IX Ka 505/16

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2016-10-13
SAOSKarneprzestępstwa skarboweŚredniaokręgowy
przestępstwo skarboweksięgi rachunkowerejestry VATOrdynacja podatkowaprawo karne skarboweprawo do obronypostępowanie karneapelacjauchylenie wyroku

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wyrok skazujący za przestępstwo skarbowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia prawa oskarżonego do obrony przez prowadzenie postępowania w trybie dla nieobecnych.

Sąd Okręgowy w Toruniu uchylił wyrok Sądu Rejonowego skazujący A.F. za przestępstwo skarbowe polegające na nieprzechowywaniu ksiąg rachunkowych i rejestrów VAT. Powodem uchylenia było istotne naruszenie prawa oskarżonego do obrony, wynikające z prowadzenia postępowania w trybie dla nieobecnych, mimo braku wystarczających starań organów w celu ustalenia miejsca pobytu oskarżonego oraz jego późniejszego zgłoszenia się do dyspozycji sądu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając apelację obrońcy, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 12 maja 2016 r. (sygn. akt II K 52/16), którym oskarżony A. F. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 60 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks, polegającego na nieprzechowywaniu ksiąg rachunkowych i rejestrów VAT za rok 2010. Sąd Okręgowy przychylił się do zarzutu apelacji dotyczącego obrazy przepisów o postępowaniu w stosunku do nieobecnych (art. 173 § 1 kks). Stwierdzono, że organ postępowania przygotowawczego nie podjął wystarczających działań w celu ustalenia miejsca zamieszkania oskarżonego, ograniczając się do stwierdzenia, że nie odbiera on wezwań na ostatni znany adres. Sąd wskazał, że możliwe było zarządzenie poszukiwań, w tym listu gończego, a także ustalenie miejsca zamieszkania na podstawie akt wykonawczych wcześniejszych spraw, zwłaszcza że oskarżony pozostawał pod dozorem kuratora. Prowadzenie postępowania w trybie dla nieobecnych stanowiło istotne naruszenie prawa do obrony. Dodatkowo, po zgłoszeniu się oskarżonego do dyspozycji sądu i podaniu aktualnego adresu, tryb ten stał się niedopuszczalny na mocy art. 173 § 2 pkt 2 kks. Z tych przyczyn, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 438 pkt 2 kpk i konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie postępowania w trybie dla nieobecnych w opisanych okolicznościach stanowi istotne naruszenie prawa oskarżonego do obrony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że organ postępowania przygotowawczego nie poczynił wystarczających starań w celu ustalenia miejsca zamieszkania oskarżonego, a późniejsze zgłoszenie się oskarżonego do sądu czyniło tryb dla nieobecnych niedopuszczalnym. Naruszenie to jest na tyle istotne, że uzasadnia uchylenie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. F.osoba_fizycznaoskarżony
Marianna Kwidzińskainneoskarżyciel skarbowy
(...) Urząd Skarbowy w T.organ_państwowyoskarżyciel skarbowy
adw. A. M.inneobrońca z urzędu

Przepisy (9)

Główne

k.k.s. art. 60 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Czyn oskarżonego polegający na nieprzechowywaniu ksiąg rachunkowych i rejestrów VAT.

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Czyn oskarżonego polegający na nieprzechowywaniu ksiąg rachunkowych i rejestrów VAT.

k.k.s. art. 173 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Prowadzenie postępowania w stosunku do nieobecnych.

k.k.s. art. 173 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Niedopuszczalność trybu postępowania w stosunku do nieobecnych po zgłoszeniu się oskarżonego do dyspozycji Sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisu art. 173 § 1 § 2 kks poprzez prowadzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonemu A. F. w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych, pomimo iż w postępowaniu niniejszym występowała realna możliwość ustalenia miejsca zamieszkania oskarżonego i w konsekwencji mimo zgłoszenia się oskarżonego do dyspozycji Sądu i podania adresu zamieszkania.

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Rażąca surowość orzeczonej kary grzywny.

k.p.k. art. 113

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.

Ordynacja podatkowa art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek przechowywania ksiąg rachunkowych i rejestrów VAT.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości po uchyleniu wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza przepisu art. 173 § 1 kks poprzez prowadzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonemu A. F. w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych, pomimo iż w postępowaniu niniejszym występowała realna możliwość ustalenia miejsca zamieszkania oskarżonego i w konsekwencji mimo zgłoszenia się oskarżonego do dyspozycji Sądu i podania adresu zamieszkania.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącej surowości orzeczonej kary grzywny.

Godne uwagi sformułowania

Organ postępowania przygotowawczego nie poczynił wystarczających starań w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania czy pobytu oskarżonego Prowadzenie postępowania w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych, zwłaszcza przez Sąd Rejonowy, z obrazą art. 173 § 1 kks, stanowiło istotne naruszenie prawa oskarżonego do obrony. Wobec zgłoszenia się oskarżonego A. F. do dyspozycji Sądu, wyrażenia przez niego chęci uczestnictwa w postępowaniu i wskazania aktualnego adresu zamieszkania – pismem z dnia 5 lipca 2016 r. (k.154), tryb postępowania w stosunku do nieobecnych – w myśl art. 173 § 2 pkt 2 kks - również stał się niedopuszczalny.

Skład orzekający

Andrzej Walenta

przewodniczący

Aleksandra Nowicka

sędzia

Jarosław Sobierajski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia postępowania w sprawach karnych w trybie dla nieobecnych oraz prawa do obrony oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i może być stosowane w podobnych przypadkach naruszenia procedur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur procesowych i prawa do obrony, nawet w sprawach karnych skarbowych. Uchylenie wyroku z powodu błędów formalnych jest zawsze interesujące dla prawników.

Błąd proceduralny uchylił wyrok w sprawie karnej skarbowej – prawo do obrony nadrzędne nad meritum?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IX Ka 505/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2016 roku Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Andrzej Walenta Sędziowie SSO Aleksandra Nowicka SSO Jarosław Sobierajski (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy Katarzyna Kotarska przy udziale oskarżyciela skarbowego Marianny Kwidzińskiej z (...) Urzędu Skarbowego w T. po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 roku sprawy A. F. , oskarżonego z art. 60 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 12 maja 2016 roku sygn. akt II K 52/16 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania. Sygn. akt IX Ka 505/16 UZASADNIENIE A. F. został oskarżony o to, że: będąc prezesem zarządu i zajmując się sprawami gospodarczymi (...) sp. z o.o. , z s. w T. , ul. (...) ( NIP (...) ), wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 86 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa , nie przechowywał w miejscu do tego wskazanym, tj. siedzibie spółki w T. , ul. (...) w okresie co najmniej od 31 stycznia 2011 r. do 29 czerwca 2012 r., księgi rachunkowej i rejestrów VAT związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą przez w/w Spółkę za 2010 rok, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 60 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks . Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II K 52/16: I. uznał oskarżonego A. F. za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, tj. przestępstwa skarbowego z art. 60 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks , za które na mocy art. 60 § 2 kks wymierzył mu karę grzywny w wysokości 20 (dwudziestu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 (stu) złotych; II. zasądził ze Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Toruniu) na rzecz adw. A. M. kwotę 1080 (jeden tysiąc osiemdziesiąt) złotych powiększoną o stawkę podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu; III. zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty sądowej i wydatków poniesionych w toku postępowania, wydatkami obciążając Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wniósł obrońca oskarżonego. Zarzucił mu, na podstawie art. 438 pkt 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks , obrazę przepisu art. 173 § 1 § 2 kks poprzez prowadzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonemu A. F. w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych, pomimo iż w postępowaniu niniejszym występowała realna możliwość ustalenia miejsca zamieszkania oskarżonego i w konsekwencji mimo zgłoszenia się oskarżonego do dyspozycji Sądu i podania adresu zamieszkania. W oparciu o powyższy zarzut apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania w trybie ogólnym. Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił ponadto zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 438 pkt 4 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks , rażącą surowość orzeczonej kary grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych po 100 zł, w konkluzji wnosząc o zmianę wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary grzywny. Ponadto obrońca wniósł o zasądzenie kosztów obrony przed sądem II instancji udzielonej oskarżonemu z urzędu, oświadczając że nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Należy się zgodzić ze skarżącym, iż doszło do obrazy przepisu art. 173 § 1 kks w związku z prowadzeniem postępowania wobec oskarżonego A. F. w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych. Organ postępowania przygotowawczego nie poczynił wystarczających starań w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania czy pobytu oskarżonego, ograniczając się do skonstatowania, że oskarżony nie odbiera wezwań kierowanych na jego ostatni znany adres zamieszkania oraz bezskuteczna okazała się próba jego doprowadzenia. Tymczasem możliwe i konieczne było zarządzenie poszukiwań oskarżonego, w tym nawet i listem gończym, zwłaszcza że z informacji przekazanej przez policję wynikało, że A. F. często odwiedza swoich rodziców zamieszkujących w T. przy ulicy (...) (k. 106), co sugerowało, że nie ukrywa się czy też, że nie przebywa za granicą. Próbę ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania oskarżonego można było też poczynić w oparciu o akta wykonawcze spraw karnych, w których A. F. był wcześniej skazany, tym bardziej, że w sprawie (...) Sądu Rejonowego w T. pozostaje on pod dozorem kuratora (k. 79 – 80, 88). W tym stanie rzeczy procedowanie w trybie postępowania w stosunku do nieobecnych, zwłaszcza przez Sąd Rejonowy, z obrazą art. 173 § 1 kks , stanowiło istotne naruszenie prawa oskarżonego do obrony. Należy ponadto podkreślić, że wobec zgłoszenia się oskarżonego A. F. do dyspozycji Sądu, wyrażenia przez niego chęci uczestnictwa w postępowaniu i wskazania aktualnego adresu zamieszkania – pismem z dnia 5 lipca 2016 r. (k.154), tryb postępowania w stosunku do nieobecnych – w myśl art. 173 § 2 pkt 2 kks - również stał się niedopuszczalny. Ze wskazanych przyczyn, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 438 pkt 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks , oraz wobec konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości ( art. 437 § 2 zd. 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks ), konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę