IX K 519/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego umarzający postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego, uznając, że przekroczenie prędkości nie stanowiło uchybienia godności urzędu, a sprawa była przedawniona.
Minister Sprawiedliwości odwołał się od wyroku Sądu Apelacyjnego, który umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego Sądu Rejonowego oskarżonego o spowodowanie śmierci pieszej w wyniku wypadku drogowego. Minister zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, twierdząc, że przekroczenie prędkości o 25 km/h stanowiło uchybienie godności urzędu. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny oddalił odwołanie, uznając, że ustalenia Sądu Apelacyjnego były prawidłowe, a czyn obwinionego stanowił jedynie wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., które uległo przedawnieniu.
Sprawa dotyczyła odwołania Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego, który umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec sędziego Sądu Rejonowego. Sędzia był obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, polegającego na nieumyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, które doprowadziło do śmierci pieszej. Sąd Apelacyjny uznał, że czyn obwinionego stanowił wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. i umorzył postępowanie z powodu przedawnienia. Minister Sprawiedliwości zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, argumentując, że przekroczenie prędkości o 25 km/h w terenie zabudowanym stanowiło uchybienie godności urzędu sędziego. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny oddalił odwołanie. Podkreślono, że ustalenia faktyczne w postępowaniu dyscyplinarnym mają charakter autonomiczny i nie są związane ustaleniami sądu karnego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż zachowanie sędziego nie wypełniało znamion przewinienia dyscyplinarnego, a jedynie wykroczenia, które uległo przedawnieniu. W związku z tym, zarzut obrazy art. 107 § 1 u.s.p. uznano za nieuzasadniony, a kwestionowanie rozstrzygnięcia powinno opierać się na zarzucie obrazy przepisów procesowych, czego w odwołaniu nie było.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo przekroczenie prędkości nie stanowi uchybienia godności urzędu sędziego, jeśli nie miało związku ze skutkiem wypadku, a zasady ruchu naruszyła również pokrzywdzona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustalenia faktyczne w postępowaniu dyscyplinarnym są autonomiczne. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że zachowanie sędziego, mimo przekroczenia prędkości, nie wypełniało znamion przewinienia dyscyplinarnego, a jedynie wykroczenia z art. 92 § 1 k.w., które uległo przedawnieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego
Strona wygrywająca
Obwiniony sędzia Sądu Rejonowego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | skarżący |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| sędzia Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (9)
Główne
u.s.p. art. 107 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przewinieniem dyscyplinarnym jest uchybienie godności urzędu lub naruszenie przepisów prawa, jeśli uchybienie lub naruszenie jest oczywiste.
Pomocnicze
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy spowodowania śmierci w wyniku wypadku drogowego.
k.w. art. 92 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy niestosowania się do znaków lub sygnałów drogowych, w tym ograniczeń prędkości.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania w przypadku przedawnienia karalności czynu.
u.s.p. art. 45 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy postępowania dyscyplinarnego.
u.s.p. art. 108 § § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy umorzenia postępowania dyscyplinarnego.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstaw odwoławczych w postępowaniu karnym.
k.p.k. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów k.p.k. w postępowaniu dyscyplinarnym.
k.p.k. art. 434 § § 1 in fine
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy związania sądu odwoławczego granicami zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Autonomiczny charakter ustaleń faktycznych w postępowaniu dyscyplinarnym. Przekroczenie prędkości nie stanowiło uchybienia godności urzędu, a jedynie wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Przedawnienie karalności wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. Brak zarzutu obrazy przepisów prawa procesowego w odwołaniu.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych Sądu Apelacyjnego. Zarzut obrazy prawa materialnego (art. 107 § 1 u.s.p.). Przekroczenie prędkości o 25 km/h stanowiło uchybienie godności urzędu sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie wszystkich znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne ma charakter autonomiczny. Zachowania obwinionego opisanego w zarzucie nie można traktować jako uchybienie godności urzędu nawet w najszerszym rozumieniu tego pojęcia. Skoro w świetle opinii biegłych elementarne zasady ruchu drogowego naruszyła pokrzywdzona, a zachowanie obwinionego polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości nie miało związku ze skutkiem wypadku, to brak było podstaw do zasadnego twierdzenia, że uchybił on godności urzędu sędziego.
Skład orzekający
Edward Matwijów
przewodniczący-sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Tomasz Artymiuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie autonomii postępowania dyscyplinarnego wobec postępowania karnego, ocena przewinienia dyscyplinarnego sędziego w kontekście wypadku drogowego i przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego i odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego w związku z wypadkiem drogowym, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na rolę sędziego w społeczeństwie i potencjalne konflikty między jego życiem prywatnym a zawodem.
“Czy sędzia, który spowodował wypadek śmiertelny, może uniknąć odpowiedzialności dyscyplinarnej z powodu przedawnienia?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK Z DNIA 27 LUTEGO 2008 R. SNO 7/08 Przewodniczący: sędzia SN Edward Matwijów (sprawozdawca). Sędziowie SN: Romualda Spyt, Tomasz Artymiuk. S ą d N a j w y ż s z y S ą d D y s c y p l i n a r n y z udziałem Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego oraz protokolanta po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy sędziego Sądu Rejonowego w związku z odwołaniem Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Apelacyjnego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt (...) zaskarżony w y r o k u t r z y m a ł w m o c y ; kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. U z a s a d n i e n i e Sędzia Sądu Rejonowego został obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. polegającego na tym, że w dniu 24 grudnia 2004 r. w A., woj. (...), nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem marki Ford Escort, nr rej. (....) nie dostosował prędkości do panujących warunków drogowych i rozwinął prędkość niedozwoloną, nie mniejszą niż 75 km/h w terenie zabudowanym, w wyniku czego potrącił przechodzącą przez jezdnię pieszą Janinę A., powodując nieumyślnie obrażenia ciała u wyżej wymienionej w postaci sińców i otarć naskórka na głowie, twarzy, kończynach górnych i dolnych, ran dartych na obu podudziach i prawej ręce, podbiegnięcia krwawego powłok miękkich głowy, krwawienia śródczaszkowego, rozerwania pnia mózgu, podbiegnięć krwawych tkanek miękkich grzbietu i kończyn, złamania dwustronnego żeber z rozerwaniem opłucnej, złamania mostka, podbiegnięć krwawych śródpiersia, złamania prawej łopatki, złamania kręgosłupa piersiowego między kręgami TH 89 z rozerwaniem rdzenia kręgowego, podbiegnięć krwawych z rozerwaniem krezki jelita cienkiego, podbiegnięć krwawych w sieci większej, złamania lewego przedramienia, złamania obu podudzi, z których opisane obrażenia głowy, klatki piersiowej i brzucha stały się przyczyną jej śmierci, co stanowi czyn z art. 177 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 12 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny uznał, że obwiniony sędzia Sadu Rejonowego w ramach zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego, dopuścił się wykroczenia określonego w art. 92 § 1 k.w. i z mocy art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 108 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) postępowanie wobec obwinionego umorzył. Od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego odwołanie na niekorzyść obwinionego wniósł Minister Sprawiedliwości, który zaskarżając wyrok w całości, orzeczeniu temu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, że sędzia Sądu Rejonowego w okolicznościach bezpośrednio poprzedzających wypadek nie miał możliwości przewidywania, że na jezdni może pojawić się piesza. Na wypadek niepodzielenia przez sąd odwoławczy powyższego stanowiska, na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych polegającą na błędnym przyjęciu, iż nawet fakt tak znacznego przekroczenia przez sędziego Sądu Rejonowego dopuszczalnej prędkości pojazdu o 25 km/h nie stanowi o uchybieniu przez niego godności urzędu, a tym samym nie wypełnia znamion przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 przywołanej ustawy. Tak formułując zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Na rozprawie przez Sądem Najwyższym – Sądem Dyscyplinarnym Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego i obwiniony wnieśli o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne. Nie można podzielić poglądu Ministra Sprawiedliwości, jakoby Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny dopuścił się błędnych ustaleń faktycznych w zakresie przebiegu i mechanizmu wypadku z tego względu, że ustalenia te są sprzeczne ze stanem faktycznym przyjętym przez Sąd Rejonowy w prawomocnym wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt IX K 519/05, na podstawie którego sędzia Sądu Rejonowego został uznany za winnego popełnienia występku z art. 177 § 2 k.k. Zgodnie z utrwaloną praktyką orzeczniczą, a także stosując się do zaleceń Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego zawartych w wyroku z dnia 20 września 2007 r., uchylającego poprzednie orzeczenie, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w niniejszej sprawie był uprawniony do dokonania samodzielnych ustaleń faktycznych związanych z oceną czynu obwinionego jako przewinienia dyscyplinarnego. Takie uprawnienie przysługiwało mu na podstawie przepisu art. 8 § 1 k.p.k., który w postępowaniu dyscyplinarnym znajduje odpowiednie zastosowanie. 3 Ustalenia faktyczne, których dokonał Sąd Rejonowy w prawomocnym wyroku skazującym obwinionego za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. nie wiązały zatem Sądu Dyscyplinarnego, który dokonał ponownej oceny w aspekcie przewinienia dyscyplinarnego. Nie może budzić wątpliwości okoliczność, że ustalenie wszystkich znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne ma charakter autonomiczny. Kierując się tymi wskazaniami, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w sprawie niniejszej dokonał właśnie takiej autonomicznej oceny zachowania obwinionego w aspekcie postawionego mu zarzutu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przewidzianego w art. 107 § 1 u.s.p. Jak wynika z motywów zaskarżonego wyroku, Sąd ten po wnikliwej analizie całokształtu materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, a w szczególności opinii biegłych z zakresu ruchu drogowego Zbigniewa L. i Bogusława C. złożonej na piśmie i uzupełnionej na rozprawie w postępowaniu karnym przed Sądem Rejonowym przyjął, że zachowania obwinionego opisanego w zarzucie nie można traktować jako uchybienie godności urzędu nawet w najszerszym rozumieniu tego pojęcia. Skoro w świetle opinii biegłych elementarne zasady ruchu drogowego naruszyła pokrzywdzona, a zachowanie obwinionego polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości nie miało związku ze skutkiem wypadku, to brak było podstaw do zasadnego twierdzenia, że uchybił on godności urzędu sędziego. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości pojazdu stanowiło natomiast zdaniem Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Z uwagi na przedawnienie karalności tego czynu, postępowanie wobec obwinionego na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 108 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych należało umorzyć. W przedstawionej wyżej ocenie zachowania się obwinionego sędziego Sądu Rejonowego dokonanej przez Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny, wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w odwołaniu, brak jest podstaw do przyjęcia, iż w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego jest ona błędna. Prezentowana w odwołaniu odmienna ocena tego zachowania obwinionego, wykraczająca niekiedy nawet poza granice opisu czynu z art. 177 § 2 k.k., za popełnienie którego został on prawomocnie skazany jest li tylko polemiką z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi sądu meriti wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku. Nie wykazuje ona jednak, jakich to konkretnie uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się Sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Podniesiony w odwołaniu jako alternatywny zarzut obrazy przepisu prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, który zdaniem skarżącego polegał na błędnym przyjęciu, iż nawet fakt tak znacznego przekroczenia przez obwinionego dopuszczalnej prędkości pojazdu o 4 25 km/h nie stanowi uchybienia godności urzędu, nie zasługiwał również na uwzględnienie. Skoro w świetle prawidłowych ustaleń wyrokowych, o których mowa wyżej, Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w zachowaniu obwinionego sędziego polegającym na przekroczeniu dozwolonej prędkości, w ramach zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego dopatrzył się wykroczenia z art. 92 § 1 k.w., którego karalność uległa przedawnieniu, to stawianie zarzutu obrazy art. 107 § 1 cytowanej wyżej ustawy o u.s.p. należało uznać jako nieuzasadnione. Kwestionowanie orzeczenia Sądu w przedmiocie zawartego w nim rozstrzygnięcia powinno opierać się na zarzucie obrazy przepisów prawa procesowego, a takiego zarzutu odwołanie nie podnosi. Sąd odwoławczy w wypadku wniesionej apelacji na niekorzyść oskarżonego, gdy apelacja pochodzi od oskarżyciela publicznego lub pełnomocnika (art. 434 § 1 in fine) jest związany granicami podniesionych w środku zaskarżenia zarzutów, chyba że stwierdzi, że w grę wchodzą uchybienia uwzględnione z urzędu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju uchybień nie stwierdzono. Z przytoczonych wyżej względów Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI