał czyn za wypadek mniejszej wagi i warunkowo umorzył postępowanie na rok próby, orzekając świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz koszty sądowe. Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że społeczna szkodliwość czynu i wina oskarżonego są znaczne, i wniósł o zmianę wyroku poprzez uznanie winy za wykroczenie i wymierzenie grzywny. Sąd Okręgowy, choć nie podzielił argumentacji prokuratora co do oceny czynu przez sąd I instancji, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia była zmiana przepisów prawnych od 9 listopada 2013 r., zgodnie z którą zabór drzewa o wartości nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia nie stanowi już przestępstwa, lecz wykroczenie. Sąd odwoławczy stwierdził, że nie mógł samodzielnie zmienić wyroku na łagodniejszy (np. poprzez odstąpienie od wymierzenia kary, co jest formą skazania), ponieważ zakazuje tego art. 454 § 1 kpk w sytuacji, gdy w pierwszej instancji postępowanie zostało warunkowo umorzone. W związku z tym, konieczne było przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania, aby ten dokonał oceny prawnej zachowania oskarżonego i wyboru reakcji karnej zgodnie z aktualnym stanem prawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wpływu zmian legislacyjnych na postępowania karne i wykroczeniowe, zastosowanie zasady zakazu reformationis in peius w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej czynu przez sąd odwoławczy.
Dotyczy konkretnego przypadku zmiany przepisów, która przekwalifikowała czyn z przestępstwa na wykroczenie. Konieczność analizy konkretnych wartości przedmiotów kradzieży w kontekście minimalnego wynagrodzenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn polegający na kradzieży drzew o niskiej wartości, który pierwotnie był kwalifikowany jako przestępstwo, po zmianie przepisów powinien być traktowany jako wykroczenie, a postępowanie karne warunkowo umorzone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po zmianie przepisów czyn ten stał się wykroczeniem. Sąd odwoławczy uchylił wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, ponieważ nie mógł samodzielnie zastosować łagodniejszej kwalifikacji prawnej (wykroczenie) i orzeczenia zgodnego z nowym stanem prawnym z uwagi na zakaz reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że zmiana przepisów prawnych spowodowała, iż kradzież drzew o wartości nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia przestała być przestępstwem, a stała się wykroczeniem. Z uwagi na zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 kpk), sąd odwoławczy nie mógł samodzielnie zmienić wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne na wyrok skazujący za wykroczenie, nawet jeśli byłoby to łagodniejsze. Dlatego sprawę przekazano do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Czy sąd odwoławczy może samodzielnie zmienić wyrok sądu pierwszej instancji, który warunkowo umorzył postępowanie karne, na wyrok skazujący za wykroczenie, jeśli czyn został zakwalifikowany jako wykroczenie na skutek zmiany przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie może samodzielnie zmienić wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne na wyrok skazujący za wykroczenie, nawet jeśli czyn został zakwalifikowany jako wykroczenie na skutek zmiany przepisów, ze względu na zakaz reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 454 § 1 kpk, który zakazuje skazania osoby, co do której w pierwszej instancji warunkowo umorzono postępowanie. Wyrok skazujący za wykroczenie, nawet jeśli jest łagodniejszy niż pierwotne umorzenie postępowania karnego, jest wyrokiem skazującym. Dlatego sąd odwoławczy nie mógł dokonać takiej zmiany i musiał uchylić wyrok oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ż. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Toruniu Barbara Dryzner | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Agencja Nieruchomości Rolnej | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
Kradzież mienia.
k.k. art. 278 § 3
Kodeks karny
Kradzież mienia jako wypadek mniejszej wagi.
k.w. art. 119 § 1
Kodeks wykroczeń
Kradzież lub przywłaszczenie mienia.
k.w. art. 120 § 1
Kodeks wykroczeń
Zabór drzewa o wartości nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Zmiana przepisów dotyczących kwalifikacji czynów i postępowania.
Pomocnicze
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego.
k.k. art. 66 § 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego.
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego - okres próby.
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego - świadczenie pieniężne.
k.k. art. 39 § pkt 7
Kodeks karny
Środki karne - świadczenie pieniężne.
k.w. art. 30
Kodeks wykroczeń
Przepadek przedmiotów.
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius - zakaz pogarszania sytuacji oskarżonego przez sąd odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego skutkująca kwalifikacją czynu jako wykroczenia, a nie przestępstwa. • Zakaz reformationis in peius uniemożliwiający sądowi odwoławczemu samodzielną zmianę wyroku na surowszy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja prokuratora o znacznej społecznej szkodliwości czynu i winie oskarżonego, która nie przekonała sądu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
nie ma racji skarżący, twierdząc, że sąd meriti błędnie uznał, że wystarczające do zabezpieczenia realizacji wszystkich celów postępowania wobec oskarżonego byłoby zastosowanie środka probacyjnego. • Na kanwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sąd I instancji trafnie ocenił zarówno jego zawinienie, jak i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu. • wywody skarżącego zdają się prowadzić do wniosku, że warunkowe umorzenie postępowania w sprawach o kradzież drewna z lasu zasadniczo nie powinno być dopuszczalne, ale przeciez ustawodawca takiego ograniczenia stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania nie wprowadził! • gdyby nie zmiana przepisów, zaskarżone rozstrzygnięcie w pełni należałoby zaakceptować. • Od dnia 9 listopada 2013 r. czyn, polegający na zaborze w celu przywłaszczenia drzewa o wartości nie przekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia nie stanowi przestępstwa, lecz wykroczenie z art. 120 § 1 kw, a orzeczenie o konsekwencjach wynikających z jego popełnienia musi opierać się na przepisach kodeksu wykroczeń.
Skład orzekający
Barbara Plewińska
przewodniczący
Aleksandra Nowicka
sędzia
Rafał Sadowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu zmian legislacyjnych na postępowania karne i wykroczeniowe, zastosowanie zasady zakazu reformationis in peius w kontekście zmiany kwalifikacji prawnej czynu przez sąd odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku zmiany przepisów, która przekwalifikowała czyn z przestępstwa na wykroczenie. Konieczność analizy konkretnych wartości przedmiotów kradzieży w kontekście minimalnego wynagrodzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpłynąć na losy postępowań sądowych, nawet tych już zakończonych w pierwszej instancji. Ilustruje też złożoność procedury odwoławczej i ograniczenia sądu drugiej instancji.
“Prawo się zmieniło, wyrok uchylony: jak nowa ustawa wpłynęła na sprawę o kradzież drzewa?”
Dane finansowe
WPS: 338,67 PLN
świadczenie pieniężne: 600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.