IX Ka 1393/13

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2013-11-06
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaokręgowy
prawo karnekodeks karnyart. 178a kkprowadzenie pojazdustan nietrzeźwościapelacjauniewinnieniebłąd proceduralnysąd okręgowy

Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował czyn i nieprawidłowo próbował naprawić błąd poprzez sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej.

Sąd Okręgowy w Kielcach zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach, uniewinniając M. K. od zarzutu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 kk). Sąd odwoławczy stwierdził, że sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybienia, kwalifikując czyn jako usiłowanie przestępstwa z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 178a § 4 kk, pomijając przy tym kluczowe znamię stanu nietrzeźwości. Próba naprawienia tego błędu przez sąd rejonowy w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej została uznana za niedopuszczalną ingerencję w merytoryczną treść wyroku.

Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając apelację oskarżonego M. K., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach i uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Oskarżony został pierwotnie uznany za winnego usiłowania prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 13 § 1 kk w zw. z art. 178a § 4 kk) i skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zakaz prowadzenia pojazdów na rok oraz świadczenie pieniężne. Sąd Okręgowy wskazał, że sąd pierwszej instancji dopuścił się istotnego uchybienia, kwalifikując czyn jako usiłowanie, a jednocześnie pomijając w opisie czynu jego kluczowe znamię, jakim jest stan nietrzeźwości. Sąd Rejonowy próbował naprawić ten błąd poprzez postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, jednak Sąd Okręgowy uznał tę czynność za niedopuszczalną ingerencję w merytoryczną treść wyroku, która mogła być wzruszona jedynie w postępowaniu odwoławczym. W związku z brakiem podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 178a § 4 kk w sposób prawidłowy, Sąd Okręgowy orzekł uniewinnienie. Kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybienia, kwalifikując czyn jako usiłowanie i pomijając kluczowe znamię stanu nietrzeźwości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował czyn, pomijając w opisie stan nietrzeźwości, co jest kluczowym znamieniem przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Próba naprawienia tego błędu przez sąd rejonowy w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej została uznana za niedopuszczalną ingerencję w merytoryczną treść wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 456

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 437 § 2 kpk, dotyczy zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

W kontekście usiłowania popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k.

k.k. art. 14 § § 1

Kodeks karny

W kontekście usiłowania popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k.

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 63 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy na poczet orzeczonego zakazu.

k.k. art. 49 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu.

k.p.k. art. 105

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd sądu pierwszej instancji w kwalifikacji prawnej czynu polegający na pominięciu znamienia stanu nietrzeźwości przy zarzucie z art. 178a § 4 k.k. Niedopuszczalność sprostowania przez sąd pierwszej instancji oczywistej omyłki pisarskiej w celu naprawienia błędu merytorycznego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji wydając przedmiotowe orzeczenie dopuścił się uchybienia, które to skutkowało koniecznością uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Do znamion przestępstwa opisanego w art. 178 a § 4 k.k. należy m.in. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. W opisie czynu przypisanego oskarżonemu pominął jednak jego szczególne znamię, które przesądza o odpowiedzialności oskarżonego. Tego rodzaju niedopatrzenia nie można traktować w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej. Zgodnie z jednolitym poglądem prezentowanym w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, niedopuszczalnym jest prostowanie w trybie art. 105 k.p.k. błędnych rozstrzygnięć sądu co do winy i kary. Przepis art. 105 k.p.k. zezwala bowiem na sprostowanie orzeczenia lub zarządzenia tylko w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej, niedopuszczalna jest natomiast jakakolwiek ingerencja w merytoryczną treść wyroku.

Skład orzekający

Adam Zarzycki

przewodniczący

Adam Kabziński

sędzia

Zbigniew Karamara

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usiłowania przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz dopuszczalności sprostowania wyroku w trybie art. 105 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z błędami sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są precyzja w opisie czynu i prawidłowe stosowanie procedur, nawet w sprawach karnych. Pokazuje też, że błędy sądu mogą prowadzić do uniewinnienia.

Błąd sądu zadecydował o uniewinnieniu kierowcy oskarżonego o jazdę po pijanemu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX Ka 1393/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Adam Zarzycki Sędziowie: SO Adam Kabziński SO Zbigniew Karamara (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Anna Misztal przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Andrzeja Kędziory po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 roku sprawy M. K. oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 4 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 9 lipca 2013 roku sygn. akt II K 349/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonego M. K. uniewinnia od zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu; II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt. IX Ka 1393/13 UZASADNIENIE M. K. został oskarżony o to, że w dniu 13 stycznia 2013 roku w miejscowości G. gmina P. w województwie (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości tj. 0,45 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki D. (...) o numerze rejestracyjnym (...) będąc uprzednio skazanym przez Sąd Rejonowy w Starachowicach prawomocnym wyrokiem II K 412/09 z dnia 26 sierpnia 2009 roku za prowadzenie pojazdu tj. o przestępstwo z art. 178 a § 4 k.k. Sąd Rejonowy w Starachowicach wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 roku w sprawie II K 349/13 w ramach zarzucanego czynu M. K. uznał za winnego tego, że w dniu 13 stycznia 2013 roku w miejscowości G. gmina P. usiłował prowadzić w ruchu lądowym pojazd mechaniczny – samochód osobowy marki D. (...) o numerze rejestracyjnym (...) będąc uprzednio skazanym przez Sąd Rejonowy w Starachowicach prawomocnym wyrokiem II K 412/09 z dnia 26 sierpnia 2009 roku za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lecz czynu zamierzonego nie dokonał z uwagi na podjęcie interwencji przez funkcjonariuszy Policji tj. popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 178 a § 4 k.k. i za ten czyn na podst. art. 14 § 1 k.k. w zw. art. 178 a § 4 k.k. wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił, w trybie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. na okres próby wynoszący 3 lata. Nadto na podst. art. 42 § 2 k.k. , art. 43 § 1 k.k. Sąd orzekł w stosunku do M. K. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Jednocześnie na podst. art. 63 § 2 k.k. Sąd na poczet orzeczonego środka karnego zaliczył M. K. okres zatrzymania praw jazdy od dnia 13 stycznia 2013 roku. Nadto na podst. art. 49 § 1 i 2 k.k. Sąd zasądził od M. K. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 200 zł. Sąd obciążył również oskarżonego kosztami sądowymi w wysokości 210 zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł oskarżony M. K. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. Obrazę przepisów postępowania, które miało wpływ na jego rozstrzygnięcie tj: - art. 7 kpk poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranych dowodów przejawiającej się w zdyskwalifikowaniu zeznań K. B. , E. K. i jego wyjaśnień, tylko dlatego, że są sprzeczne z zeznaniami policjantów Ł. T. i A. W. bez uwzględnienia okoliczności w jakich doszło do odjęcia interwencji, warunków drogowych, w tym braku śladów wskazujących na usiłowanie wyjechania przez niego samochodem na jezdnię; - art. 172 kpk poprzez nie skonfrontowanie sprzecznych ze sobą dowodów w postaci zeznań świadków i jego wyjaśnień, która to czynność pozwoliłaby na wyjaśnienie wielu okoliczności związanych z usytuowaniem jego pojazdu, ustalenia miejsca krawędzi drogi z uwagi na jej niewidoczność (duże opady śniegu); 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, wynikający z przyjęcia że w dniu 13 stycznia 2013 roku w G. usiłował prowadzić w ruchu lądowym samochód osobowy marki D. (...) , lecz czynu tego nie dokonał z uwagi na podjęcie interwencji przez funkcjonariuszy pomimo, że właściwa ocena dowodów zaprzecza takim ustaleniom. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go od postawionego mu zarzutu, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Starachowicach. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja wywiedziona przez oskarżonego M. K. okazała się o tyle skuteczna, że doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Nie wdając się w merytoryczne rozważania na temat podniesionych w apelacji zarzutów w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd I instancji wydając przedmiotowe orzeczenie dopuścił się uchybienia, które to skutkowało koniecznością uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Podkreślić należy, iż sprawcą czynu z art. 178 a § 4 k.k. jest osoba, która prowadziła w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w jakiejkolwiek strefie ruchu, to jest w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym pojazd mechaniczny będąc wcześniej prawomocnie skazana za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. A zatem do znamion przestępstwa opisanego w art. 178 a § 4 k.k. należy m.in. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku przyjął, iż zachowanie oskarżonego przybrało jedynie formę usiłowania i jego czyn zakwalifikował jako przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 178 a § 4 k.k. W opisie czynu przypisanego oskarżonemu pominął jednak jego szczególne znamię, które przesądza o odpowiedzialności oskarżonego. Mianowicie nie wskazał, iż M. K. w trakcie zdarzenia znajdował się w stanie nietrzeźwości. Co prawda Sąd Rejonowy próbował ten błąd naprawić wydając postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, niemniej jednak tego rodzaju niedopatrzenia nie można traktować w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej. Podkreślić należy, iż zgodnie z jednolitym poglądem prezentowanym w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, niedopuszczalnym jest prostowanie w trybie art. 105 k.p.k. błędnych rozstrzygnięć sądu co do winy i kary. W drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie można ich zatem zmieniać lub uzupełniać. Przepis art. 105 k.p.k. zezwala bowiem na sprostowanie orzeczenia lub zarządzenia tylko w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej, niedopuszczalna jest natomiast jakakolwiek ingerencja w merytoryczną treść wyroku (tak. wyrok SN z 19.07.2007 w sprawie V KK 376/06). Stąd też przyjmuje się w judykaturze Sądu Najwyższego, że prostowanie w trybie określonym w art. 105 k.p.k. merytorycznych elementów wyroku nie pociąga za sobą skutków prawnych (por. wyrok SN z 3 kwietnia 2006 r., V KK 482/05, post. SN z 16 grudnia 2009 r., IV KK 347/09). W ocenie Sądu Odwoławczego w niniejszej sprawie postanowienie Sądu Rejonowego o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, odnosiło się w istocie do merytorycznej treści orzeczenia, a zatem ingerowało w rozstrzygnięcie podlegające wzruszeniu wyłącznie na drodze postępowania odwoławczego. A zatem jako niedopuszczalne i nieskuteczne nie wiązało Sądu Okręgowego. Zdaniem Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż czyn przypisany oskarżonemu w wyroku wypełnił znamiona przestępstwa z art. 178 a § 4 k.k. W związku z powyższym Sąd Okręgowy w trybie art. 456 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 kpk zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego M. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. SSO Adam Zarzycki SSO Zbigniew Karamara SSO Adam Kabziński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI