IX Ka 26/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uchylając karę grzywny ze względu na trudną sytuację materialną oskarżonej, jednocześnie utrzymując w mocy pozostałe orzeczenia.
Oskarżona E.M. została skazana przez Sąd Rejonowy za usiłowanie oszustwa i podrobienie dokumentu na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz karę grzywny. W apelacji oskarżona domagała się zmiany wyroku poprzez umorzenie grzywny, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, uchylając karę grzywny jako rażąco surową w kontekście jej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.
Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał apelację oskarżonej E.M. od wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy, który skazał ją za usiłowanie oszustwa i podrobienie dokumentu (PIT-37) w celu uzyskania nienależnej nadpłaty podatku. Sąd Rejonowy wymierzył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 2 lata, dozór kuratora, karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych po 10 zł oraz zobowiązał do podjęcia pracy. Oskarżona zaskarżyła wyrok w części dotyczącej grzywny, argumentując niemożność jej uiszczenia z powodu bardzo trudnej sytuacji materialnej. Sąd Okręgowy, aprobowując ustalenia winy, uznał karę grzywny za rażąco surową w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk, biorąc pod uwagę niskie dochody rodziny, bezrobocie oskarżonej, jej umiarkowany stopień niepełnosprawności i konieczność ponoszenia wydatków na leki. W związku z tym, na mocy art. 58 § 2 kk, uchylił orzeczenie o karze grzywny, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżoną z kosztów postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kara grzywny może być uznana za rażąco surową, jeśli jej uiszczenie stanowiłoby nadmierną uciążliwość dla oskarżonego z uwagi na jego trudną sytuację materialną, nawet jeśli została ona uzgodniona w trybie art. 335 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że orzeczenie kary grzywny wobec oskarżonej, której sytuacja materialna (niskie dochody, bezrobocie, niepełnosprawność) uniemożliwia jej uiszczenie, czyni ją rażąco surową. W takich okolicznościach celowość orzekania grzywny jest wątpliwa, a jej egzekwowanie stanowiłoby nadmierną uciążliwość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
E. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 73 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 58 § 2
Kodeks karny
Sąd Okręgowy zastosował dyspozycję tego przepisu, uchylając karę grzywny.
Pomocnicze
k.k. art. 53
Kodeks karny
Sąd pierwszej instancji ocenił kary pod kątem przesłanek z art. 53 kk.
k.k. art. 438 § 4
Kodeks karny
Sąd Okręgowy uznał karę grzywny za rażąco surową w rozumieniu tego przepisu.
k.p.k. art. 335
Kodeks postępowania karnego
Wniosek prokuratora w trybie tego przepisu zawierał propozycje kar uzgodnionych z oskarżoną.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Na podstawie tego przepisu zwolniono oskarżoną z kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna oskarżonej uniemożliwia uiszczenie orzeczonej kary grzywny. Kara grzywny jest rażąco surowa w kontekście sytuacji życiowej i zdrowotnej oskarżonej.
Godne uwagi sformułowania
kara grzywny faktycznie nie może się ostać rozstrzygnięcie to, z uwagi na fakt, że uiszczenie orzeczonej grzywny stanowiłoby dla niej i jej rodziny nadmierną uciążliwość, uznać jednak należało za rażąco surowe w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk Okoliczności te czynią orzekanie wobec niej kary grzywny, nawet w najniższej wysokości, niecelowym.
Skład orzekający
Aleksandra Nowicka
przewodniczący
Mirosław Wiśniewski
sędzia
Rafał Sadowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miarkowania kary grzywny w kontekście trudnej sytuacji materialnej oskarżonego, zwłaszcza po uzgodnieniu kary w trybie art. 335 kpk."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej oskarżonego i jego rodziny; wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może uwzględnić trudną sytuację materialną strony, nawet po wcześniejszym uzgodnieniu kary, co jest istotne z perspektywy praktycznej dla obrońców i oskarżonych.
“Sąd uchylił grzywnę! Kluczowa decyzja dla osób w trudnej sytuacji materialnej.”
Dane finansowe
WPS: 279 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt – IX Ka 26/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2. kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Toruniu w składzie: Przewodniczący – S.S.O. Aleksandra Nowicka Sędziowie: S.S.O. Mirosław Wiśniewski S.S.O. Rafał Sadowski (spr.) Protokolant – staż. Marzena Chojnacka przy udziale Prokuratora Prok. Okręgowej w Toruniu Marzenna Mikołajczak po rozpoznaniu w dniu 2. kwietnia 2015 r. sprawy E. M. – oskarżonej z art. 13§1 kk w zw. z art. 286§1 kk , w zb. z art. 270§1 kk w zw. z art. 11§2 kk ; na skutek apelacji wniesionej przez oskarżoną, od wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 6. listopada 2014 r., sygn. akt II K 479/14 , I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie o grzywnie zawarte w punkcie III. tego wyroku; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zwalnia oskarżoną z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, a wydatkami tego postępowania obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt IX Ka 26/15 UZASADNIENIE E. M. została oskarżona o to, że w nieustalonym miejscu i czasie nie później niż 28.02.2014r. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłowała doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że wypełniła własnoręcznie dokument PIT – 37 wpisując dane syna K. M. oraz nieprawidłowe dane co do wysokości nieosiągniętych przez niego dochodów za rok 2013 oraz podrobiła podpis syna K. M. wpisując w rubryce 143 „podpis podatnika” jego imię i nazwisko (...) a następnie posłużyła się podrobionym dokumentem jako autentycznym w Urzędzie Skarbowym w B. w dniu 28.02.2014przedkładając go w celu uzyskania nadpłaty podatku dochodowego w wysokości 279 zł, działając tym na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Urząd Skarbowy w B. , lecz zamiaru swego nie osiągnęła z uwagi na złożenie w Urzędzie Skarbowym w R. rocznego zeznania podatkowego PIT – 37 za rok 2013 osobiście przez K. M. - tj. o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w Brodnicy , sygn. akt II K 479/14, uznał oskarżoną za winną popełnienia zarzucanego jej czynu stanowiącego występek z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to, na mocy art. 11 § 3 kk , na podstawie art. 286 § 1 kk , wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 kk , warunkowo zawiesił na okres 2 lat tytułem próby, oddając ją w tym czasie, na mocy art. 73 § 1 kk , pod dozór kuratora sądowego oraz na mocy art. 33 § 1, 2 i 3 kk - karę grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych przyjmując za równowartość jednej stawki kwotę 10 złotych. Na mocy art. 72 § 1 pkt 8 kk zobowiązał oskarżoną do przedsięwzięcia starań w kierunku podjęcia pracy zarobkowej w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. Zwolnił oskarżoną od opłaty sądowej, a wydatkami postępowania obciążył Skarb Państwa. Wyrok ten w części dotyczącej orzeczenia o karze zaskarżyła oskarżona . Wskazując na to, że sytuacja materialna jest tak trudna, że nie pozwala na uiszczenie grzywny, domagała się ona jego zmiany poprzez jej „umorzenie”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja oskarżonej okazała się zasadna. Aprobując ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku i dokonane na ich podstawie orzeczenie o winie oskarżonej, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie o karze, którym obok kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nałożono na nią, na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 kk , karę grzywny faktycznie nie może się ostać. Do wymierzenia zaskarżonym wyrokiem w/w akcesoryjnej kary grzywny w wysokości 20 stawek dziennych doszło wskutek uwzględnienia złożonego przez prokuratora w trybie art. 335 kpk wniosku, który zawierał propozycje orzeczenia kar uzgodnionych wcześniej przez niego z oskarżoną. Po dokonaniu ich oceny pod kątem przesłanek z art. 53 kk sąd meriti słusznie uznał, że kara 6 miesięcy pozbawienia wolności niepodlegająca efektywnemu wykonaniu, w połączeniu ze stanowiącą realną dolegliwość karą majątkową w wysokości zaaprobowanej przez samą oskarżoną, która naruszyła prawo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, stanowić będzie należyte zabezpieczenie realizacji wszystkich celów postępowania. W świetle ujawnionych przez nią w apelacji okoliczności, obrazujących szczegółowo jej sytuację materialną, rozstrzygnięcie to, z uwagi na fakt, że uiszczenie orzeczonej grzywny stanowiłoby dla niej i jej rodziny nadmierną uciążliwość, uznać jednak należało za rażąco surowe w rozumieniu art. 438 pkt 4 kpk . Z przedłożonych przez nią dokumentów (k. 66-67) jasno wynika wszak, że dochody jej rodziny, w której skład oprócz niepracującego męża wchodzi uczący się syn, pozostający na utrzymaniu rodziców i osiągający własne dochody w niewielkiej kwocie z tytułu praktyk, są bardzo niskie. Rodzina utrzymuje się w zasadzie dzięki pomocy społecznej. Mająca wykształcenie podstawowe, nie posiadająca wyuczonego zawodu (k. 35v.) i licząca sobie blisko 50 lat, oskarżona również jest osobą bezrobotną, a jej stan zdrowia - wypełniający znamiona niepełnosprawności stopnia umiarkowanego - generuje konieczność stałego ponoszenia wydatków na leki i istotnie ogranicza możliwości zarobkowe. Okoliczności te czynią orzekanie wobec niej kary grzywny, nawet w najniższej wysokości, niecelowym. Uwzględniając postulat oskarżonej, która aprobując co do zasady zaskarżony wyrok, wskazywała na to, że rozstrzygnięcie o karze z uwagi na wymierzenie jej nim kary grzywny nie jest adekwatne do jej sytuacji materialnej, sąd odwoławczy, kierując się dyspozycja art. 58§2 kk , dokonał zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zawartego w pkt III rozstrzygnięcia o karze grzywny. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też w pozostałym zakresie został on utrzymany w mocy. Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk , kierując się sytuacją materialną oskarżonej, sąd odwoławczy zwolnił ją z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI