II Ka 284/15

Sygn. akt II Ka 284/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Jerzy Kozaczuk Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy S. G. obwinionego o wykroczenie z art. 124 § 1 kw na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII W 572/14 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokat H. A. w S. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę obwinionego S. G. wykonywaną w postępowaniu odwoławczym; zwalnia obwinionego od opłaty i wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że te ostatnie ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt II Ka 284/15 UZASADNIENIE S. G. został obwiniony o to, że w dniu 30 maja 2014r. o godzinie 15:55 na ulicy (...) w miejscowości Ł. , gmina Ł. , powiat Ł. , województwo (...) dokonał uszkodzenia trzech sztachet drewnianych w bramie wjazdowej do posesji i łańcucha metalowego zabezpieczającego otwarcie bramy o wartości 50 złotych na szkodę Z. G. tj. o wykroczenie z art. 124 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII W 572/14: I. obwinionego S. G. uznał za winnego tego, że w dniu 30 maja 2014r. o godz. 15:55 na ul. (...) w miejscowości Ł. , gmina Ł. , powiat Ł. , województwo (...) dokonał uszkodzenia trzech sztachet drewnianych w bramie wjazdowej do posesji i łańcucha metalowego zabezpieczającego otwarcie bramy o wartości 50 zł na szkodę Z. G. , przy czym zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem miał ograniczoną w stopniu znacznym tj. dokonania czynu wyczerpującego dyspozycję art. 124 § 1 k.w. w zw. z art. 17 § 2 k.w. i za czyn ten na podstawie art. 124 § 1 k.w. w zw. z art. 17 § 2 k.w. odstąpił od wymierzenia kary; II. zwolnił obwinionego od obowiązku niszczenia opłaty oraz zryczałtowanych wydatków postępowania, stwierdzając, iż te ostatnie ponosi Skarb Państwa; III. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. H. A. kwotę 265,68 (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych 68/100 groszy) w tym kwotę 49,68 zł podatku VAT za obronę obwinionego sprawowaną z urzędu przez tegoż adwokata. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionego na podstawie art. 103 § 2 k.p.w. i art. 109 § 2 k.p.w. zaskarżając wyrok w całości. Na zasadzie art. 438 pkt 2 k.p.k. wyrokowi zarzucił obrazę prawa materialnego – art. 1 § 1 k.w. poprzez przyjęcie, że popełniony przez obwinionego czyn jest społecznie szkodliwy w sytuacji, gdy S. G. dokonał niewielkiego uszkodzenia mienia tylko dlatego, że nie miał innego sposobu na otwarcie bramy wjazdowej na posesję, na której zamieszkuje alternatywnie, zaś obrazę prawa materialnego – art. 15 k.w. poprzez przypisanie obwinionemu wykroczenia, którego nie popełnił, bowiem działał w obronie koniecznej, odpierając bezpośredni i bezprawny zamach na jego prawo do korzystania z nieruchomości, na której zamieszkiwał. Podnosząc powyższe zarzuty obrońca obwinionego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Na rozprawie odwoławczej obrońca obwinionego poparł złożoną apelację i wniosek w niej zawarty oraz wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu, jednocześnie oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części. Sąd zważył co następuje: Apelacja obrońcy obwinionego jest oczywiście bezzasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu obrazy prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 1 k.w. zaznaczyć należy, iż Kodeks wykroczeń nie posługuje się formami wartościowania stopnia społecznej szkodliwości, która jest przyjęta w Kodeksie karnym . Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 k.w. odpowiedzialności za wykroczenie podlega ten tylko, kto popełnia czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5.000 złotych lub nagany. Przypomnieć należy, iż obowiązujący Kodeks wykroczeń nie zawiera odpowiednika art. 1 § 2 k.k. , według którego nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma. Oznacza to, że czyn wyczerpujący znamiona wykroczenia o subminimalnym stopniu społecznej szkodliwości nie traci cech wykroczenia. Ustalenie, że stopień społecznej szkodliwości wykroczenia jest znikomy, rzutuje co najwyżej na rodzaj i rozmiar reakcji organu orzekającego w stosunku do obwinionego (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2003 r., sygn. II KK 87/03, OSNwSK 2003, poz. 1259, LexisNexis nr 371173). Niszczenie mienia określone w art. 124 § 1 k.w. z uwagi na wartość szkody nieprzekraczającej ¼ minimalnego wynagrodzenia za pracę (odpowiednio 420 zł w 2014 r. oraz 437,50 zł w 2015 r.) jest powszechnym, drobnym wykroczeniem i jego społeczna szkodliwość jest z samej istoty tego czynu znikoma. Nie oznacza to jednak, iż nie istnieje. Podkreślić należy także, iż twierdzenie jakoby S. G. dokonał uszkodzenia mienia tylko dlatego, że nie miał innego sposobu na otwarcie bramy wjazdowej na posesję, na której zamieszkiwał jest nieuzasadnione. Obwiniony mógł przecież porozumieć się w tej sprawie z bratem i bratową. Nie spróbował nawet zawołać znajdujących się w domu członków rodziny, nie wezwał także funkcjonariuszy Policji. Postanowił od razu zniszczyć drewniane sztachety stanowiące element ogrodzenia oraz metalowy łańcuch zabezpieczający otwarcie bramy. Swoim zachowaniem celowo spodobał zniszczenie nienależących do niego przedmiotów. Tym samym wyraził swój lekceważący stosunek dla cudzej własności, a jego umyślne działanie wyczerpało znamiona wykroczenia określonego w art. 124 § 1 k.w. Chybionym jest również podnoszony przez obrońcę obwinionego zarzut obrazy przepisów prawa materialnego – art. 15 k.w. Zgodnie z dyspozycją art. 15 k.w. nie popełnia wykroczenia, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem. W realiach niniejszej sprawy nie możemy bowiem mówić ani zaistnieniu bezpośredniego, bezprawnego zamachu, ani o obronie koniecznej. Zważyć należy także, iż okoliczność zameldowania obwinionego pod wskazanym adresem nie ma związku z jego tytułem prawnym do nieruchomości. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Nie ma zatem charakteru prawnie kształtującego, a jedynie charakter administracyjny, oznacza że ktoś dany obiekt zajmuje. Obwiniony S. G. nie jest właścicielem, współwłaścicielem, najemcą ani dzierżawcą zajmowanej nieruchomości. Brat obwinionego Z. G. będący wraz z żoną współwłaścicielem posesji na której znajduje się budynek gospodarczy zajmowany przez obwinionego mógł zamontować na swoim ogrodzeniu metalowy łańcuch, a jego działanie z uwagi na własność nieruchomości nie może być odebrane jako bezprawne. Także działanie obwinionego nie stanowiło obrony koniecznej. Warunkiem dla zaistnienia obrony koniecznej jest aby sprawca działał z zamiarem obrony bezpośrednio atakowanego dobra prawnego. Wszelkie działania przedsięwzięte w celu odwzajemnienia krzywd doznanych uprzednio, mające cechy złośliwości nie mają zatem charakteru obronnego. Niezbędnym, podmiotowym elementem obrony koniecznej jest działanie z woli obrony, a nie z woli odwetu. Niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, że odpiera on zamach i podyktowana była wolą obrony. Ten podmiotowy element działania w obronie koniecznej ułatwia rozgraniczenie rzeczywistych działań obrony od społecznie negatywnych aktów zemsty, samosądu lub chuligaństwa" (wyrok Sądu Najwyższego z 19 lutego 1997 r., IV KKN 292/96, Prok. i Pr. orzecznictwo 1997, nr 7-8, s. 1). Odnosząc się do treści uzasadnienia Sądu Rejonowego, jak również biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy zauważyć, iż zapadłe w przedmiotowej sprawie końcowe merytoryczne rozstrzygnięcie było w pełni trafne. Zachowanie obwinionego S. G. wyczerpało bowiem znamiona wykroczenia określonego w art. 124 § 1 k.w. W realiach niniejszej sprawy nie zaistniał także kontratyp obrony koniecznej. Z uwagi na ograniczoną w znacznym stopniu zdolność do rozpoznania i pokierowania swoim postępowaniem obwinionego S. G. , Sąd I instancji słusznie przypisał mu sprawstwo wykroczenia wyczerpującego dyspozycję art. 124 § 1 k.w. w zw. z art. 17 § 2 k.w. Także na tej podstawie Sąd Rejonowy odstąpił od wymierzenia kary obwinionemu. Jednocześnie wskazać należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania było wykroczenie z art. 124 § 1 k.w., a nie rozstrzygnięcie dotyczące problemów rodzinnych, sporów dotyczących uprawień do zamieszkiwania, jak i ewentualnych roszczeń z tytułu zajmowania lokalu, które to winny być rozstrzygnięte w drodze postępowania cywilnego. Z tych też właśnie powodów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 615) Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokat H. A. w S. kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 ł podatku VAT) za obronę obwinionego S. G. z urzędu, wykonywaną w postępowaniu odwoławczym, ustalając wysokość tego wynagrodzenia zgodnie z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 119 k.p.w. zwolniono obwinionego od opłaty i wydatków podstępowania odwoławczego, stwierdzając, że te ostatnie ponosi Skarb Państwa. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.