IX K 172/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, eliminując kwalifikację czynu jako recydywę z uwagi na zatarie skazań i warunkowo zawieszając karę pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego S.P. od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku, który skazał go za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jako recydywistę. Sąd Okręgowy, badając sprawę z urzędu, stwierdził, że jedno ze skazań, na które powołał się sąd niższej instancji, uległo zatarciu przed datą wyrokowania. W związku z tym wyeliminowano kwalifikację czynu jako recydywy, przyjęto łagodniejszą podstawę prawną, warunkowo zawieszono karę pozbawienia wolności i skrócono okres zakazu prowadzenia pojazdów.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę S.P. oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 1 kk w zw. z art. 178a § 4 kk, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku. Sąd pierwszej instancji uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego czynu jako recydywistę, wymierzając karę 4 miesięcy pozbawienia wolności i orzekając zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na 3 lata. Apelację wniósł obrońca, zarzucając rażącą surowość kary i wnosząc o warunkowe zawieszenie jej wykonania. Sąd Okręgowy, badając sprawę z urzędu, stwierdził, że jedno ze skazań Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim (sygn. akt II K 857/11), na które powołał się sąd rejonowy jako podstawę kwalifikacji recydywy, uległo zatarciu przed datą wyrokowania. Podobnie, skazanie z wyroku sygn. VI K 740/11 również uległo zatarciu. W związku z tym, Sąd Okręgowy wyeliminował z opisu czynu informację o wcześniejszym skazaniu jako podstawę kwalifikacji z art. 178a § 4 kk, przyjmując jako podstawę prawną art. 178a § 1 kk. Następnie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 kk, warunkowo zawiesił wymierzoną karę pozbawienia wolności na okres próby 3 lat. Zmieniono również punkt dotyczący środka karnego, obniżając okres zakazu prowadzenia pojazdów do 1 roku. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy, a kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skazanie, które uległo zatarciu przed datą wyrokowania, nie może stanowić podstawy do kwalifikacji czynu jako recydywy na podstawie art. 178a § 4 kk.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie przepisów o zatarciu skazania (art. 76 kk) oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego (IV KK 59/12). Stwierdzono, że zatarcie skazania w jednej ze spraw (II K 857/11) nastąpiło przed datą wyrokowania, co uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności na podstawie art. 178a § 4 kk. Podobnie stwierdzono zatarcie skazania w drugiej sprawie (VI K 740/11).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony S. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rybniku | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (10)
Główne
kk art. 178a § 1
Kodeks karny
kk art. 178a § 4
Kodeks karny
kk art. 69 § 1 i 2
Kodeks karny
kk art. 70 § 1 pkt 1
Kodeks karny
kk art. 76 § 1 i 2
Kodeks karny
kpk art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 455
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
kk art. 42 § 2
Kodeks karny
kpk art. 627
Kodeks postępowania karnego
u.o.w.s.k. art. 2 § 1 pkt 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatarcie skazania jako podstawa do wyeliminowania kwalifikacji recydywy. Obowiązek sądu odwoławczego do badania sprawy z urzędu w celu orzeczenia na korzyść oskarżonego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy dotycząca rażącej surowości kary (choć sąd uwzględnił apelację z innych powodów).
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy ma prawo i obowiązek zbadania sprawy pod względem merytorycznym i prawnym nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu niezależnie od tych granic w celu stwierdzenia, czy nie zachodzi potrzeba orzeczenia na korzyść oskarżonego fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. lub wymienione w art. 178a § 4 k.k. , zaistniały w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. , uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 178a § 4 k.k
Skład orzekający
Jacek Myśliwiec
przewodniczący
Olga Nocoń
sędzia
Barbara Wajerowska-Oniszczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazania w kontekście recydywy w przestępstwach komunikacyjnych oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie badania sprawy z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatartymi skazaniami i kwalifikacją czynu jako recydywy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie aktów prawnych i orzecznictwa, nawet po wyroku pierwszej instancji, a także jak zatarcie skazania może wpłynąć na kwalifikację prawną czynu i wymiar kary.
“Zatarcie skazania uratowało kierowcę przed surowszą karą za recydywę!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V .2 Ka 621/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec Sędziowie: SO Olga Nocoń SR del. Barbara Wajerowska-Oniszczuk (spr.) Protokolant : Anna Mańka w obecności Magdaleny Szymańskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy S. P. , syna Ł. i I. , ur. (...) w Ż. , oskarżonego o przestępstwo z art. 178 a § 1 kk w zw. z art. 178 a § 4 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 10 września 2014r. sygn. akt IX K 172/14 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób: - w punkcie 1, iż eliminuje z opisu czynu przypisanego oskarżonemu, że dopuścił się go będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości przez Sąd Rejonowy w Wodzisławie Śląskim wyrokami o sygn. VI K 740/11 z dnia 18 kwietnia 2012 r. i sygn. II K 857/11 z dnia 23 stycznia 2012r., – w punkcie 1 , iż jako kwalifikację prawną zarzucanego czynu i podstawę wymiaru kary przyjmuje art. 178a § 1 kk , - na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawiesza wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności na okres próby 3 (trzech) lat, - w punkcie 2, iż obniża okres trwania orzeczonego środka karnego do 1 (jednego) roku; 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt V2.Ka 621/14 UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w Rybniku oskarżył S. P. o to, że : w dniu 8 lutego 2014 roku w R. przy ul. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. mając 0,38mg/l i 0,35 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu oraz 0,31 mg/l i 0,31 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził w ruchu lądowym, na drodze publicznej samochód osobowy marki B. o nr rej. (...) , przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim wyrokami o sygn. VI K 740/11 z dnia 18 kwietnia 2012 roku i sygn.. II K 857/11 z dnia 23 stycznia 2012 roku , tj. o czyn z art. 178 a § 1 kk w zw. z art. 178 a § 4 kk Wyrokiem z dnia 10 września 2014 roku, wydanym w sprawie IX K 172/14 Sąd Rejonowy w Rybniku uznał oskarżonego S. P. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego występek z art. 178a § 1 kk w zw. z art. 178a § 4 kk i za to na podstawie art. 178a § 4 kk wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 42 § 2 kk Sąd orzekł także wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, zaliczając jednocześnie na poczet tego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy oskarżonego od dnia 8 lutego 2014 roku do dnia 10 września 20154 roku. Nadto na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23.06.1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 120,00zl oraz wydatki w kwocie 120,00zł. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego , zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając orzeczeniu rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności przez nie orzeczenie o warunkowym zawieszeniu jej wykonania. Obrońca oskarżonego, nie kwestionując wyroku sądu I instancji w przedmiocie winy oskarżonego, podniósł, iż wymierzona oskarżonemu kara jest zbyt surowa, w szczególności ze względu na okoliczności zdarzenia oraz z uwagi na sytuację życiowa oskarżonego. Oskarżony został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji w wyniku rutynowej kontroli, nie spowodował kolizji drogowej, ponadto spłaca kredyt bankowy, których rat nie mógłby regulować w wyniku osadzenia w zakładzie karnym. W tej sytuacji obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary 4 miesięcy pozbawienia wolności na stosowany okres próby . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja obrońcy oskarżonego zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów podnoszonych w jej treści. Na wstępie podkreślić należy, że Sąd odwoławczy ma prawo i obowiązek zbadania sprawy pod względem merytorycznym i prawnym nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu niezależnie od tych granic w celu stwierdzenia, czy nie zachodzi potrzeba orzeczenia na korzyść oskarżonego, (…), i to na każdej z podstaw określonych w art. 438 kpk (por. SN (7) V KRN 118/73, OSNKW 1973, nr 12, poz. 155 z glosą Z. Dody, OSPiKA 1974, z. 11, s. 496 i n.). Jak wynika z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku swoje rozstrzygnięcie - w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 4 kk - Sąd I instancji oparł między innymi na ustaleniu, że oskarżony był już uprzednio karany za czyny z art. 178a § 1 kk przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim a to wyrokami: - o sygn. VI K 740/11 z dnia 18 kwietnia 2012 roku - i o sygn. II K 857/11 z dnia 23 stycznia 2012 roku. Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie treści karty karnej oskarżonego oraz na podstawie treści odpisów powołanych wyżej wyroków Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim. Nie ulega wątpliwości, iż jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 art. 178a kk był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności orzeczonej na podstawie art. 178 a § 4 kk . Dokonując powyższych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, Sąd I instancji miał jednak także obowiązek zbadania, czy w dacie wyrokowania nie zaistniała przeszkoda do przyjęcia odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 178a § 4 kk w postaci zatarcia skazania w którejkolwiek z powołanych wyżej spraw. O ile Sąd I instancji w sposób prawidłowy przyjął, iż oskarżony był już uprzednio karany za czyn z art. 178a § 1 kk , a to wyrokiem Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 18 kwietnia 2012 roku w sprawie VI K 740/11, to niewątpliwie uszło jego uwadze, iż w chwili wydania wyroku zatarciu uległo już skazanie z wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 23 stycznia 2012 roku w sprawie II K 857/11. Art. 76 § 1 i 2 kk wskazuje, że skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem , darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 roku w sprawie IV KK 59/12 (OSNKW 2013/1/30 fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. lub wymienione w art. 178a § 4 k.k. , zaistniały w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. , uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 178a § 4 k.k. także wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przed upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania . Nie stanowi natomiast przeszkody do przyjęcia odpowiedzialności na podstawie art. 178a § 4 k.k. zatarcie, w dacie wyrokowania, skazania za przestępstwo, którego częścią było orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jeżeli będący przedmiotem osądu czyn określony w art. 178a § 1 k.k. został popełniony w okresie obowiązywania tego zakazu. Jak wynika z treści wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 23 stycznia 2012 roku S. P. został skazany za czyn z art. 178a § 1 kk na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby 2 lat. Sąd orzekł także wobec niego karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Grzywna została przez skazanego wykonana w całości w dniu 8 kwietnia 2013 roku zaś środek karny został wykonany w dniu 26 kwietnia 2013 roku . Ponieważ powołany wyżej wyrok uprawomocnił się w dniu 31 stycznia 2012 roku, zaś skazany dopuścił się opisanego wyżej czynu w dniu 8 lutego 2014 roku ( a więc już po okresie obowiązywania środka karnego w sprawie II K 857/11) zatarcie skazania w sprawie o sygn.. II K 857/11 Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim nastąpiło w dniu 31 lipca 2014 roku . Przytoczone wyżej podstawy prawne, w powiązaniu z treścią art. 438 § ust. 1 kpk skłoniły Sąd odwoławczy do uznania, że zaistniała także w dacie wyrokowania sądu odwoławczego przeszkoda co do popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. , uniemożliwiająca przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 178a § 4 k.k , a to ze względu na zatarcie skazania w sprawie VI K 740/11. Jak wynika z treści wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 18 kwietnia 2012 roku S. P. został skazany za czyn z art. 178a § 1 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby 2 lat. Sąd orzekł także wobec środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Środek karny został wykonany w dniu 26 kwietnia 2013 roku . Ponieważ powołany wyżej wyrok uprawomocnił się w dniu 26 kwietnia 2012 roku, zatarcie skazania w sprawie o sygn. VI K 740/11 Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim nastąpiło w dniu 26 października 2014 roku . Z tej też przyczyny, obowiązkiem Sądu Okręgowego wobec zachodzenia przesłanek z art. 440 kpk było dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku w sygnalizowanym wyżej kierunku. Sąd Okręgowy zmienił zatem zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że wyeliminował z opisu czynu przypisanemu oskarżonemu: że dopuścił się go, będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości przez Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim wyrokami o sygn. VI K 740/11 z dnia 18 kwietnia 2012 roku i sygn. II K 857/11 z dnia 23 stycznia 2012 roku. Z tego względu jako kwalifikację prawną zarzucanego oskarżonemu czynu i wymiaru kary, Sąd Okręgowy, kierując się treścią art. 455 kpk przyjął art. 178a § 1 kk . Orzeczoną w punkcie 1 zaskarżonego wyroku karę, Sąd Okręgowy warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, przyjmując za podstawę prawną wydanego orzeczenia art. 69 § 1 i 2 kk w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 kk . W konsekwencji przyjętego stanowiska Sąd zmienił także pkt 2 zaskarżonego wyroku, obniżając okres trwania orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 1 roku. W pozostałym zakresie wyrok , jako słuszny należało utrzymać w mocy, jednocześnie zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI