IX KA 452/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu przywłaszczenia samochodu, uznając, że brak było zamiaru sprawcy do włączenia pojazdu do swojego majątku.
Sąd Rejonowy skazał P.S. za przywłaszczenie samochodu, uznając, że po wypowiedzeniu umowy kredytu nie zwrócił pojazdu bankowi. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, uznał zarzut obrazy przepisów postępowania za zasadny. Stwierdzono, że sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny dowodów, nie wykazując, że oskarżony działał z zamiarem przywłaszczenia (animus rem sibi habendi). Sąd odwoławczy podkreślił, że bank nigdy nie wezwał oskarżonego do zwrotu pojazdu w sposób skuteczny, a sam oskarżony wykazywał inicjatywę w tej kwestii. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego.
Sąd Okręgowy w T. rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego P.S. od wyroku Sądu Rejonowego w T., który skazał oskarżonego za przywłaszczenie samochodu. Obrońca zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, co miało wpływ na ustalenie, że oskarżony działał umyślnie. Sąd Okręgowy uznał ten zarzut za zasadny. W uzasadnieniu wskazano, że sąd pierwszej instancji nie wykazał, iż zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona przestępstwa przywłaszczenia, które wymaga wykazania zamiaru sprawcy do włączenia cudzej rzeczy do swojego majątku (animus rem sibi habendi). Sąd odwoławczy podkreślił, że oskarżony konsekwentnie nie przyznawał się do winy, twierdził, że inicjował zwrot pojazdu, ale bank nie był zainteresowany jego odbiorem. Analiza umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wykazała, że pojazd miał zostać wydany na żądanie banku, a takie żądanie nie zostało skutecznie postawione. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na brak inicjatywy banku w odbiorze pojazdu przez wiele lat, nieskuteczne wezwanie do zwrotu wysłane na nieaktualny adres, a także na fakt, że oskarżony zgłosił się do komornika i wskazał miejsce postoju pojazdu. Podkreślono, że przebieg pojazdu wskazuje na jego minimalne użytkowanie w okresie objętym postępowaniem. Wobec braku dowodów na zamiar przywłaszczenia, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego P.S. od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest dowodów na zamiar sprawcy do włączenia pojazdu do swojego majątku.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny dowodów, nie wykazując zamiaru przywłaszczenia. Podkreślono brak skutecznego wezwania do zwrotu pojazdu przez bank, inicjatywę oskarżonego w kwestii zwrotu oraz minimalne użytkowanie pojazdu, co wykluczało zamiar włączenia go do majątku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku poprzez uniewinnienie
Strona wygrywająca
P. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| (...) | spółka | pokrzywdzony |
| (...) | spółka | wierzyciel |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo przywłaszczenia, wymagające umyślności i zamiaru sprawcy do włączenia cudzej rzeczy do swojego majątku (animus rem sibi habendi).
Pomocnicze
k.p.k. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania polegająca na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) przez dowolną ocenę dowodów. Brak wykazania zamiaru przywłaszczenia (animus rem sibi habendi). Nieskuteczność wezwania do zwrotu pojazdu. Inicjatywa oskarżonego w kwestii zwrotu pojazdu. Minimalne użytkowanie pojazdu. Brak skutecznego żądania zwrotu pojazdu przez wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
dowolna, a nie swobodna ocena dowodów zamiar tzw. animus rem sibi habendi nie budzi zatem wątpliwości, że przedmiotowy samochód po wypowiedzeniu umowy kredytu przez bank nie był już własnością P. S. rzeczywiście ze strony banku zaistniała inicjatywa polegająca na domaganiu się od oskarżonego zwrotu przedmiotowego pojazdu. nieprawidłowo Sąd I instancji przyjął, iż pokrzywdzonym był (...) w G. nie miało miejsce zachowanie oskarżonego polegające na wywoływaniu u właściciela mylnego wyobrażenia, że sprawca rzeczy ruchomej już nie posiada nie doszło tu ze strony oskarżonego do manifestacji zamiaru włączenia samochodu osobowego marki M. (...) o nr rej. (...) do swojego majątku. nieodwracalnego pozbawienia innej osoby mienia i uczynienia z niego swojej własności wierzyciel zaś skoncentrowany był na uzyskaniu środków pieniężnych od oskarżonego. To rzeczywiście nie jest zachowanie osoby, której zamiarem jest przywłaszczenie samochodu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia, zwłaszcza wymogu wykazania zamiaru sprawcy (animus rem sibi habendi) w kontekście umów zabezpieczających i braku skutecznego żądania zwrotu przedmiotu zabezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i braku inicjatywy wierzyciela w odbiorze przedmiotu zabezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzja w działaniach wierzyciela i jak sądowa interpretacja zamiaru może wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawach karnych dotyczących mienia.
“Czy brak reakcji banku na nieodebrany samochód może prowadzić do uniewinnienia od zarzutu przywłaszczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 452/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 0 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt (...) 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. P. S. niekaralność oskarżonego karta karna 407 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 Karta karna Dokument wystawiony przez uprawniony podmiot. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Apelacja obrońcy oskarżonego Obraza prawa procesowego, tj. art. 7 § 1 kpk , która miała istotny wpływ na treść orzeczenia, polegająca na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, ujawnionych w sprawie okoliczności i dowodów, w szczególności dokumentów zgromadzonych w aktach komornika sądowego K. M. , jak również znajdujących się w aktach sprawy pism windykacyjnych, co skutkowało błędnymi ustaleniami, że oskarżony działał umyślnie, a w konsekwencji skutkowało bezzasadnym jego skazaniem. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna. Na uwzględnienie zasługiwał podnoszony przez obrońcę oskarżonego zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 kpk polegającego na dowolniej i wybiórczej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a jednocześnie mającego wpływ na wynik niniejszego postępowania, albowiem w następstwie przeprowadzenia błędnej analizy dowodowej Sąd meriti niezasadnie przyjął, że stanowiące przedmiot rozważań zachowanie P. S. wyczerpało znamiona zarzuconego mu przestępstwa przywłaszczenia. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia argumentacja nie była wszechstronna i rozsądna, a poczynione przez Sąd Rejonowy wnioski nie były trafne w kontekście okoliczności, które wynikały z przeprowadzonych dowodów. Sąd Okręgowy nie podzielił zaprezentowanego przez Sąd a quo stanowiska, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał przyjąć, że oskarżony dopuścił się przestępstwa przywłaszczenia. W ocenie Sądu odwoławczego rzetelna ocena przeprowadzonych dowodów nie pozwala na stwierdzenie, że zachowanie P. S. wpisywało się w dyspozycję art. 284 kk . Zakres przeprowadzonego przez Sąd I instancji postępowania dowodowego nie budził zastrzeżeń Sądu II instancji. Naruszenie przepisów postępowania przez organ orzekający polegało na tym, że błędnie ocenił kluczowe w sprawie dowody, dające niezaprzeczalne wskazania, iż działaniu P. S. nie towarzyszył zamiar tzw. animus rem sibi habendi . Lektura pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia prowadzi do wniosku, iż ma rację obrońca wywodząc, że Sąd I instancji w dowolny sposób ocenił dowody obiektywne, jak również wyjaśnienia oskarżonego, co znalazło swe przełożenie na błędną ocenę rozpatrywanego zachowania P. S. . Przestępstwo przywłaszczenia jest przestępstwem umyślnym . Charakteryzuje je zamiar bezpośredni o szczególnym zabarwieniu, którego treścią jest cel przywłaszczenia. Cel przywłaszczenia oznacza dążenie do definitywnego pozbawienia osoby uprawnionej określonej rzeczy ruchomej lub prawa (por. wyrok SN z 27.07.2016 r., V KK 7/16, LEX nr 2080109). Do przyjęcia realizacji znamion przestępstwa przywłaszczenia od strony podmiotowej konieczne jest wykazanie, że oprócz obiektywnego rozporządzenia przez sprawcę cudzą rzeczą ruchomą jego działaniu towarzyszył zamiar tzw. animus rem sibi habendi , tj. zamiar zatrzymania tej rzeczy dla siebie albo dla innej osoby, bez żadnego ku temu tytułu i ekwiwalentu, lub zamiar przejęcia dla siebie cudzego prawa majątkowego (por. wyrok SN z 6.01.1978 r., V KR 197/77; wyrok SN z 9.12.2003 r., III KK 165/03, oraz wyrok SN z 24.04.2007 r., IV KK 31/07, LEX nr 262665). Przestępny zamiar działania specjalizowanego w art. 284 § 1 k.k. , określany jako animus rem sibi habendi , sprowadza się do istnienia po stronie sprawcy zamiaru powiększenia swego majątku kosztem majątku osoby pokrzywdzonej (por. wyrok SN z 11.03.2003 r., V KK 212/02). Niekwestionowanym faktem jest, iż że P. S. naruszył postanowienia umowy kredytu nr (...) z dnia 19 maja 2008 r. (k. 10 akt) poprzez brak spłaty kredytu w terminie w niej określonym. Te naruszenia zaś skutkowały wypowiedzeniem umowy kredytu przez (...) (k. 12-13 akt). Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że w dniu 21 maja 2008 r. zawarto umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie (k. 11 akt). W celu zabezpieczenia wierzytelności banku P. S. przeniósł na bank udział w prawie własności w części 49/100 w wyniku czego bank stał się współwłaścicielem pojazdu. W § 3 umowy przewłaszczenia zastrzeżono, że bank jest zobowiązany do złożenia przewłaszczającemu oświadczenia o przejściu własności w przypadku m.in. wypowiedzenia umowy kredytu . W takim wypadku własność pozostałego udziału przechodziła na bank bez potrzeby składania odrębnego oświadczenia. W § 5 umowy przewłaszczenia ustalono, że do czasu otrzymania przez przewłaszczającego pisma banku zawierającego żądanie wydania bankowi pojazdu, pojazd będzie używany przez przewłaszczającego . W § 9 umowy wskazano, że w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu przewłaszczający zobowiązuje się do niezwłocznego wydania pojazdu na żądanie banku. Nie budzi zatem wątpliwości, że przedmiotowy samochód po wypowiedzeniu umowy kredytu przez bank nie był już własnością P. S. , jednakże jednocześnie z przytoczonych powyżej zapisów umownych wynikało, że dopiero na wyraźne żądanie banku P. S. będzie zobowiązany wydać pojazd. Oskarżony w toku całego postępowania konsekwentnie nie przyznawał się do popełnienia zarzuconego mu przestępstwa. Podawał, iż samochód jest w jego posiadaniu, nie jest on jednak użytkowany i stoi na posesji przy ul. (...) w T. . Zarówno w postępowaniu przygotowawczym (k. 170 akt), postępowaniu przed Sądem I instancji (protokół rozprawy z dnia 22 czerwca 2022 r. k. 301v akt), jak również przed Sądem II instancji (protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 8 grudnia 2023 r. k. 409v akt) oskarżony podawał tożsamo, że otrzymał wypowiedzenie umowy kredytu z (...) , po czym telefonicznie zwrócił się o odebranie mu samochodu. Wykazywał on inicjatywę jego zwrotu, ale powiedziano mu, że nie ma takiej możliwości przed wydaniem nakazu. Podał, że 20 grudnia 2021 roku pojazd został przekazany policjantom i nikt wcześniej tego samochodu od niego nie chciał. Wskazał, że w samej umowie kredytowej nie było nic o zwrocie auta, w wypowiedzeniu umowy też nie było mowy o tym, żeby zwrócić samochód w konkretne miejsce. Zaznaczył, iż był świadomy że musi zwrócić pojazd, wobec czego zwracał się o to, żeby wskazali mu miejsce. Doszło do jego kontaktu z komornikiem, który w istocie był jedyną osobą, która mogła wskazać fizycznie miejsce zwrotu pojazdu. Rozpoczęto postępowanie komornicze, zabezpieczono samochód, a i tak finalnie nie doszło do jego zabrania. Bank nigdy nie poinformował go w jakie konkretne miejsce ma odstawić przedmiotowy pojazd. W ustaleniach faktycznych Sąd meriti wskazał, że po wypowiedzeniu umowy kredytu P. S. miał świadomość konieczności zwrotu pojazdu bankowi. Taki stan rzeczy wynika także z wyjaśnień oskarżonego. Tyle że zwrot tegoż pojazdu miał nastąpić z inicjatywy (...) , a tejże inicjatywy przez okres ponad 9 lat nie było. Nie zasługiwało na aprobatę stanowisko Sądu Rejonowego sprowadzające się do kwestionowania twierdzeń oskarżonego, iż nawiązywał on telefoniczny kontakt z bankiem, natomiast tenże nie był zainteresowany odbiorem pojazdu. W aktach sprawy próżno szukać dowodu, który niweczyłby tak przedstawiane przez P. S. postępowanie wierzyciela. Sąd I instancji w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia nie przywołał jakiegokolwiek dokumentu, który niweczyłby prawdomówność oskarżonego w tym względzie i wskazywał, iż rzeczywiście ze strony banku zaistniała inicjatywa polegająca na domaganiu się od oskarżonego zwrotu przedmiotowego pojazdu. Wbrew stanowisku Sądu meriti twierdzenia oskarżonego, że kontaktował się on telefonicznie z bankiem w sprawie zwrotu pojazdu nie jawiły się jako gołosłowne. Oskarżony w sposób konsekwentny przedstawiał zaistniałe okoliczności stanu faktycznego, natomiast niemożność wykazania bytu takich rozmów wynikała z tego, że zostały przeprowadzone telefonicznie. W przypadku gdyby było inaczej i bank wzywał do zwrotu pojazdu, to najpewniej uczyniłby to pisemnie i taki dokument z pewnością znalazłby się w aktach niniejszej sprawy. Poza tym sam Sąd Rejonowy zmieniając opis czynu przypisanego oskarżonemu poprzez uściślenie daty jego popełnienia i ustalenie, że oskarżony dopuścił się go w okresie od 10 marca 2021 r. do 20 grudnia 2021 r. dostrzegł, że formalnie oskarżony był uprawniony do użytkowania pojazdu do momentu wezwania go przez bank do zwrotu pojazdu, co wynikało jednoznacznie z treści § 3 umowy przewłaszczenia. Także Sąd I instancji dokonując modyfikacji w ustaleniach stanu faktycznego w powyższy sposób zgodził się ze stanowiskiem P. S. , iż ze strony (...) nie było wezwania do zwrotu pojazdu. Sąd ten przyjął jako moment początkowy wezwanie przez (...) w G. w imieniu (...) z siedzibą w W. , ale o niepoprawności takiego zapatrywania będzie mowa w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Zatem zaznaczyć kategorycznie trzeba, iż zgodnie z wyjaśnieniami oskarżonego P. S. ze strony (...) żądanie zwrotu pojazdu nie zostało nigdy sformułowane. Także istotne pozostają okoliczności związane z przeprowadzonym względem oskarżonego postępowaniem komorniczym. W dniu 25 października 2013 r. Komornik Sądowy dokonał zajęcia ruchomości pojazdu marki M. (...) o nr rej. (...) . Zajęte ruchomości, na których umieszczono kartki z pieczęcią komornika pozostawiono we władaniu dłużnika – oddano pod dozór P. S. (k. 44 akt komorniczych). Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. komornik umorzył postępowanie egzekucyjne. Sąd Rejonowy stracił z pola widzenia treść pisma (...) z siedzibą w W. z dnia 1 października 2015 r. (k. 73 akt w sprawie egzekucyjnej (...) ), stanowiącego wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku ze sprzedażą wierzytelności określonej w tytule wykonawczym na rzecz (...) z siedzibą w W. . Sąd Okręgowy w toku kontroli instancyjnej dostrzegł, że błędnie w opisie przypisanego oskarżonemu czynu został wskazany pokrzywdzony. Sąd I instancji jako ten podmiot wskazał (...) w G. , podczas gdy – wobec treści umowy przelewu wierzytelności nr (...) z dnia 19.12.2014 r. (k. 14-21 akt) – (...) z siedzibą w W. dokonał cesji wierzytelności przysługującej mu względem P. S. na rzecz (...) z siedzibą w W. . To właśnie wskazany (...) stał się podmiotem praw przysługujących (...) względem oskarżonego. Nieprawidłowo Sąd I instancji przyjął, iż pokrzywdzonym był (...) w G. , albowiem podmiot ten prowadził wyłącznie czynności egzekucyjne względem oskarżonego. Zatem to (...) z siedzibą w W. był pokrzywdzonym. W imieniu tegoż podmiotu (...) – jak ustalił Sąd Rejonowy w oparciu o dokumenty z k. 25 i 26 akt – pismem z dnia 16 lutego 2021 r. wysłanym na adres z umowy kredytowej, tj. D. ul. (...) wezwał P. S. do zwrotu samochodu osobowego marki M. (...) o nr rej. (...) . Wskazane pismo było dwukrotnie awizowane, a jego zwrot nastąpił w dniu 10 marca 2021 r. W tym miejscu wskazać należy, iż umowa kredytu nr (...) z dnia 19 maja 2008 r. w § 12 stanowiła: W sprawach nie uregulowanych niniejszą umową stosuje się postanowienia „Ogólnych Warunków Umów w zakresie kredytowania pojazdów w (...) ”, które stanowią integralną część niniejszej umowy (k. 10 akt). Stosownie do tego dokumentu (k. 367 akt) w myśl § 15: W razie zmiany adresu do doręczeń Klienta w czasie trwania Umowy , Klient ma obowiązek pisemnie zawiadomić o nowym adresie (...) , ze wskazaniem numeru Umowy. Na tenże zapis OWU w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołał się także Sąd Rejonowy. Sąd I instancji niesłusznie uznał, że wysłane do P. S. wezwanie do zwrotu samochodu osobowego marki M. (...) o nr rej. (...) było skuteczne prawnie. W umowie kredytowej rzeczywiście był zawarty obowiązek informowania banku o każdorazowej zmianie danych adresowych, jednakże obowiązek ten – stosownie do przywołanych powyżej postanowień OWU – spoczywał na P. S. w czasie trwania umowy, a ta została wypowiedziana przez (...) , wobec czego w chwili wysyłania przez (...) wezwania do zwrotu ww. pojazdu do oskarżonego powyższy obowiązek nie ciążył już na nim. Sąd Okręgowy zważył, iż także bez ww. wezwania istniałaby możliwości wypełnienia przez P. S. znamion przestępstwa przywłaszczenia, jednakże zaistniałe w sprawie realia nie dają postaw ku stwierdzeniu, iż występował po jego stronie animus rem sibi habendi. W przedmiotowej sprawie nie miało miejsce zachowanie oskarżonego polegające na wywoływaniu u właściciela mylnego wyobrażenia, że sprawca rzeczy ruchomej już nie posiada poprzez zaprzeczanie wobec uprawnionego, że rzecz ruchomą posiada, zapewnianie go o zgubieniu rzeczy, o tym, że ktoś ją ukradł. Nie miała także miejsca sytuacja, by P. S. sprzedał przedmiotowy pojazd bądź darował go innej osobie. Zatem nie doszło tu ze strony oskarżonego do manifestacji zamiaru włączenia samochodu osobowego marki M. (...) o nr rej. (...) do swojego majątku. Istotne dla zachowań manifestujących jest uzewnętrznienie celu sprawcy sprowadzającego się do woli zerwania więzi łączącej właściciela z rzeczą i włączenia jej do swojego majątku lub traktowania rzeczy przez sprawcę jak własną (por. B. Michalski [w:] Kodeks karny..., red. A. Wąsek, s. 912). W zaistniałych w sprawie realiach trudno mówić o tym, by P. S. przyświecał cel sprowadzający się do nieodwracalnego pozbawienia innej osoby mienia i uczynienia z niego swojej własności (zob. wyrok SN z 3.10.2005 r., V KK 15/05, LEX nr 157206). Nawiązując do wspomnianej wyżej kwestii związanej z przeprowadzonym postępowaniem komorniczym, warto zwrócić uwagę na słuszną konstatację obrońcy, iż po wypowiedzeniu umowy kredytowej i braku spłaty pozostałej części kredytu bank wystąpił na drogę egzekucyjną jako (...) z siedzibą w W. , zaś oskarżony, jak tylko dowiedział się o wszczętej egzekucji, zgłosił się do komornika sądowego, gdzie wskazał miejsce parkowania pojazdu i podpisał ww. protokół zajęcia z dnia 25 października 2013 r. Komornik zatem dysponował majątkiem w postaci samochodu, którego wartość pokrywała zadłużenie kredytowe i inicjatywa egzekucyjna leżała po stronie wierzyciela. Trafna była także uwaga skarżącego, iż w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu Sądu (protokół k. 316 akt), zostały odczytane dokumenty z akt Komornika Sądowego sygn. (...) , z których wynikało, że komornik umorzył postępowanie na wniosek wierzyciela, a nie z niemożliwości kontaktu z oskarżonym, któremu to przekazał przedmiotowy pojazd w dozór. Trafnie podniósł autor apelacji, że komornik kolejne pisma wysyłał do dłużnika podając jedynie numer skrytki pocztowej, bez jego imienia i nazwiska, a to zaś skutkowało odmową wydania pism dłużnikowi. Słuszne było stanowisko obrońcy, iż (...) z siedzibą w W. przez 7 lat (od momentu cesji wierzytelności do lutego 2021 r.) nie podejmował żadnych czynności zmierzających do odebrania pojazdu od oskarżonego. Słusznie skarżący zakwestionował zatem stwierdzenie zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia, iż oskarżony nie chciał wydać wierzycielowi samochodu i przez 9 lat nie miał zamiaru tego uczynić. Zebrane w sprawie dowody potwierdzają twierdzenia oskarżonego, że przez ten czas nikt nie chciał od niego fizycznie samochodu, wierzyciel zaś skoncentrowany był na uzyskaniu środków pieniężnych od oskarżonego. Poza jednokrotnym użyciem w dniu 1 sierpnia 2019 r. (na marginesie, ustalenie to Sąd I instancji poczynił w sposób niedopuszczalny wyłącznie na podstawie notatek służbowych) pojazd stał zaparkowany i nieużywany na prywatnej posesji w T. przy ul. (...) . Prawidłowo podniósł obrońca, że komornik znał miejsce zaparkowania pojazdu. Miejsce to wynikało z treści akt egzekucyjnych, do których dostęp miał także wierzyciel ( (...) jako następca prawny (...) również miał prawo wglądu do akt egzekucyjnych). Racją jest, iż wystarczyło zwrócić się do Komornika Sądowego, aby uzyskać informację, że pojazd od kilku lat stoi na prywatnej posesji w T. przy ul. (...) . Tymczasem wysłano pismo zatytułowane „WEZWANIE DO WYDANIA POJAZDU” z dnia 16 lutego 2021 r. na adres, pod którym dłużnik nie przebywał, o czym – jak trafnie wskazał obrońca - wiedział już (...) (doręczenie wypowiedzenia umowy nastąpiło na adres w T. przy ul. (...) ). Obrońca słusznie zwrócił uwagę na zachowanie się oskarżonego po tym, jak dowiedział się, że jest poszukiwany przez Policję. Bez zbędnej zwłoki stawił się do Komisariatu Policji, złożył wyjaśnienia, wskazał miejsce parkowania pojazdu i udzielił co do niego wszelkich wyjaśnień – podobnie jak w 2013 r. przed Komornikiem Sądowym. To rzeczywiście nie jest zachowanie osoby, której zamiarem jest przywłaszczenie samochodu. Niezrozumiałe zatem jest zachowanie pokrzywdzonego, który ani osobiście, ani za pośrednictwem firmy windykacyjnej (...) do chwili obecnej nie potwierdził w Komisariacie Policji otrzymania pojazdu M. . Zgodzić należało się także z obrońcą, iż zapis § 9 umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia 21 maja 2008 roku stanowił o wydaniu przedmiotowego pojazdu w dowolnym miejscu, gdzie pod odbiór stawi się przedstawiciel pokrzywdzonego. Nikt natomiast po samochód się nie stawił, nawet gdy znajdował się pod nadzorem komornika sądowego. Nie wyznaczono żadnego miejsca odbioru. Słuszne jest stanowisko, iż wydanie pojazdu nie jest równoznaczne z obowiązkiem dopytywania się przez dłużnika, gdzie zwrócić je, ani z obowiązkiem poszukiwania miejsca, gdzie należałoby pojazd pozostawić. Jest to prerogatywa wierzyciela, czy stawi się po samochód, czy jak w przedmiotowej sprawie pozostanie bierny. Sąd niesłusznie wywodził, że przedmiotowy pojazd był użytkowany, pożyczany i dawał oskarżonemu korzyści. Jest to niezgodne z obiektywnym materiałem dowodowym w postaci dokumentów. Polisa ubezpieczeniowa określa przebieg pojazdu na 296 000 km, natomiast dokument o nazwie historia pojazdu (k. 23 i 24 akt) wygenerowany w dniu 27 stycznia 2021 r. wskazuje, że zarejestrowany przebieg pojazdu w dniu 10 lipca 2019 roku (data badania technicznego) wynosi 296 130 km, a zatem w okresie od maja 2013 roku do lipca 2019 r. (ponad 6 lat) pojazd przejechał ok 130 km. O braku istnienia po stronie oskarżonego zamiaru przywłaszczenia świadczy także to, że dbał on o prawne aspekty, to jest ubezpieczenie (choć nie miał on obowiązku, gdyż wyłącznym właścicielem był pokrzywdzony) oraz dokonywanie przeglądów. Reasumując, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do przyjęcia, iż zachowanie P. S. wyczerpało znamiona zarzuconego mu przestępstwa z art. 284 § 1 kk . Jego zachowania nawet trudno poczytać za zaniedbanie, albowiem to ze strony wierzyciela miało nastąpić wezwanie do zwrotu pojazdu, przy czym nie uczynił tego (...) , zaś wezwanie ze strony jego następcy prawnego (...) było nieskuteczne prawnie. Miało ono bowiem miejsce w czasie, gdy doszło już do wypowiedzenia umowy, a zatem nie obowiązywały już P. S. OWU, konstytuujące obowiązek informowania o zmianie danych adresowych. W żadnym razie zachowanie oskarżonego nie wpisywało się w istotę przywłaszczenia polegającą na bezprawnym potraktowaniu uzyskanej wcześniej cudzej rzeczy jak własnej. Oskarżony pozostawił pojazd na posesji znajomych i tam też oczekiwał on na odbiór ze strony uprawnionego podmiotu. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt (...) ; zmiana poprzez uniewinnienie Zwięźle o powodach zmiany Racje wskazane w punkcie 3.1. niniejszego uzasadnienia zadecydowały o zmianie zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego P. S. od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w akcie oskarżenia. 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Sąd Okręgowy na podstawie art. 632 pkt 2 kpk kosztami procesu w sprawie obciążył Skarb Państwa. PODPIS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI