IX Ka 579/17

Sygn. akt IX Ka 579/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO PiotrKluz Sędziowie: SSO Iwona Konopka SSO Anna Szymacha-Zwolińska (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Adrianna Józefkiewicz przy udziale Prokuratora Mariusza Dubowskiego po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy: M. M. syna W. i T. , ur. (...) w O. oskarżonego o czyn z art. 177 § 1 kk na skutek apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 6 lutego 2017 r. sygn. IV K 47/15 orzeka 1. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że przyjmuje stan prawny w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. oraz uchyla rozstrzygnięcie z punktu 2 dotyczące obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonego orzeczonego na podstawie art. 67 § 3 k.k. 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. zwalnia oskarżyciela posiłkowego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, przejmując wydatki na rzecz Skarbu Państwa. IX Ka 579/17 UZASADNIENIE M. M. został oskarżony o to, że w dniu 7 października 2014 roku na skrzyżowaniu ulicy (...) z ulicą (...) w W. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem osobowym O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) nie zachował szczególnej ostrożności i skręcając w prawo z ul. (...) nie udzielił pierwszeństwa przejazdu rowerzyście jadącemu po oznakowanym przejeździe dla rowerzystów w ciągu ul. (...) czym doprowadził do zderzenia w następstwie czego nieumyślnie spowodował u M. B. obrażeń w postaci złamania kości udowej lewej uszkodzenia więzozrostu barkowo – obojczykowego oraz złamania wyrostka poprzecznego prawego pierwszego kręgu piersiowego które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała i rozstrój zdrowia na okres powyżej dni 7 w rozumieniu art. 157 § 1 kk , tj. o przestępstwo określone w art. 177 § 1 kk Sąd Rejonowy dla Warszawy Woli w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2017r., sygn. IV K 47/15 orzekł: 1. na mocy art. 66 § 1 i § 2 kk , art. 67 § 1 kk postępowanie karne wobec oskarżonego M. M. warunkowo umorzył na okres 1 (jeden) roku próby; 2. na mocy art. 67 § 3 kk orzekł wobec oskarżonego obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonego M. B. w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 3. na podstawie art. 626 § 1 kpk orzekł wobec oskarżonego obowiązek uiszczenia kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 1686,62 (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt sześć i 62/100) oraz kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego , który zaskarżył go w części dotyczącej punktów 1 i 2, tj. co do warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego oraz co do wysokości przyznanego zadośćuczynienia - na niekorzyść oskarżonego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.: a/ art. 424 § 1 i 2 k.p.k. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku: - podstawy prawnej wyroku w zakresie punktu 1., tj. przyczyn, dla których Sąd uznał spełnienie wszystkich przesłanek uzasadniających zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania, polegający na ograniczeniu się przez Sąd do lakonicznego wskazania ich zaistnienia i zaniechaniu przedstawienia argumentacji, która była podstawą rozumowania Sądu w tym zakresie, w szczególności dotyczącej stopnia społecznej szkodliwości czynu - co uniemożliwia merytoryczną kontrolę uzasadnienia w ww. zakresie; - okoliczności, które Sąd miał na względzie przy wymiarze kwoty zadośćuczynienia (10 000 zł) i ograniczenie się przez Sąd do lakonicznego wskazania, że ustalenia w tym zakresie zostały poczynione „częściowo na podstawie informacji przedstawionych przez pokrzywdzonego odnośnie krzywdy, jakiej doznał", a także z uwzględnieniem uzyskanych środków od ubezpieczyciela - bez odniesienia się do konkretnych okoliczności, jakie w ocenie Sądu wskazywały na zasadność zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł - co uniemożliwia merytoryczną kontrolę uzasadnienia w ww. zakresie; b/ art. 7 k.p.k. polegającą na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego w postaci: - zeznań pokrzywdzonego M. B. - w zakresie, w którym dotyczą one kwestii następstw wypadku, a w szczególności doznanej przez niego krzywdy i jej rozmiarów, polegającą (co można jedynie domniemywać w oparciu o treść sentencji wyroku, bowiem w jego uzasadnieniu Sąd nie odniósł się do tej kwestii) na uznaniu zaistnienia krzywdy uzasadniającej przyznanie w niniejszej sprawie kwoty zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł, podczas gdy zeznania te oceniane z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i logiki prowadzą do wniosku, iż M. B. doznał krzywdy, której rozmiar i nasilenie uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia w znacznie wyższej wysokości, niż orzeczona w punkcie 2. wyroku; - wyjaśnień oskarżonego - w zakresie, w którym dotyczą one kwestii poczuwania się przez niego do winy, polegającą na przyjęciu, iż „oskarżony nie uchylał się od odpowiedzialności za popełniony czyn", podczas gdy wyjaśnienia te oceniane z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i logiki prowadzą do wniosku przeciwnego - oskarżony wskazywał bowiem w swoich wyjaśnieniach na to, jakoby pokrzywdzony odpowiadać miał za spowodowanie wypadku poprzez nadmierną prędkość, niezachowanie ostrożności oraz zaniechanie hamowania, co wskazuje na postawę oskarżonego i jego chęć uchylenia się od odpowiedzialności lub jej umniejszenia, poprzez przerzucenie na pokrzywdzonego odpowiedzialności za spowodowanie wypadku; c/ art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przez Sąd wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy i niedopuszczenie przez Sąd z urzędu dowodu w postaci opinii biegłego lekarza sądowego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności zeznania pokrzywdzonego w zakresie, w jakim wskazał on, iż na chwilę składania przez niego zeznań „rokowania są nieznane", wskazywały na konieczność ustalenia przed wydaniem wyroku przez Sąd I instancji, jaki - po upływie ponad 2 lat, które upłynęły od daty wypadku do daty wydania wyroku - jest stan zdrowia pokrzywdzonego oraz jakie są rokowania jego dotyczące; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogącego mieć wpływ na treść tego orzeczenia, będącego skutkiem ww. uchybień proceduralnych, a polegającego na wadliwym przyjęciu, że ujawniony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że krzywda doznana przez pokrzywdzonego M. B. i jej rozmiar nie uzasadnia przyznania w niniejszym postępowaniu kwoty zadośćuczynienia wyższej niż 10 000 zł, podczas gdy z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenianego zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wynika, iż krzywda ta jest duża, skutki wypadku są bardzo dotkliwe i nadal odczuwalne przez pokrzywdzonego, co winno powodować zasądzeniem zadośćuczynienia w kwocie wyższej niż 10 000 zł; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogącego mieć wpływ na treść tego orzeczenia, a polegającego na wadliwym przyjęciu, że ujawniony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, iż społeczna szkodliwość czynu zarzucanego oskarżonemu nie jest znaczna, a w konsekwencji uznania za zasadne warunkowe umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenianego zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wynika, iż stopień społecznej szkodliwości jest znaczny, a tym samym brak jest wszystkich przesłanek niezbędnych do zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania w niniejszej sprawie; Wskazując na powyższe wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części poprzez: - uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzenie oskarżonemu kary w granicach przewidzianych ustawą; - orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku zapłaty na rzecz oskarżyciela posiłkowego zadośćuczynienia w kwocie nie mniejszej niż 30 000 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych), 2. ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania; 3. zasądzenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu kosztów związanych z udziałem pełnomocnika w niniejszej sprawie - według norm przepisanych. 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do apelacji zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza specjalistę ortopedę traumatologa L. J. z (...) w K. z dnia 30 marca 2017 r., które wystawione zostało dopiero po wydaniu wyroku I instancji w niniejszej sprawie, mających istotne znaczenie z punktu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, na okoliczność: doznania przez pokrzywdzonego krzywdy i jej rozmiarów, skutków wypadku z 7 października 2014 roku, ich długotrwałości, a także odczuwania silnego bólu i dolegliwości przez pokrzywdzonego do chwili obecnej, ze wskazaniem dalszego leczenia usprawniającego. W odpowiedzi na powyższą apelację obrońca oskarżonego wniósł o jej nieuwzględnienie i utrzymanie wyroku sądu I instancji w całości. Na rozprawie odwoławczej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego popierając apelację zmodyfikował wnioski w niej zawarte w ten sposób, iż w pierwszej kolejności wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jednocześnie cofając wniosek o zmianę wyroku i skazanie oskarżonego, alternatywnie zaś wniósł o zmianę orzeczenia w pkt 2 i podwyższenie zasądzonego zadośćuczynienia do kwoty 30.000 zł. Prokurator oraz oskarżony wnieśli o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja oskarżyciela posiłkowego nie jest zasadna i na uwzględnienie nie zasługuje. Co więcej, jej złożenie wywołać musiało skutek określony w art. 434 § 2 kpk , albowiem utrzymanie orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia co do zadośćuczynienia byłoby rażąco niesprawiedliwie, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Przechodząc zatem do rozważań odnoszących się do zarzutów pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego kwestionujących zasadność zastosowania wobec oskarżonego dobrodziejstwa instytucji warunkowego umorzenia postępowania, godzi się podkreślić, iż zgodnie z art. 455a kpk nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424 kpk . Ewentualne więc mankamenty uzasadnienia lub niedosyt jaki odczuwa strona w związku z lakonicznością wskazania na przesłanki które legły u podstaw rozstrzygnięć w zaskarżonym wyroku, nie mogą stanowić samoistnej podstawy stawianego zarzutu o braku możliwości dokonania kontroli merytorycznej wyroku. Niezależnie jednak od poczynienia tej uwagi należy jednoznacznie stwierdzić, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ocenił wszystkie okoliczności warunkujące możliwość zastosowania warunkowego umorzenia postępowania, jak również nadał im prawidłowe znaczenie oraz rangę, słusznie argumentując, iż wina i społeczna szkodliwość czynu nie były znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budziły wątpliwości, zaś postawa sprawcy nie karanego za umyślne przestępstwo, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniały przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Rację ma obrońca oskarżonego, który w odpowiedzi na apelację podkreśla (str 7-8 uzasad. k. 394-395), iż ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu to ocena całościowo uwzględniająca wszystkie okoliczności wymienione w art. 115 § 2 kk . Nie kwestionując oczywistego w przedmiotowej sprawie faktu, iż oskarżyciel posiłkowy doznał dotkliwych dlań obrażeń kwalifikujących przedmiotowy występek z art. 177 § 1 kk , należy mieć na uwadze, iż oskarżony wypadek z opisanymi powyżej skutkami spowodował na skutek nieumyślnego naruszenia zasad ruchu drogowego poprzez niewłaściwe obserwowanie drogi dla rowerów, w warunkach gdzie dostrzeżenie rowerzysty było z uwagi na geometrię skrzyżowania nieco utrudnione, co nie zwalnia go – jak prawidłowo zawyrokował Sąd Rejonowy – z odpowiedzialności, jednakże obliguje do oceny stopnia naruszonych reguł ostrożności w ruchu drogowym przez pryzmat skali możliwych naruszeń. Nie można również zgodzić się z argumentacją apelującego (str. 8 uzasad. k. 349), iż przedmiotowa sprawa to przykład lekceważenia podstawowych zasad ostrożności. Nie można bowiem stawiać znaku równości pomiędzy świadomym lekceważeniem zasad bezpieczeństwa a niedostateczną koncentracją wynikającą z ułomności ludzkiego zachowania. Nic nie wskazuje na okoliczność, by oskarżony odnosił się z lekceważeniem do obowiązujących reguł prawa o ruchu drogowym , a więc by cechował go nonszalancki doń stosunek. Z prawidłowych ustaleń Sądu I instancji wynika, iż oskarżony mógł dostrzec rowerzystę przez boczną tylną szybę samochodu. O lekceważeniu natomiast w sposób uprawniony należałoby mówić, gdyby oskarżony nie obserwował w ogóle drogi, a taka okoliczność nie miała przecież miejsca. Godzi się również podkreślić, iż oskarżony manewr warunkowego skrętu wykonywała poruszając się bardzo powoli. Odnosząc się do kwestii naruszenia przez Sąd Rejonowy dyspozycji art. 7 kpk poprzez dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego w zakresie poczuwania się do odpowiedzialności za popełniony czyn (str. 8 uzasad. k. 334v), istotnie zwraca uwagę, iż Sąd ten skonstatował (str. 3 uzasad. k. 332), iż stanowisko oskarżonego, który nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowi przyjętą przez niego linię obrony, zmierzającą do uniknięcia odpowiedzialności karnej za popełniony czyn, co niewątpliwie pozostaje ze sobą w sprzeczności. Jednakże Sąd Okręgowy miał na uwadze, że prawem oskarżonego jest kwestionowanie stawianego mu zarzutu i z faktu tego nie można wywodzić dlań negatywnych skutków. W szczególności przyznanie się do winy nie jest warunkiem sine qua non zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego. Nadto o poczuwaniu się jednak do odpowiedzialności świadczy stanowisko procesowe oskarżonego prezentowane po wydaniu zaskarżonego przez stronę przeciwną wyroku, a mianowicie oskarżony nie kwestionował orzeczenia w zakresie uznania jego sprawstwa i winy oraz pozostałych rozstrzygnięć wyroku. Reasumując, zarzuty mające wykazać, iż rozstrzygniecie o warunkowym umorzeniu postępowania karnego nie było prawidłowe, nie mogły zostać uznane za skuteczne i doprowadzić do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jak chodzi o zarzuty dotyczące wysokości orzeczonego w punkcie 2 wyroku zadośćuczynienia za doznana krzywdę to okazały się one być bezprzedmiotowe z uwagi na sygnalizowaną na wstępie normę zawartą w art. 434 § 2 kpk . Rozwinięcie przedmiotowej kwestii wymaga jeszcze zaznaczenia1, iż Sąd Okręgowy przyjął, iż w niniejszej sprawie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym znalazł stan prawny nadany ustawą z dnia 11 marca 2016 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 437)2 albowiem przepis art. 434 § 2 kpk był dwukrotnie nowelizowany – zarówno ustawą tzw. wrześniową z 2013 roku tj z 27 września 2013 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247) jak i marcową z 2016 roku (j.w.). Kwestia ta ma o tyle znaczenie, że obecne brzmienie art. 434 § 2 kpk stanowi, iż środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować orzeczenie także na korzyść oskarżonego, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 440 kpk lub art. 455 kpk . Natomiast w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku nie było ograniczenia dopuszczalności odwrócenia kierunku środka odwoławczego na korzyść oskarżonego, chociaż w piśmiennictwie oraz orzecznictwie dominował pogląd, iż przepis ten nie stanowił samodzielnej podstawy orzekania na korzyść niezależnie od zakresu zaskarżenia i podniesionych zarzutów odwoławczych3. Zastosowanie przepisu art. 440 kpk ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że sąd odwoławczy ma nie tylko prawo ale i obowiązek skontrolowania orzeczenia pod względem merytorycznym i prawnym i to nie tylko w graniach środka odwoławczego, ale także z urzędu niezależnie od tych granic, w celu stwierdzenia czy utrzymanie w mocy orzeczenia nie byłoby rażąco niesprawiedliwe, w szczególności czy nie zachodzi potrzeba orzeczenia na korzyść oskarżonego, chociażby środek wniesiono na jego niekorzyść, i to na każdej z podstaw określonych w art. 438 kpk . W szczególności dotyczy to podstawy z art. 438 pkt 1 kpk , a więc obrazy prawa materialnego. Zdaniem Sądu Odwoławczego w niniejszym postępowaniu doszło do rażącej obrazy art. 4 § 1 kk albowiem Sąd Rejonowy nie zastosował stanu prawnego obowiązującego w dacie popełnienia przez oskarżonego przedmiotowego czynu, a w konsekwencji nałożył na niego środek w nim wówczas nieprzewidziany, co sytuuje orzeczenie w tym zakresie jako rażąco niesprawiedliwe, jeśli się zważy nadto jakie są konsekwencje niewywiązania się w okresie próby z nałożonego obowiązku, a określone w art. 68 § 2 kk . Art. 4 § 1 kk przesądza, iż w sytuacji gdy w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy zastosował stan prawny obowiązujący w chwili orzekania tj. z dnia 6 lutego 2017 roku. Czyn natomiast został popełniony w dniu 7 października 2014 roku. Porównując natomiast treść art. 67 § 3 kk w zakresie możliwości orzeczenia zadośćuczynienia za doznana krzywdę nie sposób nie dostrzec różnicy i to o istotnym dla oskarżonego znaczeniu albowiem wg stanu z daty czynu który zastosować należało zgodnie z normą zawartą w art. 4 § 1 k.k. – brak było podstaw prawnych do orzeczenia tej formy rekompensaty za doznaną krzywdę. Zgodnie bowiem ze stanem prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku regulacja w zakresie obowiązków probacyjnych wymienionych w art. 67 § 3 k.k. ukształtowana była na podstawie zmiany wprowadzonej przez Art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 lutego 2010 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy – prawo o ochronie środowiska (Dz. U. z 16 marca 2010 roku, Nr 40 poz. 227) oraz Art. 2 ustawy z dnia 1 kwietnia 2011 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 8 czerwca 2011 roku, Nr 117 poz. 678)4. Regulacja ta nie przewidywała możliwości orzeczenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, która to możliwość została wprowadzona dopiero nowelą z 20 lutego 2015 roku tj. ustawą o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 20 marca 2015 roku, Nr 396)5, obowiązującą od 1 lipca 2015 roku. Należy natomiast jeszcze dla porządku wskazać, iż poza zakresem nawiązki występującej w art. 67 § 3 k.k. wg zmiany wprowadzonej przez Art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 lutego 2010 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy – prawo o ochronie środowiska (Dz. U. z 16 marca 2010 roku, Nr 40 poz.227) sytuowała się nawiązka z art. 46 § 2 kk6 orzekana zamiast m.in. zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Z kolei podstawą nie mógłby być też art. 46 § 1 czy 2 kk gdyż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku skazania nie zaś warunkowego umorzenia postępowania. Reasumując, stan prawny obowiązujący w dacie popełnienia czynu nie przewidywał możliwości orzeczenia od oskarżonego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonego w przypadku warunkowego umorzenia postępowania, ani też nie można było utożsamiać pojęcia nawiązki występującej na gruncie art. 67 § 3 kk z nawiązką orzekaną na podstawie art. 46 § 2 kk . Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmieniła zaskarżony wyrok w ten sposób, iż przyjął stan prawny w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 roku (data czynu: 7 października 2014 roku), a zatem sprzed nowelizacji lutowej z 2015 roku, w zw. z art. 4 § 1 kk i tym samym uchylił rozstrzygnięcie z punktu 2 dotyczące obowiązku zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonego albowiem ten środek probacyjny nie był wówczas przewidziany przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na zasadzie słuszności, zwalniając z obowiązku ich ponoszenia stronę przegrywającą tj. oskarżyciela posiłkowego uznając, iż nakładanie dodatkowych dolegliwości finansowych nie byłoby w jego sytuacji materialnej i zdrowotnej wskazane. 1 Uwaga ta ma o tyle istotne znaczenie, że akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie skierowano przed 1 lipca 2015 roku. 2 P. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 roku I KZP 10/16 z mocą zasady prawnej 3 D. Ś. , komentarz do art. 434 Kodeksu postępowania karnego , wg stanu prawnego na dzień 15.10.01, teza 23, lex.pl 4 Art. 67 § 3. Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody w całości albo w części, a może na niego nałożyć obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6a, 7a lub 7b, a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 lub nawiązkę oraz zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3, do lat 2. Nakładając na sprawcę przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej obowiązek wymieniony w art. 72 § 1 pkt 7b sąd określa sposób kontaktu sprawcy z pokrzywdzonym. 5 Art. 67 § 3. (93) Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę (podkreślenie SO); sąd może nałożyć na sprawcę obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b, a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 lub zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3, do lat 2. Nakładając na sprawcę przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej obowiązek wymieniony w art. 72 § 1 pkt 7b, sąd określa sposób kontaktu sprawcy z pokrzywdzonym. 6 Grzegorz Łabuda, komentarz do art. 67 Kodeksu karnego , teza 15, LEX wg stanu prawnego na dzień 15.05.2012, za brakiem możliwości orzeczenia zadośćuczynienia w ramach nawiązki wypowiedział się także A. Zoll, komentarz do art. 67 Kodeksu karnego , teza 14d, LEX wg stanu prawnego na dzień 02.01.2012, A. Marek, komentarz do art. 67 Kodeksu karnego , teza 2, lex.pl wg stanu prawnego na dzień 01.03.2010.