IX Ka 483/15

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2015-11-05
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
kradzieżprzywłaszczeniezamiarwłasnośćwspółwłasnośćalimentydługipostępowanie karneapelacja

Sąd Okręgowy zmienił uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego, utrzymując w mocy uniewinnienie oskarżonej od zarzutu kradzieży, ponieważ brak było zamiaru przywłaszczenia, mimo zabrania przedmiotów należących do pokrzywdzonego.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację prokuratora i oskarżonej od wyroku uniewinniającego K. O. od zarzutu kradzieży z art. 278 § 1 kk. Prokurator zarzucił m.in. obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Oskarżona zaskarżyła uzasadnienie wyroku w części dotyczącej własności zabranych przedmiotów. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy uniewinnienie, uznając, że oskarżona działała w celu zmuszenia pokrzywdzonego do określonego zachowania, a nie w celu przywłaszczenia, co wyklucza popełnienie przestępstwa z art. 278 § 1 kk. Zmieniono jedynie pisemne uzasadnienie wyroku w zakresie określenia własności zabranych przedmiotów.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora i oskarżonej K. O. od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu, który uniewinnił oskarżoną od zarzutu kradzieży z art. 278 § 1 kk. Prokurator zarzucił Sądowi Rejonowemu m.in. obrazę przepisów postępowania (nieustalenie osoby najbliższej dla pokrzywdzonego, oparcie wyroku na nieujawnionych zeznaniach) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Oskarżona zaskarżyła pisemne uzasadnienie wyroku, twierdząc, że Sąd błędnie przyjął, iż twierdziła, że zabrane przedmioty stanowiły współwłasność jej i pokrzywdzonego, podczas gdy zawsze utrzymywała, że były jej wyłączną własnością. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, uznał, że choć ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego co do okoliczności wejścia w posiadanie przedmiotów nie budzą zastrzeżeń, to ocena prawna wymagała doprecyzowania. Sąd Okręgowy nie znalazł wystarczających dowodów na to, kto faktycznie był właścicielem większości zabranych przedmiotów (poza tabletem), wskazując na możliwość współwłasności lub wyłącznej własności oskarżonej, w zależności od czasu zgromadzenia środków na koncie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było jednak ustalenie, że oskarżona nie działała z zamiarem przywłaszczenia, lecz w celu zmuszenia pokrzywdzonego do spłaty zaległości alimentacyjnych i długu. Sąd podkreślił, że sprawca czynu z art. 278 § 1 kk ma na celu przywłaszczenie rzeczy, a nie oddanie jej pod warunkiem. Analiza zachowania oskarżonej po zabraniu przedmiotów (kontakt przez pełnomocnika z propozycją zwrotu pod warunkiem spłaty) potwierdziła brak zamiaru przywłaszczenia. W związku z tym, niezależnie od kwestii własności, brak zamiaru przywłaszczenia ekskulpuje oskarżoną. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień, które nakazywałyby uchylenie wyroku. Zarzut oparcia się na nieujawnionych zeznaniach uznał za niezasadny, gdyż zostały one ujawnione. Brak wszczęcia procedury poszukiwania spadkobierców pokrzywdzonego (którymi są dzieci oskarżonej) nie miał istotnego wpływu na treść orzeczenia. Sąd Okręgowy zmienił pisemne uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w zakresie określenia własności zabranych przedmiotów, zgodnie z apelacją oskarżonej, ale w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zabranie rzeczy w celu zmuszenia do określonego zachowania, bez zamiaru przywłaszczenia, nie stanowi przestępstwa z art. 278 § 1 kk.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że kluczowym elementem przestępstwa z art. 278 § 1 kk jest zamiar przywłaszczenia rzeczy. Działanie oskarżonej, polegające na zabraniu przedmiotów w celu zmuszenia pokrzywdzonego do spłaty zaległości alimentacyjnych i długu, nie spełnia tego wymogu, nawet jeśli przedmioty te należały do pokrzywdzonego lub stanowiły współwłasność. Sposób zachowania oskarżonej po zabraniu przedmiotów (kontakt przez pełnomocnika, propozycja zwrotu pod warunkiem) potwierdza brak zamiaru przywłaszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części uzasadnienia i utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

oskarżona (utrzymanie uniewinnienia)

Strony

NazwaTypRola
K. O.osoba_fizycznaoskarżona
J. O.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Toruniuorgan_państwowyprokurator
Prokurator Prokuratury Rejonowej Toruń Centrum – Zachód w T.organ_państwowyprokurator

Przepisy (4)

Główne

kk art. 278 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo kradzieży z art. 278 § 1 kk wymaga zamiaru przywłaszczenia rzeczy. Działanie w celu zmuszenia do określonego zachowania, bez zamiaru przywłaszczenia, nie jest objęte tym przepisem.

Pomocnicze

kpk art. 52 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 52 § 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 410

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zamiaru przywłaszczenia jako element wyłączający odpowiedzialność z art. 278 § 1 kk. Działanie oskarżonej miało na celu zmuszenie pokrzywdzonego do określonego zachowania, a nie przywłaszczenie rzeczy. Oskarżona zawsze utrzymywała, że zabrane przedmioty stanowiły jej wyłączną własność.

Odrzucone argumenty

Zarzuty prokuratora dotyczące obrazu przepisów postępowania (nieustalenie osoby najbliższej, nieujawnienie zeznań). Zarzut prokuratora dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych co do popełnienia przestępstwa.

Godne uwagi sformułowania

„Sprawca czynu z art. 278 par 1 kk nie zachowuje się w ten sposób, albowiem przyświeca mu zamiar przywłaszczenia rzeczy, a nie zamiar oddania jej pod pewnym warunkiem.” „Całokształt okoliczności sprawy po ich wnikliwej analizie, analiza sposobu zachowania oskarżonej po zabraniu przedmiotów, nakazuje wykluczenie jej działania w celu przywłaszczenia, który to cel jest niezbędny dla zakwalifikowania czynu z art. 278 par.1 kk.” „Niezależnie od tego, czy były one czyjąś wyłączną własnością czy też współwłasnością obu stron, to brak zamiaru przywłaszczenia – w obu przypadkach - ekskulpuje oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu.”

Skład orzekający

Marzena Polak

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Wiśniewski

sędzia

Andrzej Walenta

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa kradzieży z art. 278 § 1 kk, w szczególności wymogu zamiaru przywłaszczenia, oraz rozróżnienie go od działania w celu zmuszenia do określonego zachowania."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie motywacją oskarżonej było zmuszenie do spłaty długu, co może ograniczać jej zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest analiza zamiaru sprawcy w kontekście przestępstw przeciwko mieniu i jak odróżnić kradzież od innych działań motywowanych długami czy zobowiązaniami.

Czy zabranie rzeczy, by odzyskać pieniądze, to kradzież? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX Ka 483/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Marzena Polak (spr.) Sędziowie SSO Mirosław Wiśniewski SSO Andrzej Walenta Protokolant stażysta Marzena Chojnacka przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Marzenny Mikołajczak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 roku sprawy K. O. oskarżonej o przestępstwo z art. 278 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i oskarżoną od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 4 maja 2015 roku sygn. akt II K 245/14 I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, iż na stronie czwartej pisemnego uzasadnienia w wierszu pierwszym od góry po słowie „jej” zamiast słowa „współwłasnością” przyjmuje słowo „własnością” oraz na stronie piątej pisemnego uzasadnienia w dziewiątym wierszu od góry po słowie „jej” zamiast słowa „współwłasność” przyjmuje słowo „własność”; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa Sygn. akt IX Ka 483/15 UZASADNIENIE K. O. została oskarżona o to, że w dniu 6 listopada 2013r w godz. 16.30 – 18.50 w T. przy ul. (...) z biura (...) dokonała wspólnie i w porozumieniu z dwoma nieustalonymi sprawcami zaboru w celu przywłaszczenia stacji graficznej m-ki (...) , monitora m-ki (...) , tabletu m-ki (...) wraz z klawiaturą m-ki (...) , oprogramowania graficznego (...) wraz z kluczem, pamięci USB m-ki (...) 2 GB, pamięci USB „ (...) ”, modemu USB „ (...) ”, kompletu kluczy z brelokiem koloru czarnego, kompletu czterech kluczy m-ki (...) , pilota koloru czarnego z chromowanymi elementami czym spowodowała straty w wysokości 20.200 zł na szkodę J. O. tj. o czyn z art. 278 § 1 kk Wyrokiem z dnia 4 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Toruniu , sygn. akt II K 245/14 uniewinnił oskarżoną K. O. od popełnienia zarzucanego jej czynu a kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa. Wyrok ten zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonej Prokurator Prokuratury Rejonowej Toruń Centrum – Zachód w T. , zarzucając mu: - obrazę przepisów postępowania karnego art. 52 § 1 i 2 kpk poprzez nie podjęcie działań mających na celu ustalenie osoby najbliżej dla pokrzywdzonego z uwagi na śmierć J. O. po wniesieniu aktu oskarżenia i nie pouczenie tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach; - obrazę przepisów postępowania karnego art. 410 kpk poprzez oparcie wyroku na części zeznań J. O. , które nie zostały ujawnione na rozprawie; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym uznaniu, że brak jest dowodów wskazujących na popełnienie przez oskarżoną K. O. zarzucanego jej aktem oskarżenia przestępstwa popełnionego na szkodę J. O. , podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalone w oparciu o ten materiał okoliczności faktyczne oraz ich kompleksowa ocena przemawiają za przyjęciem, iż oskarżona dopuściła się zarzucanego jej czynu. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości o przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Apelację osobistą złożyła także oskarżona. Zaskarżyła treść pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Zarzuciła, iż Sad meriti w uzasadnieniu błędnie przyjął, iż ona, jako podejrzana lub oskarżona twierdziła, że zabrane przedmioty stanowiły współwłasność jej i pokrzywdzonego – podczas gdy ona zawsze utrzymywała, że przedmioty owe stanowiły jej wyłączną własność. Zaskarżyła także poczynione, przez Sąd meriti, w tym zakresie ustalenia. Domagała się zmiany pisemnego uzasadnienia w tym zakresie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie Na samym wstępie stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w toku procesu zgromadził taki materiał, który pozwolił Sądowi Okręgowemu wydać prawomocne rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy co do zasady, w kwestii uniewinnienia, utrzymał zaskarżone orzeczenie – jednakże nie przychylił się jednoznacznie do argumentacji zaprezentowanej przez Sąd meriti w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Same ustalenia stanu faktycznego, poczynione przez Sąd meriti, a dotyczące okoliczności wejścia w posiadanie zabranych przedmiotów, zarówno przez pokrzywdzonego jak i później przez oskarżoną - nie budzą zastrzeżeń Sądu Okręgowego. Odmienna jest natomiast ocena prawna zaistniałej sytuacji, zwłaszcza w zakresie motywacji jaka towarzyszyła oskarżonej w momencie zaboru, krytycznego dnia, opisanych w zarzucie przedmiotów. Na wstępie należy zaznaczyć, iż materiał zgromadzony w sprawie nie jest wystarczający dla bezspornego uznania czyją faktycznie własność - na dzień czynu – stanowiła przeważająca większość zabranych przedmiotów. Dotyczy to wszystkich przedmiotów poza tabletem, który bezspornie był własnością pokrzywdzonego jako prezent od znajomej. Bezspornie, te pozostałe przedmioty były zakupione przez pokrzywdzonego ze środków pieniężnych pochodzących z konta oskarżonej, jednakże nie ma w aktach sprawy dowodu, który wskazywałby w jakim czasie te środki pieniężne zostały na koncie zgromadzone - czy przed rozwodem czy po rozwodzie – a więc czy w trakcie trwania wspólności majątkowe czy też już po jej ustaniu. Jeżeli środki zostałyby zgromadzone w trakcie trwania wspólności majątkowej, to te pozostałe przedmioty ( oprócz tabletu ) mogłyby stanowić współwłasność obojga małżonków. Jeżeli zaś środki zostałyby zgromadzone po rozwodzie, to powyższe przedmioty mogłyby stanowić wyłączną własność oskarżonej. Sąd Okręgowy nie zagłębiał się jednak w rozważania dotyczące tej kwestii, albowiem analiza materiału dowodowego utwierdziła ów Sąd w przekonaniu, że działaniu oskarżonej nie towarzyszył zamiar zaboru, opisanych w zarzucie przedmiotów, w celu ich przywłaszczenia. W ocenie Sądu Okręgowego, oskarżona zabrała w/w przedmioty w celu zmuszenia pokrzywdzonego do określonego zachowania. Oskarżona nigdy nie ukrywała faktu zaboru przedmiotów. Zaraz po tym krytycznym dniu zwróciła się przez swojego pełnomocnika do pokrzywdzonego z propozycją spotkania i ewentualnego zwrotu przedmiotów jeżeli pokrzywdzony spłaci zaległości alimentacyjne i spłaci dług, który spowodował na jej koncie. Jest to tym bardziej prawdopodobne, gdyż faktycznie pokrzywdzony miał zadłużenia z tych tytułów. Sprawca czynu z art. 278 par 1 kk nie zachowuje się w ten sposób, albowiem przyświeca mu zamiar przywłaszczenia rzeczy, a nie zamiar oddania jej pod pewnym warunkiem. Całokształt okoliczności sprawy po ich wnikliwej analizie, analiza sposobu zachowania oskarżonej po zabraniu przedmiotów, nakazuje wykluczenie jej działania w celu przywłaszczenia, który to cel jest niezbędny dla zakwalifikowania czynu z art. 278 par.1 kk . W świetle powyższego, bezcelowym było ustalanie, w niniejszym postępowaniu karnym, prawa własności zabranych przedmiotów. Niezależnie od tego, czy były one czyjąś wyłączną własnością czy też współwłasnością obu stron, to brak zamiaru przywłaszczenia – w obu przypadkach - ekskulpuje oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej czynu. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się takich uchybień przepisom postępowania karnego, lub prawa materialnego, które nakazywałyby uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzut oparcia się przez Sąd meriti na zeznaniach pokrzywdzonego, które nie zostały ujawnione nie może się ostać, albowiem, de facto, zostały one ujawnione na kolejnym terminie rozprawy. Fakt nie przystąpienia przez Sąd do procedury poszukiwania spadkobierców pokrzywdzonego, nie jest tego rodzaju uchybieniem, które miałoby skutkować uchyleniem wyroku. Każde uchybienie procedurze musi mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, aby mogło zadecydować o uchyleniu wyroku. Tymczasem, wiadomym jest, że spadkobiercami pokrzywdzonego są jego dzieci, których matką jest oskarżona. Zatem, jakich swoich praw miałyby owe dzieci dochodzić zwłaszcza w stosunku do swojej matki, z którą są związane emocjonalnie. Ponadto, w świetle braku niezbędnego zamiaru przywłaszczenia, uchybienie owo nie ma najmniejszego znaczenia dla treści wyroku. Odnosząc się do apelacji oskarżonej, to należy zaznaczyć, iż faktycznie Sąd meriti błędnie przyjął, że oskarżona w swoich wyjaśnieniach twierdziła, iż zabrane przedmioty stanowią współwłasność jej i byłego męża. Dokładna analiza wyjaśnień oskarżonej jednoznacznie nakazuje przyjąć, że oskarżona w swoich wyjaśnieniach utrzymywała, że zabrane przedmioty stanowią jej wyłączną własność. Powyższe zatem, musiało zaskutkować zmianą pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, tak jak w wyroku odwoławczym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI